Sầu riêng Việt Nam có thêm động lực vào mùa cao điểm

HÀ NỘI – Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết Trung Quốc vừa cấp thêm gần 570 mã vùng trồng sầu riêng cho Việt Nam, nâng tổng số mã được phê duyệt lên hơn 1.800.

Thông tin được ông Đặng Ngọc Điệp công bố tại họp báo thường kỳ Chính phủ chiều ngày 03/9, sau chuyến làm việc của lãnh đạo Bộ với Tổng cục Hải quan Trung Quốc ngày 14/8. Khoảng 1.599 mã trong tổng số trên đang hoạt động, trong khi sầu riêng Việt Nam hiện có khoảng 200.000ha, sản lượng ước 2,08 triệu tấn.

Đây là tín hiệu đáng chú ý với ngành hàng có giá trị xuất khẩu lớn. Kim ngạch xuất khẩu sầu riêng năm 2026 (ít nhất bằng 3,85 tỷ USD, có thể đạt khoảng 4 tỷ USD)

Thêm mã vùng trồng, thêm cơ hội cho mùa thu hoạch

Để có được thị trường chính ngạch tại Trung Quốc, sầu riêng Việt Nam đã trải qua nhiều năm chuẩn bị trước khi Nghị định thư được ký vào năm 2022. Từ đó, số mã vùng trồng và cơ sở đóng gói được phía Trung Quốc phê duyệt tăng qua từng đợt, nhưng vẫn chưa theo kịp tốc độ mở rộng diện tích trong nước.

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại cuộc họp do Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì ngày 10/8, đến tháng 7, cả nước có hơn 1.200 mã vùng trồng đang hoạt động và hơn 1.100 hồ sơ chờ xét duyệt.

Việt Nam hiện có khoảng 1.599 mã vùng trồng sầu riêng (Ảnh minh họa: THM).

Áp lực cấp mã càng rõ khi sản lượng sầu riêng tập trung chủ yếu từ tháng 8 đến tháng 10, trong đó Đắk Lắk, Lâm Đồng và Gia Lai là những vùng sản xuất lớn. Việc phân cấp thẩm quyền cấp mã vùng trồng, mã cơ sở đóng gói xuống phường, xã cùng hệ thống truy xuất nguồn gốc vận hành từ 01/7 được kỳ vọng rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.

Đợt cấp thêm gần 570 mã vì thế tạo ra một khoảng mở đáng kể ngay trước giai đoạn thu hoạch cao điểm. So với khoảng 1.200 mã đang hoạt động hồi tháng 7, số mã hoạt động đã tăng lên 1.599 chỉ sau hơn một tháng.

Nhưng phía sau con số tăng trưởng vẫn là bài toán cần giải quyết lâu dài. Khi 95% kim ngạch xuất khẩu sầu riêng trong 8 tháng đến từ Trung Quốc, những thay đổi về kiểm dịch, tiêu chuẩn nhập khẩu hoặc tiến độ cấp mã tại thị trường này đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến người trồng.

Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp cũng chỉ ra những hạn chế của ngành: Việc mở rộng diện tích còn mang tính tự phát, chưa gắn chặt với điều kiện đất đai, nguồn nước. Theo ông, sự kết nối giữa sản xuất, logistics và xuất khẩu vẫn chưa đồng bộ, trong khi các yêu cầu về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc ngày càng chặt chẽ.

Cùng lúc, Malaysia và Thái Lan đang tăng cường chính sách để giữ thị phần sầu riêng tại Trung Quốc. Đây là lý do ngành hàng cần mở rộng hướng đi, nhất là với sầu riêng đông lạnh và chế biến sâu, qua đó giảm bớt sức ép từ mùa vụ và thị trường đơn lẻ.

Từ tháng 7, Ấn Độ đã chính thức cho phép nhập khẩu sầu riêng tươi Việt Nam. Cùng với đó, 52 phòng kiểm nghiệm được Trung Quốc chấp thuận được xem là những bước tiến giúp hoạt động xuất khẩu có thêm điều kiện thuận lợi.

Gần 570 mã vùng trồng mới không chỉ mở thêm cơ hội tiêu thụ trong mùa cao điểm mà còn đặt ra yêu cầu giữ chất lượng ổn định, kiểm soát vùng nguyên liệu và tuân thủ truy xuất nguồn gốc. Nếu làm tốt những khâu này, sầu riêng Việt Nam sẽ có thêm nền tảng để phát triển bền vững thay vì chỉ trông chờ vào một mùa thu hoạch thuận lợi.

Khi mùa thu hoạch rộ nhất năm còn tiếp diễn, việc duy trì các mã vùng trồng và mở rộng thêm thị trường sẽ tiếp tục là chìa khóa để giá trị sầu riêng đến được nhiều người tiêu dùng hơn.