Mỹ tuyên bố Iran bắn rơi trực thăng Apache trên eo biển Hormuz

Tổng thống Trump xác nhận trực thăng Apache bị bắn hạ vào ngày 09/6 và khẳng định quân đội Mỹ sẽ đáp trả vụ tấn công này để bảo vệ lợi ích quốc gia.

Trực thăng Apache bị bắn hạ bởi máy bay không người lái Iran

Ngày 09/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social về việc một trực thăng Apache AH-64 đã bị Iran bắn rơi khi đang tuần tra tại eo biển Hormuz. Theo ông Trump, chiếc máy bay tối tân này gặp nạn do hỏa lực từ phía Iran, nhưng rất may mắn là cả hai phi công trong tổ lái đều không bị thương và đã được đưa về nơi an toàn. Đây là lần đầu tiên Washington chính thức quy trách nhiệm cho Tehran về một vụ tổn thất Apache trong khu vực kể từ khi các đụng độ bắt đầu.

Hai quan chức Mỹ giấu tên trao đổi với CNN rằng trực thăng bị hạ bởi một máy bay không người lái (UAV) tự sát loại Shahed tại vùng biển ngoài khơi Oman. Ngay sau khi sự cố xảy ra, Bộ tư lệnh Trung tâm quân đội Mỹ (CENTCOM) đã phối hợp với Sư đoàn Dù số 82 thực hiện một chiến dịch cứu hộ thần tốc. Chỉ trong vòng hai giờ, các lực lượng hải quân và không quân Mỹ đã tiếp cận hiện trường và giải cứu thành công các phi công bằng tàu mặt nước không người lái thuộc Đội đặc nhiệm 59.

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh các phi đội Apache của Mỹ thường xuyên hoạt động áp sát lãnh thổ Iran và các đảo tại vịnh Ba Tư nhằm ngăn chặn các hành vi quấy rối hàng hải. Trực thăng Apache vốn được coi là biểu tượng sức mạnh của lục quân Mỹ, từng được UAE sử dụng hiệu quả để đánh chặn các UAV từ Iran. Tuy nhiên, việc mất mát khí tài này vào ngày 09/6 cho thấy những rủi ro cực lớn mà lực lượng Mỹ phải đối mặt khi hoạt động trong tầm hỏa lực của các lực lượng vũ trang Iran.

Căng thẳng Mỹ và Iran gia tăng sau 6 tuần xung đột

Trực thăng chiến đấu AH-64 Apache tại căn cứ không quân Ramstein, Đức, tháng 02/2017. (Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress)

Tuyên bố đáp trả của ông Trump đang gây lo ngại về sự đổ vỡ của lệnh ngừng bắn mong manh vốn được công bố vào ngày 08/4 trước đó. Thực tế, vào ngày 07/6, cả Israel và Iran đều đã thể hiện thái độ tạm dừng các hành động quân sự theo đề nghị của Mỹ, nhưng vụ rơi trực thăng đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cũng đã cảnh báo Washington rằng Tehran sẵn sàng chuyển sang “điều mình giỏi nhất” nếu các cam kết hòa bình bị phía đối phương vi phạm.

Trong vòng 6 tuần xung đột vừa qua, Mỹ đã ghi nhận tổn thất ít nhất 40 máy bay các loại, bao gồm cả các loại phi cơ quan trọng như “mắt thần” E-3G Sentry và tiêm kích F-15E. Điều này cho thấy cường độ đối đầu tại khu vực là rất lớn và hỏa lực của Iran không hề dễ bị khuất phục. Việc mất một chiếc Apache AH-64E với chi phí trang bị lên tới 65 triệu USD là một tổn thất không nhỏ đối với ngân sách quốc phòng Mỹ, bất chấp việc họ sở hữu đội bay 750 chiếc vào đầu năm 2025.

Hiện nay, quân đội Mỹ đang phải cân nhắc các phương án đáp trả sao cho vừa đủ sức răn đe nhưng không làm bùng nổ một cuộc chiến tranh toàn diện tại Trung Đông. Eo biển Hormuz vẫn là điểm nóng chiến lược, nơi mà bất kỳ một sai lầm nhỏ nào cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng cho an ninh năng lượng toàn cầu. Những diễn biến tiếp theo sau vụ việc ngày 09/6 sẽ cho thấy liệu các bên có còn ưu tiên con đường đối thoại ngoại giao hay không trong thời gian tới.

Đỗ Vân (tổng hợp)