Giữa nhịp sống hiện đại, làng mộc Đạt Tài và Hạ Vũ ở Thanh Hóa vẫn vang lên tiếng búa, mùi gỗ thơm nồng, lưu giữ hồn xưa của nghề thủ công truyền thống.
- Nghề đúc đồng Trà Đông – Tiếng búa giữ hồn xứ Thanh
- Khách hàng không cập nhật giấy tờ sẽ bị từ chối mọi giao dịch ngân hàng
- Lập hóa đơn từng lần khiến doanh nghiệp nền tảng số kêu khó
Từ những bộ bàn ghế, sập, kiệu tinh xảo đến đồ thờ cúng đầy hoa văn, mỗi sản phẩm là câu chuyện về tâm hồn, kỹ nghệ và văn hóa của người thợ xứ Thanh, đang từng bước vươn tới tương lai.
Gốc rễ nghề mộc xứ Thanh
Nghề mộc ở Thanh Hóa đã tồn tại từ thế kỷ XVI, trở thành một phần hồn cốt văn hóa xứ Thanh. Hai làng nghề tiêu biểu là Đạt Tài (xã Hoằng Hà) và Hạ Vũ (xã Hoằng Đạt, huyện Hoằng Hóa) không chỉ tạo ra những sản phẩm gỗ tinh xảo mà còn là nơi lưu giữ ký ức của người dân qua từng thế hệ.
Làng Đạt Tài nổi tiếng với bàn ghế, sập, kiệu, và đồ thờ cúng chạm khắc tinh tế. Những đường nét uốn lượn, hoa văn dân gian hiện lên sinh động, gợi nhịp sống xưa và tín ngưỡng của người xứ Thanh. Trong những xưởng gỗ, tiếng búa gõ đều đặn, tiếng cưa rít, mùi gỗ mới được xẻ hòa cùng mùi nhựa thông lan tỏa, tạo nên không khí vừa náo nhiệt, vừa ấm áp của một làng nghề truyền thống.
Ở Hạ Vũ, nam giới học chạm, đục, đẽo, còn phụ nữ phụ trách mài, đánh bóng, phun sơn. Nghề mộc được truyền qua nhiều thế hệ, tạo nên một cộng đồng thợ lành nghề, tỉ mỉ trong từng chi tiết, cẩn trọng từng nhát đục để giữ hồn gỗ, hồn nghề.
( Ảnh: Báo Thanh Hóa)
Chuyển mình trong dòng chảy thời giana
Qua nhiều thăng trầm lịch sử, làng Đạt Tài vẫn giữ được bản sắc riêng. Sản phẩm của họ không chỉ dùng để sinh hoạt mà còn mang giá trị văn hóa, tâm linh sâu sắc. Từng bộ bàn ghế, chiếc sập hay hoành phi đều là kết tinh của tâm hồn và trí tuệ người thợ, nơi lưu giữ câu chuyện, ký ức và tình cảm.
Ngày nay, để bắt nhịp với thị trường, người dân Đạt Tài mở rộng sản xuất các sản phẩm nội thất hiện đại như tủ, kệ, bàn ghế, song vẫn giữ được kỹ thuật chạm khắc tinh xảo. Hạ Vũ cũng không ngừng đổi mới. Máy móc hiện đại hỗ trợ gần 500 lao động trong làng, giúp tạo ra sản phẩm vừa tiết kiệm thời gian, vừa giữ được nét tinh tế vốn có. Sự kết hợp giữa thủ công truyền thống và công nghệ hiện đại giúp làng nghề thích ứng với nhu cầu thị trường mà vẫn giữ trọn hồn cốt xưa.
( Ảnh: Báo Thanh Hóa)
Thách thức và giữ gìn hồn cốt nghề mộc
Dù giàu tiềm năng, nghề mộc Thanh Hóa vẫn đối mặt nhiều thử thách. Sản phẩm còn hạn chế về sáng tạo, thương hiệu chưa mạnh, hạ tầng du lịch chưa phát triển. Nhiều du khách chỉ ghé thăm thoáng qua, chưa thực sự trải nghiệm đời sống thợ mộc.
Song, người dân Đạt Tài và Hạ Vũ vẫn kiên định giữ gìn bản sắc. Từ việc chọn gỗ quý, chạm khắc đến hoàn thiện. Mỗi sản phẩm đều mang dấu ấn riêng, thể hiện tâm huyết và tình yêu nghề. Việc truyền dạy nghề cho thế hệ trẻ được chú trọng. Nhiều thanh niên trở về quê học nghề từ các bậc tiền bối, tiếp tục phát triển nghề mộc. Vừa bảo tồn hồn xưa, vừa sáng tạo để đáp ứng thị trường hiện đại.
Hướng tới tương lai bền vững
Để nghề mộc truyền thống phát triển bền vững, cần sự đồng hành của chính quyền và cộng đồng. UBND xã Hoằng Hóa đã triển khai đề án phát triển nghề mộc Hà – Đạt giai đoạn 2020–2025. Định hướng đến 2030, với mục tiêu hình thành khu sản xuất quy mô. Nâng cao giá trị sản phẩm và trở thành điểm du lịch làng nghề hấp dẫn.
Việc kết hợp bảo tồn văn hóa truyền thống với ứng dụng công nghệ hiện đại. Sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường và thu hút du khách. Nghề mộc xứ Thanh không chỉ là nghề thủ công. Mà còn là hồn cốt văn hóa, niềm tự hào của người dân. Độc giả có thể trực tiếp trải nghiệm âm thanh của búa đục, mùi gỗ tỏa lan trong xưởng. Cảm nhận câu chuyện sống động của từng người thợ. Khi bước vào không gian làng nghề, ta như được chạm vào hồn xưa. Thấy nghề mộc truyền thống vẫn trỗi dậy mạnh mẽ, vươn tới tương lai.
Theo: Báo Thanh Hóa và tổng hợp của tác giả
