Ông Trump chuẩn bị kịch bản phong tỏa eo biển Hormuz dài hạn

Tổng thống Mỹ chuẩn bị phương án ứng phó việc eo biển Hormuz bị đóng cửa lâu dài trong bối cảnh giá dầu tăng vọt và căng thẳng hạt nhân Iran leo thang.

Eo biển Hormuz và kế hoạch ổn định thị trường năng lượng của Mỹ

Trong diễn biến mới nhất vào ngày 28-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chủ trì cuộc họp quan trọng với lãnh đạo các tập đoàn dầu khí hàng đầu nước Mỹ. Nội dung thảo luận tập trung vào việc tìm kiếm các giải pháp nhằm giảm thiểu thiệt hại cho thị trường năng lượng toàn cầu trong trường hợp lệnh phong tỏa các cảng của Iran kéo dài nhiều tháng,. Theo các nguồn tin thạo tin, các bên đã xem xét chi tiết về sản lượng dầu thô của Mỹ, các hợp đồng tương lai, vấn đề vận tải biển và nguồn cung khí tự nhiên. Động thái này diễn ra khi các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột rơi vào bế tắc, khiến hoạt động giao thương qua các tuyến đường thủy chiến lược tiếp tục bị đình trệ.

Ngay sau khi thông tin về khả năng phong tỏa dài hạn được công bố vào ngày 29-4, thị trường năng lượng đã có phản ứng dữ dội với những biến động về giá. Ghi nhận vào tối cùng ngày, giá dầu Brent giao tháng 6 đã tăng vọt hơn 5%, chạm ngưỡng 117 USD/thùng, mức cao nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn tạm thời có hiệu lực vào ngày 8-4. Sự bất ổn này phản ánh nỗi lo ngại của giới đầu tư về sự đứt gãy chuỗi cung ứng dầu mỏ quốc tế. Trong khi đó, ông Trump khẳng định trên mạng xã hội rằng sẽ không còn “Quý ngài tử tế” trong cách tiếp cận với Tehran, yêu cầu nước này phải nhanh chóng ký kết một thỏa thuận phi hạt nhân mới,.

Bên cạnh áp lực kinh tế, tình hình quân sự tại khu vực cũng có những dấu hiệu leo thang đáng lo ngại bất chấp các thỏa thuận trước đó. Ngày 29-4, quân đội Lebanon lên tiếng cáo buộc Israel tiến hành các cuộc không kích khiến một binh sĩ của họ thiệt mạng. Tổng thống Lebanon Joseph Aoun nhấn mạnh rằng con đường duy nhất để đạt được an ninh là thông qua đàm phán trực tiếp và thực thi đầy đủ lệnh ngừng bắn. Tuy nhiên, tại Nhà Trắng, ông Trump vẫn giữ thái độ cứng rắn khi tuyên bố trước các khách mời, bao gồm Vua Anh Charles III, rằng Iran đã bị đánh bại về mặt quân sự và Mỹ sẽ không bao giờ để đối thủ này sở hữu vũ khí hạt nhân,.

Eo biển Hormuz cùng gánh nặng hạt nhân đẩy kinh tế Iran vào khủng hoảng

Hình ảnh Rafael Grossi trong buổi làm việc với AP ngày 28/4.
(Ảnh: Chụp màn hình báo Tuổi Trẻ)

Vấn đề hạt nhân của Iran tiếp tục trở thành tâm điểm nóng khi Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) công bố báo cáo mới vào ngày 28-4. Tổng giám đốc Rafael Grossi xác nhận phần lớn kho uranium làm giàu tới mức 60% của Iran hiện vẫn được lưu trữ tại tổ hợp hạt nhân Isfahan. Đây là khu vực từng chịu hư hại sau các đợt không kích vào tháng 6-2025. IAEA ước tính Iran đang sở hữu khoảng 440,9kg uranium làm giàu cao, trong đó khoảng 200kg được cất giữ sâu trong các đường hầm, đủ để chế tạo tới 10 đầu đạn hạt nhân nếu nước này quyết định vũ khí hóa chương trình của mình.

Song song với những lo ngại về hạt nhân, nền kinh tế Iran đang phải đối mặt với tình trạng sụp đổ trầm trọng do ảnh hưởng từ các lệnh phong tỏa và cấm vận,. Ngày 29-4, đồng nội tệ rial đã chạm đáy lịch sử khi đổi 1 USD lấy hơn 1,8 triệu rial trên thị trường tự do, mất 15% giá trị chỉ trong vòng hai ngày. Ngân hàng Trung ương Iran thừa nhận tỷ lệ lạm phát trong tháng qua đã vọt lên mức 65,8% và dự kiến sẽ còn diễn biến xấu hơn. Sức ép tài chính này là hệ quả trực tiếp từ sáu tuần xung đột liên miên và các biện pháp cô lập cảng biển mà phía Mỹ đang áp dụng để siết chặt nguồn thu của Tehran.

Bức tranh địa chính trị khu vực càng thêm phức tạp khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) bất ngờ thông báo rời khỏi OPEC và OPEC+ kể từ ngày 1-5. Cố vấn ngoại giao Anwar Gargash chỉ trích lập trường của các quốc gia trong khu vực là yếu kém nhất trong lịch sử khi đối mặt với các thách thức từ Iran. UAE tuyên bố sẽ rà soát lại toàn bộ các mối quan hệ đa phương để tìm kiếm sự tự chủ chiến lược trong tương lai,. Những rạn nứt này cho thấy sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ khối Ả Rập giữa lúc căng thẳng tại eo biển Hormuz vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, đe dọa sự ổn định của cả khu vực và thế giới.

Theo: Báo Tuổi Trẻ