Núi lửa không xuất hiện đều trên Trái Đất. Phần lớn nằm dưới đại dương, dọc các rìa mảng kiến tạo. Điều này liên quan trực tiếp đến hút chìm và chu kỳ Wilson. Nước biển giúp magma hình thành và phun trào hiệu quả hơn.
- Nghi can mua bán thận đầu thú ở Nghệ An
- Vụ xây nhầm nhà trên đất người khác ở Hải Phòng: Sự thật và diễn biến mới
- Ba tháng “thần đèn” nâng cầu Bình Triệu nặng 11.000 tấn
Nguyên nhân hình thành núi lửa dưới nước
Phần lớn núi lửa xuất hiện dưới nước vì các mảng kiến tạo thường gặp nhau ở đáy đại dương. Khi một mảng trượt xuống dưới mảng khác, magma được hình thành. Nước biển làm mềm lớp phủ, giúp magma dễ di chuyển lên trên.
Ngoài ra, theo chu kỳ Wilson, khi các siêu lục địa tách ra, đại dương mới hình thành. Điều này khiến nhiều rìa mảng kiến tạo nằm dưới nước. Vì vậy, núi lửa tập trung ở những vùng như Vành đai lửa Thái Bình Dương. Nhật Bản chiếm khoảng 10% hoạt động núi lửa toàn cầu.
Như vậy, câu hỏi đúng không phải là “tại sao có nhiều núi lửa dưới nước” mà là “tại sao nhiều rìa mảng kiến tạo nằm dưới nước”. Sự phân bố này phản ánh quá trình kiến tạo kéo dài hàng triệu năm.
Hoạt động và đặc điểm của núi lửa dưới đại dương
Núi lửa dưới nước phun trào khác với núi lửa trên đất liền. Áp suất từ nước biển và nhiệt độ lạnh (~4°C) khiến dung nham đông cứng nhanh. Dung nham tạo ra gối phồng hoặc thủy tinh núi lửa, khác hẳn dung nham trên cạn.
Khi magma gặp nước, hiện tượng tôi (quenching) xảy ra. Nhiệt độ thay đổi đột ngột khiến dung nham đông cứng ngay lập tức. Ở độ sâu hơn 2.200 m, áp lực nước lớn ngăn nước sôi. Hơi nước giãn nở khi magma nóng gặp nước có thể phá vỡ dung nham, tạo vụ nổ nhỏ dưới biển.
Ví dụ, núi lửa West Mata gần Fiji, sâu 3 km dưới Thái Bình Dương. Khi phun trào, magma phát sáng và giải phóng tro, đá. Áp lực nước và nhiệt độ lạnh khiến vụ phun trào khác hoàn toàn núi lửa trên đất liền.
Theo: VnExpress
