Đan Mạch đang rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan khi Greenland ngày càng tiến gần độc lập, trong lúc Mỹ công khai bày tỏ mong muốn kiểm soát hòn đảo chiến lược tại Bắc Cực, đặt Copenhagen trước lựa chọn khó khăn về chủ quyền, an ninh và vai trò quốc tế.
- Loại đồ uống mùa đông giúp cơ thể ấm lên, tăng sức đề kháng tự nhiên
- Cháy lớn tại xưởng sản xuất ở Đan Phượng, huy động robot chữa cháy
- Tổng giám đốc Đồ hộp Hạ Long bị bắt vì thịt heo nhiễm bệnh
Greenland, Mỹ và thách thức chủ quyền với Copenhagen
Đan Mạch đang đối mặt áp lực chưa từng có liên quan tới Greenland. Hòn đảo này có vị trí chiến lược then chốt tại Bắc Cực. Mỹ ngày càng công khai mong muốn kiểm soát Greenland. Tổng thống Donald Trump nhiều lần đưa ra tuyên bố cứng rắn. Những phát ngôn này khiến châu Âu đồng loạt ủng hộ Đan Mạch. Tuy nhiên, khủng hoảng cũng bộc lộ nghịch lý khó xử. Copenhagen đang bảo vệ một lãnh thổ muốn rời xa mình. Greenland đã từng bước mở rộng quyền tự trị từ năm 1979. Đảng đối lập lớn nhất tại Greenland muốn đàm phán trực tiếp với Washington. Họ sẵn sàng bỏ qua Copenhagen trong các thỏa thuận chiến lược.
Theo giới học giả, Đan Mạch có nguy cơ tiêu hao nguồn lực đối ngoại. Việc vận động quốc tế có thể không thay đổi kết cục. Nếu Greenland lựa chọn độc lập, Copenhagen khó giữ vai trò kiểm soát. Giáo sư Mikkel Vedby Rasmussen cảnh báo nguy cơ này. Ông cho rằng Đan Mạch có thể mất Greenland dù đã nỗ lực tối đa.
Ý nghĩa địa chính trị Bắc Cực và “con bài Greenland”
Greenland giữ vai trò trung tâm trong cấu trúc an ninh Bắc Cực. Khu vực này nằm giữa châu Âu và Bắc Mỹ. Đây cũng là mắt xích trong hệ thống phòng thủ tên lửa Mỹ. Nếu mất Greenland, Đan Mạch sẽ suy giảm vị thế địa chính trị. Các đồng minh châu Âu lo ngại tiền lệ nguy hiểm. Việc từ bỏ lãnh thổ có thể khuyến khích yêu sách mới. Trật tự quốc tế hậu Thế chiến II có nguy cơ bị lung lay. Vì vậy, châu Âu ủng hộ Copenhagen không chỉ vì đoàn kết.
Trong Chiến tranh Lạnh, Greenland giúp Đan Mạch gia tăng ảnh hưởng tại Washington. Điều này cho phép Copenhagen duy trì chi tiêu quốc phòng thấp. Báo cáo năm 2017 gọi đây là “con bài Greenland”. Tuy nhiên, bối cảnh đã thay đổi. Khát vọng tự quyết tại Greenland ngày càng rõ rệt. Luật năm 2009 trao quyền trưng cầu độc lập cho người dân. Áp lực từ Mỹ đang thúc đẩy tiến trình này nhanh hơn.
Gánh nặng tài chính và bài toán cân bằng chiến lược
Hàng năm, Đan Mạch trợ cấp khoảng 4,3 tỷ kroner cho Greenland. Khoản này tương đương 610 triệu USD. Nền kinh tế Greenland tăng trưởng rất chậm. GDP năm 2025 chỉ đạt 0,2%. Ngân hàng trung ương ước tính cần thêm 800 triệu kroner mỗi năm. Ngoài ra, Copenhagen còn chi trả cảnh sát, tư pháp và quốc phòng. Tổng chi tiêu gần 1 tỷ USD mỗi năm. Năm 2025, Đan Mạch công bố gói đầu tư quốc phòng Bắc Cực 42 tỷ kroner.
Nhiều ý kiến cho rằng quan hệ này không thuần kinh tế. Nó gắn với nghĩa vụ pháp lý và lịch sử chung. Một số nhà bình luận đặt câu hỏi về giới hạn níu giữ. Họ cho rằng Greenland không còn cảm giác thuộc về Đan Mạch. Theo giới nghiên cứu, Thủ tướng Mette Frederiksen phải cân bằng rất khó khăn. Đan Mạch cần giữ lập trường cứng rắn. Tuy nhiên, điều này có thể làm tổn hại quan hệ với Mỹ. Áp lực chính trị trong nước cũng ngày càng gia tăng.
Theo: VOV
