Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội ghi nhận những chuyển biến tích cực ở bệnh nhân 80 tuổi mắc ung thư phổi di căn sau khi chuyển sang điều trị bằng thuốc liên hợp kháng thể nhắm đích HER2.
- Người đàn ông bị phạt 3,5 triệu đồng vì gọi quấy rối 113
- Mất ngủ kéo dài: 5 cây thuốc nam cần dùng đúng cách
- Giao xe cho con gái chưa đủ tuổi, người cha ở Đắk Lắk bị khởi tố
Người bệnh từng không còn đáp ứng với thuốc điều trị đích, sau đó tiếp tục tiến triển khi sử dụng liệu pháp miễn dịch kết hợp hóa trị. Sau ba chu kỳ dùng thuốc liên hợp kháng thể, các tổn thương tại gan, phổi và dịch màng phổi đều thoái triển, trong khi các chỉ dấu ung thư giảm mạnh.
Ông Công được đưa đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội trong tình trạng ho khan, đau ngực. Kết quả chụp CT cho thấy khối u ở thùy dưới phổi phải có kích thước 16 × 25 mm, đồng thời xuất hiện nhiều nốt tổn thương ở gan; sinh thiết xác định bệnh nhân mắc ung thư biểu mô tuyến xâm nhập của phổi, di căn gan và mang đột biến EGFR.
Từ tháng 1/2025, ông được điều trị bằng thuốc trúng đích thế hệ thứ ba. Tuy nhiên, sau một năm, tổn thương ở gan tăng lên 24 × 26 mm, chỉ dấu ung thư CEA ở mức cao, cho thấy bệnh không còn được kiểm soát như trước.
ThS.BS Nguyễn Thế Thu, Khoa Ung bướu, đánh giá bệnh nhân xuất hiện tình trạng kháng thuốc sau khoảng 13 chu kỳ điều trị. Theo bác sĩ, trong cùng một khối u có thể tồn tại nhiều nhóm tế bào ung thư với đặc điểm gene khác nhau, dẫn đến mức độ nhạy cảm với thuốc không giống nhau.
Ở người mắc ung thư phổi có đột biến EGFR, thuốc đích kiểm soát những tế bào phụ thuộc vào đường tín hiệu này, nhưng một số tế bào có thể chuyển sang kích hoạt các đường truyền tín hiệu khác. Dưới tác động của thuốc, tế bào ung thư cũng có khả năng phát sinh thêm biến đổi tại vị trí thuốc tác động, thay đổi mức biểu hiện protein hoặc kích hoạt cơ chế sinh tồn khác, khiến hiệu quả điều trị suy giảm.
Để tìm nguyên nhân khiến bệnh tiến triển, bác sĩ Thu chỉ định sinh thiết tổn thương ở gan nhằm xác định các đột biến gene liên quan đến tình trạng kháng thuốc. Kết quả phát hiện ngoài EGFR còn có đột biến HER2, đồng thời dấu ấn PDL-1 ở mức cao, đạt 75%.
Từ những dữ liệu này, bác sĩ đưa ra hai phương án là liệu pháp miễn dịch và thuốc liên hợp kháng thể, trước mắt ưu tiên miễn dịch kết hợp hóa trị. Tuy nhiên, sau ba chu kỳ điều trị, bệnh vẫn tiếp tục tiến triển, khối u ở phổi phải tăng kích thước lên hơn 30 × 25 mm, còn phổi trái xuất hiện thêm nhiều nốt đặc mới.
Chuyển hướng điều trị sau khi bệnh tiếp tục tiến triển
Sau khi hội chẩn và đánh giá lại toàn bộ diễn biến bệnh, các bác sĩ quyết định chuyển sang thuốc liên hợp kháng thể (Antibody-Drug Conjugate – ADC) nhắm vào đột biến HER2. Phương pháp này kết hợp kháng thể có khả năng nhận diện HER2 với hoạt chất gây độc tế bào, giúp đưa thuốc vào bên trong tế bào ung thư mang dấu ấn mục tiêu và giải phóng hoạt chất tại đó.
Khác với hóa trị truyền thống tác động trên diện rộng lên các tế bào đang phân chia, ADC được thiết kế để hướng hoạt chất đến tế bào ung thư có mục tiêu phù hợp, qua đó hạn chế ảnh hưởng đến mô lành. Đây là một hướng điều trị có ý nghĩa đối với những bệnh nhân có khối u tiếp tục tiến triển sau nhiều phương pháp trước đó, dù hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào đặc điểm bệnh và khả năng đáp ứng của từng người.
Sau ba chu kỳ sử dụng ADC, tình trạng của ông Công có những chuyển biến tích cực: người bệnh giảm ho, ăn uống tốt hơn và tăng cân. Các tổn thương ở gan, phổi cùng dịch màng phổi thoái triển, trong khi chỉ dấu ung thư CEA và CA 19-9 giảm mạnh, cho thấy bệnh nhân đáp ứng tốt với phác đồ mới.
Ông Công tiếp tục được điều trị bằng thuốc liên hợp kháng thể, kết hợp đánh giá định kỳ và theo dõi sát các chỉ số marker ung thư. Bác sĩ Thu cho biết: “Thời gian sống của người bệnh có thể kéo dài song tiên lượng phụ thuộc vào thể trạng cũng như khả năng đáp ứng thuốc”.
Theo Globocan năm 2024, Việt Nam ghi nhận khoảng 23.100 ca ung thư phổi mới và hơn 21.300 ca tử vong do căn bệnh này. Ung thư phổi đứng thứ hai về số ca mắc mới nhưng là nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu tại Việt Nam.
Từ thực tế điều trị, bác sĩ Thu khuyến cáo người dân nên khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm những bất thường. Người trên 50 tuổi, có tiền sử hút thuốc lâu năm hoặc có người thân trong gia đình mắc ung thư phổi nên trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát bằng CT phổi liều thấp theo hướng dẫn chuyên môn, nhằm tăng cơ hội phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm và cải thiện hiệu quả điều trị.
Minh Tâm (tổng hợp)
