Uống một cốc nước nóng ngay sau khi tỉnh giấc là thói quen phổ biến để “thanh lọc cơ thể”, nhưng giới chuyên gia tim mạch quốc tế cảnh báo việc này có thể khuếch đại đợt tăng huyết áp tự nhiên vào buổi sáng, thời điểm nguy hiểm nhất trong ngày đối với tim và não.
- Mưa lớn 450mm dồn dập, Thủ tướng phát công điện khẩn ứng phó lũ quét
- Trứng gà bình dân nhưng chứa nhiều giá trị dinh dưỡng
- Manh mối từ đơn trình báo đến vụ cướp tài sản
Theo các chuyên gia dinh dưỡng và tim mạch Mỹ, ngay khi vừa thức dậy, cơ thể đã bước vào giai đoạn “morning surge” — huyết áp tăng vọt tự nhiên do hormone cortisol và adrenaline được giải phóng. Tiến sĩ Michelle Cardel, chuyên gia dinh dưỡng đăng ký (RD), giải thích trên EatingWell rằng huyết áp buổi sáng vốn đã có xu hướng tăng do nhịp sinh học, và những gì con người làm ngay sau khi tỉnh dậy có thể khuếch đại hoặc làm dịu đợt tăng đó. Tính theo giờ Hà Nội, đây là khung thời gian tương đương 5-9 giờ sáng ở hầu hết múi giờ trên thế giới — thời điểm cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ sang hoạt động. Bác sĩ Tobb, chuyên gia tim mạch được Yahoo Health trích dẫn, khuyên nên uống nước ngay sau khi thức để bù lại tình trạng mất nước qua đêm, đồng thời nên đợi ít nhất 60 phút mới dùng caffeine.
Điểm đáng chú ý là bản thân giới khoa học vẫn chưa thống nhất về việc liệu nước nóng, tự nó, có gây hại hay không — nghịch lý nằm ở chỗ cùng một thói quen được ca ngợi ở nơi này lại bị cảnh báo ở nơi khác. Chuyên gia dinh dưỡng Kristin Perry, được trích dẫn trên trang của UVA Health, chỉ ra rằng khi nước nóng chảy xuống đến dạ dày thì nhiệt độ đã giảm đáng kể, không còn đủ sức làm giãn mạch máu như nhiều người vẫn tin. Nói cách khác, cơ chế “nước nóng làm giãn mạch, hạ huyết áp” phần lớn mang tính giai thoại hơn là bằng chứng khoa học vững chắc.
Ngược lại, chính bản thân việc uống nước — bất kể nhiệt độ — lại có thể gây phản ứng tăng huyết áp tạm thời ở một số nhóm người, đặc biệt là người lớn tuổi hoặc người có rối loạn hệ thần kinh tự chủ, theo dữ liệu công bố trên ScienceDaily dẫn nghiên cứu của bác sĩ John R. Shannon. Như vậy, rủi ro không hẳn nằm ở “nóng hay không nóng”, mà nằm ở việc uống một lượng lớn nước đột ngột ngay trong giai đoạn huyết áp đang tự nhiên tăng cao vào buổi sáng. Đây chính là mâu thuẫn cốt lõi: nước là thứ cơ thể cần sau một đêm mất nước, nhưng chính thời điểm và cách uống lại quyết định nó là trợ lực hay gánh nặng cho tim mạch.
Nghĩa Nguyễn (tổng hợp)
