Việt Nam có loại cá giàu omega-3 không kém cá hồi nhưng bị “ngó lơ”

Cá mè có thịt ngọt như mì chính, giàu DHA và selen, nhưng mùi tanh nồng khiến nhiều người e ngại khi lựa chọn.

Cá mè – giàu omega-3 nhưng ít được ưa chuộng

Cá mè là loài cá nước ngọt phổ biến ở ao hồ, sông ngòi, kênh rạch. Cá thân dẹp, vảy trắng mỏng, đầu thuôn. Thịt cá được đánh giá mềm, béo và có vị ngọt tự nhiên như mì chính. Tuy nhiên, mùi tanh nồng, đặc biệt ở phần bụng, khiến loại cá này không được ưa chuộng bằng nhiều loài cá khác.
Ít ai biết phần mỡ bụng có mùi mạnh lại chứa lượng lớn omega-3, đặc biệt DHA – nhóm axít béo thường gắn với cá biển. Đây là thành phần quan trọng hỗ trợ não bộ, hệ tim mạch và thị lực.

Một nghiên cứu đăng trên Nutrients cho thấy nhiều loài cá nước ngọt, nhất là cá mè, có hàm lượng DHA trong phần mỡ tương đương cá biển cỡ trung. DHA cùng EPA giúp giảm viêm, tăng cường hoạt động thần kinh và cải thiện sức khỏe tim.

Dinh dưỡng dồi dào, giá mềm, tốt cho nhiều nhóm tuổi

Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, 100g cá mè cung cấp 144 calo, hơn 15g protein, 82mg canxi, 18mg phốt pho, 229mg kali và selen. Các vi chất này tham gia duy trì hoạt động cơ bắp, hệ thần kinh và tăng cường miễn dịch.
Protein trong cá mè dễ hấp thu. Người lớn tuổi bổ sung thường xuyên sẽ làm chậm mất khối cơ. Trẻ em và thanh thiếu niên ăn cá hỗ trợ phát triển thể chất. Người tập luyện hoặc kiểm soát cân nặng cũng được khuyên dùng vì protein tạo cảm giác no lâu nhưng ít chất béo bão hòa.

Cá mè còn rẻ hơn nhiều so với cá hồi, cá thu hay cá trích, nhưng hàm lượng omega-3 và dinh dưỡng không kém cạnh.

Nhiều nghiên cứu trên Frontiers in Nutrition chỉ ra selen trong cá nước ngọt giúp tăng enzyme chống oxy hóa, bảo vệ tế bào và hỗ trợ tuyến giáp. Vitamin D trong cá giúp hấp thu canxi tốt hơn, góp phần phòng tránh loãng xương.

Công dụng theo Đông y và các món ăn bài thuốc

Theo Lương y Đa khoa Bùi Đắc Sáng (Hội Đông y Việt Nam). Cá mè – còn gọi liên ngư, bạch cước liên – là vị thuốc trong nhiều tài liệu cổ. Cá vị ngọt, tính ấm, không độc, tác dụng bổ não tủy, nhuận phế, ích tỳ vị, điều hòa ngũ tạng.
Người cao tuổi dùng cá mè giúp giảm đau đầ. Cải thiện trí nhớ, giảm ho đờm và hỗ trợ điều trị hen suyễn. Một số món ăn – bài thuốc phổ biến gồm:

  • Canh cá mè khởi tử: tốt cho người suy nhược, mệt mỏi.
  • Canh cá mè hạt mướp – nghệ vàng: hỗ trợ phụ nữ huyết hư, mẹ sau sinh.
  • Canh cá mè gừng tươi: phù hợp người tỳ vị hư hàn, ăn kém, đầy hơi, ho suyễn.
  • Cá mè hầm đậu đỏ: giúp người bị phù nề, tiểu ít.
  • Đầu cá mè hầm thiên ma: dùng cho người đau đầu, chóng mặt, mỏi cơ.

Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên hấp, kho hoặc nấu canh để giữ omega-3. Tránh chiên rán ở nhiệt độ cao vì dễ phá hủy axít béo

Theo: CafeF