Thủ tướng Italy đối mặt cáo buộc “đồng lõa diệt chủng” từ nhóm ủng hộ Palestine

Một nhóm ủng hộ Palestine đã đệ đơn lên Tòa Hình sự Quốc tế, cáo buộc Thủ tướng Italy Giorgia Meloni và nhiều quan chức cấp cao “đồng lõa với hành động diệt chủng của Israel tại Dải Gaza”. Vụ kiện được xem là phép thử đối với chính phủ Italy và mối quan hệ giữa châu Âu với Trung Đông.

Đơn kiện gây chấn động chính trường Italy

Ngày 7/10, Thủ tướng Giorgia Meloni xác nhận rằng một nhóm vận động ủng hộ Palestine đã nộp đơn khiếu nại lên Tòa Hình sự Quốc tế (ICC). Trong danh sách bị cáo buộc ngoài bà còn có Bộ trưởng Quốc phòng Guido Crosetto, Ngoại trưởng Antonio Tajani và Roberto Cingolani, giám đốc điều hành tập đoàn quốc phòng Leonardo.

Theo đơn, các quan chức này bị tố đồng lõa với hành vi diệt chủng của Israel tại Dải Gaza do cho phép chuyển giao vũ khí cho Tel Aviv. Hãng tin AFP cho biết đơn kiện được gửi ngày 1/10, có chữ ký của khoảng 50 người, bao gồm luật sư, học giả và nhân vật nổi tiếng.

“Thông qua việc ủng hộ Israel bằng cách cung cấp khí tài sát thương, chính phủ Italy đã tiếp tay cho hành động diệt chủng và các tội ác chiến tranh,” nhóm khẳng định trong đơn.
Thủ tướng Meloni phản ứng: “Tôi không nghĩ từng có vụ kiện nào tương tự trong lịch sử. Điều này đặt ra một câu hỏi lớn về ranh giới giữa chính trị và trách nhiệm pháp lý quốc tế.”

Lập luận pháp lý của Rome và phản ứng trong nước

Trước sức ép dư luận, Ngoại trưởng Antonio Tajani khẳng định Italy đã dừng mọi hoạt động cung cấp vũ khí cho Israel ngay sau khi chiến sự ở Dải Gaza bùng phát. Ông viện dẫn luật cấm xuất khẩu khí tài sang quốc gia đang tham chiến hoặc bị cáo buộc vi phạm nhân quyền, nhấn mạnh rằng Rome tuân thủ nghiêm ngặt quy định quốc tế.

Dù vậy, Bộ trưởng Quốc phòng Guido Crosetto tháng 3/2024 thừa nhận một số hợp đồng quốc phòng ký từ trước xung đột vẫn tiếp tục thực hiện. Ông khẳng định các thiết bị này đã được kiểm tra và không sử dụng trong các chiến dịch tấn công dân thường.

Chính phủ của bà Meloni cho rằng vụ kiện mang tính “chính trị hóa” và thiếu cơ sở pháp lý rõ ràng. Tuy nhiên, các nhà quan sát nhận định sự kiện này có thể làm lung lay uy tín của Italy trên trường quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh phong trào phản đối chiến dịch quân sự của Israel đang lan rộng tại nhiều nước châu Âu.

Hệ lụy từ xung đột Israel – Hamas đối với trật tự quốc tế

Cuộc chiến giữa Israel và Hamas bắt đầu từ tháng 10/2023, sau khi Hamas mở cuộc tập kích hiệp đồng khiến hơn 1.200 người Israel thiệt mạng và hàng chục người bị bắt làm con tin. Đây là vụ tấn công đẫm máu nhất trong lịch sử quốc gia Do Thái.

Đáp lại, Israel phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn ở Dải Gaza, khiến hơn 67.000 người Palestine thiệt mạng, theo cơ quan y tế địa phương. Con số này được Liên Hợp Quốc đánh giá là đáng tin cậy và làm dấy lên làn sóng chỉ trích quốc tế mạnh mẽ.

Trước đó, Nam Phi đã kiện Israel lên Tòa Công lý Quốc tế (ICJ), cáo buộc nước này vi phạm Công ước Diệt chủng 1948. Tòa Hình sự Quốc tế (ICC) cũng đã ban hành lệnh bắt Thủ tướng Benjamin Netanyahu và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Yoav Gallant, cáo buộc tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người, dù chưa có kết luận về tội diệt chủng.

Trong bối cảnh đó, vụ kiện Italy được xem như một động thái biểu tượng, phản ánh sự thay đổi trong cách các tổ chức dân sự quốc tế tiếp cận vấn đề đạo đức và trách nhiệm quốc gia. Nhiều chuyên gia cho rằng đây có thể là tiền lệ pháp lý mới, mở rộng phạm vi truy cứu đối với các nước gián tiếp tham gia hoặc hỗ trợ vũ trang trong xung đột quốc tế.

Theo: Khai Mở