Làng đúc đồng Trà Đông đỏ lửa, thợ xứ Thanh chạy đơn Tết

Những ngày cuối năm, làng đúc đồng Trà Đông (làng Chè), xã Thiệu Trung, tỉnh Thanh Hóa rực lửa. Người thợ cần mẫn tạo khuôn, nấu đồng, rót kim loại. Họ chạy đua thời gian để kịp “mùa vụ” lớn nhất năm. Đồng thời, giữ nhịp nghề truyền thống.

Cảnh nghề mùa Tết: mẻ đồng đỏ quạch, tay nghề quyết định từng nhịp

Giữa cái lạnh mùa đông, ngọn lửa lò đúc vẫn rực cháy. Ánh lửa soi rõ gương mặt sạm nắng. Tiếng bễ, tiếng khuôn, tiếng bước chân dồn dập. Những mẻ đồng đỏ quạch được khiêng ra khỏi lò. Hơi nóng phả lên rát mặt.

Người thợ phối hợp nhịp nhàng khi rót dòng đồng nóng chảy vào khuôn. Chỉ một nhịp chậm tay, mẻ đúc có thể hỏng. Vì vậy, ánh mắt họ không rời khuôn. Mỗi động tác đều dứt khoát. Sự tập trung thể hiện rõ trong từng nhịp thở.

Khi khuôn được rót đầy, họ lập tức chuyển sang công đoạn tiếp theo. Họ phủ cát, chèn đất, cố định khuôn. Mục tiêu là để đồng nguội đều. Tránh rạn nứt. Mọi thao tác khẩn trương nhưng cẩn trọng. Đến khi kim loại lắng lại trọn vẹn, mẻ đúc mới coi là thành công.

Từ lớp khuôn đất thô ráp, hình hài cổ kính dần lộ diện. Những hoa văn được chạm khắc tỉ mỉ. Sản phẩm như trống đồng, thạp đồng, tượng hạc, tượng rùa, bộ đồ thờ. Ánh đồng lên sắc trầm ấm. Mang theo hơi lửa, mồ hôi và niềm tự hào.

Những khoảnh khắc lao động miệt mài của người dân để kịp cung ứng hàng hóa mùa Tết. (Ảnh: Chụp màn hình/VOV):

Những khoảnh khắc lao động miệt mài của người dân để kịp cung ứng hàng hóa mùa Tết. (Ảnh: Chụp màn hình/VOV)
Những khoảnh khắc lao động miệt mài của người dân để kịp cung ứng hàng hóa mùa Tết. (Ảnh: Chụp màn hình/VOV)
Những khoảnh khắc lao động miệt mài của người dân để kịp cung ứng hàng hóa mùa Tết. (Ảnh: Chụp màn hình/VOV)
Những khoảnh khắc lao động miệt mài của người dân để kịp cung ứng hàng hóa mùa Tết. (Ảnh: Chụp màn hình/VOV)
Những khoảnh khắc lao động miệt mài của người dân để kịp cung ứng hàng hóa mùa Tết. (Ảnh: Chụp màn hình/VOV)
Những khoảnh khắc lao động miệt mài của người dân để kịp cung ứng hàng hóa mùa Tết. (Ảnh: Chụp màn hình/VOV)
Những khoảnh khắc lao động miệt mài của người dân để kịp cung ứng hàng hóa mùa Tết. (Ảnh: Chụp màn hình/VOV)
Những khoảnh khắc lao động miệt mài của người dân để kịp cung ứng hàng hóa mùa Tết. (Ảnh: Chụp màn hình/VOV)
Những khoảnh khắc lao động miệt mài của người dân để kịp cung ứng hàng hóa mùa Tết. (Ảnh: Chụp màn hình/VOV)
Sản phẩm đẹp mắt (Ảnh: Chụp màn hình/VOV)

Giữ lửa nghìn năm: vào vụ từ giữa tháng 10 âm lịch, thêm động lực sau 2018

Theo các cao niên và Nghệ nhân ưu tú Đặng Ích Hoàn, nghề đúc đồng Trà Đông có lịch sử tồn tại và phát triển hàng nghìn năm. Điểm đặc biệt của Trà Đông là quy trình chế tác hoàn toàn thủ công. Nguyên liệu thường là đồng nát, than củi, đất sét và trấu. Qua bàn tay người thợ, sản phẩm đạt giá trị nghệ thuật cao.

Con đường giữ nghề có lúc nhiều thử thách. Đồ đồng từng lép vế trước nhôm, nhựa, inox. Do giá rẻ và mẫu mã công nghiệp. Tuy nhiên, khoảng hơn một thập kỷ trở lại đây, nghề có dấu hiệu hồi sinh. Khi người tiêu dùng quan tâm hơn đến giá trị truyền thống.

Để kịp thị trường Tết, các cơ sở ở Trà Đông thường tất bật từ giữa tháng 10 âm lịch. Đây là “mùa vụ” lớn nhất năm của làng. Cường độ làm việc tăng cao. Nhiều công đoạn diễn ra liên tục.

Năm 2018, nghề đúc đồng Trà Đông được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Danh hiệu này góp phần khẳng định vị thế làng nghề. Đồng thời, tạo thêm động lực để các nghệ nhân tiếp tục gìn giữ lửa lò.

Hiện làng nghề có 4 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 4 sao. Các cơ sở đang hoàn thiện hồ sơ để nâng cấp một sản phẩm lên hạng 5 sao trong năm nay. Về định hướng, ông Trần Ngọc Tùng, Phó Chủ tịch UBND xã Thiệu Trung, cho biết địa phương đang tiến hành thành lập Hội đúc đồng xã Thiệu Trung. Mục tiêu là tăng gắn kết cộng đồng nghề. Hỗ trợ quảng bá sản phẩm. Và đăng ký sở hữu trí tuệ tập thể. Nghề đúc đồng đang tạo việc làm cho hơn 200 lao động địa phương. Bài toán quan trọng là giúp người thợ sống ổn định với nghề.

Theo: VOV