Vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và những tuyên bố cứng rắn tiếp theo của Donald Trump đang làm dấy lên lo ngại về một trật tự quốc tế mới. Từ châu Mỹ La-tinh đến châu Âu, báo chí Pháp cảnh báo Hoa Kỳ đang bước vào một giai đoạn mang màu sắc “tân đế quốc”.
- Ông Trump cảnh báo NATO, khẳng định Mỹ sẽ đối phó các mối đe dọa từ Trung Quốc và Nga
- Mỹ rút khỏi 31 cơ quan Liên hợp quốc
- Tổng thống Mỹ Donald Trump ám chỉ để hiệp ước hạt nhân New START với Nga hết hạn
Cú sốc Maduro và nỗi lo lan sang châu Âu
Châu Âu chưa kịp hết bàng hoàng trước chiến dịch đặc nhiệm Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đưa về New York xét xử thì đã phải đối mặt với một mối lo mới. Truyền thông Pháp đồng loạt đặt câu hỏi về giới hạn hành động của Donald Trump sau Venezuela. Le Figaro chạy tít lớn cho rằng Washington đang gây bất ổn nghiêm trọng cho châu Âu, trong bối cảnh lục địa này vẫn phụ thuộc nặng nề vào Mỹ trong cuộc chiến tại Ukraina.
Theo đánh giá của báo chí Pháp, châu Âu lúng túng và dè dặt trong phản ứng. Một mặt, họ không dám lên án mạnh mẽ vì lo ngại làm suy yếu sự hỗ trợ của Mỹ; mặt khác, họ bắt đầu nhận ra sự thay đổi sâu sắc trong vai trò của Washington – từ đồng minh chiến lược trở thành một đối thủ tiềm tàng. Những tuyên bố của ông Trump về khả năng “chiếm đóng Groenland trong hai tháng” càng làm dấy lên cảm giác bất an.
Trong bài xã luận, Le Figaro nhận định “một con đê đã vỡ”. Các tiền lệ lịch sử về việc Mỹ can thiệp quân sự ở nước ngoài không còn đủ để giải thích quy mô và hệ quả của vụ Maduro. Theo tờ báo này, đây không chỉ là một hành động đơn lẻ mà là dấu hiệu mở đầu cho một kỷ nguyên mới, trong đó các nguyên tắc hậu Thế chiến II bị đặt lại, còn châu Âu phải đối diện nguy cơ xung đột lợi ích trực tiếp với đồng minh cũ.
Sau Venezuela, mục tiêu tiếp theo là ai?
Câu hỏi “Trump sẽ dừng lại ở đâu?” trở thành chủ đề trung tâm trên các trang nhất báo Pháp. Libération sử dụng hình ảnh ông Maduro bị áp giải ra tòa để minh họa cho nhận định rằng Hoa Kỳ giờ đây có khả năng tấn công bất kỳ mục tiêu nào, ở bất kỳ đâu, với độ chính xác gần như tuyệt đối. Theo tờ báo này, Donald Trump không còn dừng ở các tuyên bố gây sốc mà đã chuyển sang hành động thực tế.
Le Monde cũng nhìn nhận đây là sự quay lại của một chủ nghĩa đế quốc hiếu chiến. Những động thái từng bị coi là “khoa trương” trong nhiệm kỳ đầu, như việc đổi tên vịnh Mêhicô, nay được nhìn lại như những dấu hiệu báo trước. Vụ bắt giữ Maduro cho thấy Washington đang tái khẳng định quyền lực tuyệt đối tại khu vực được coi là “sân sau” của mình.
Danh sách các quốc gia bị nhắc đến ngày càng dài: Cuba, Colombia, Iran, thậm chí cả Đan Mạch thông qua vấn đề Groenland. Cuba đặc biệt dễ tổn thương khi nguồn dầu trợ giá từ Venezuela bị cắt đứt, trong khi Colombia và Iran tỏ ra cứng rắn hơn nhưng cũng đối mặt với áp lực lớn. Theo các nhà quan sát, điều châu Âu lo ngại không chỉ là từng quốc gia riêng lẻ, mà là logic hành động mới của Washington, nơi luật pháp quốc tế và các cơ chế đa phương ngày càng bị coi nhẹ.
America First không biên giới và hệ lụy toàn cầu
La Croix mô tả xu thế này là “chủ nghĩa đế quốc mới của Mỹ”, trong đó Donald Trump tự coi mình là người quyết định trật tự tại toàn bộ châu Mỹ. Theo cách nhìn này, Venezuela hiện nằm dưới sự “quản trị” của Hoa Kỳ mà không cần một cuộc chiếm đóng quân sự kiểu Irak. Chính quyền lâm thời được yêu cầu ưu tiên an ninh và lợi ích của Mỹ, trong khi các vấn đề như bầu cử hay vai trò của đối lập bị đẩy xuống hàng thứ yếu.
Những tuyên bố cứng rắn nhằm vào Colombia và Mêhicô cho thấy phạm vi ảnh hưởng của chính sách này không dừng ở Venezuela. Các chuyên gia khu vực nhận định, dù mỗi quốc gia có bối cảnh chính trị khác nhau, nhưng việc bị đưa vào tầm ngắm của Washington đã đủ tạo ra bất ổn chiến lược. Tại châu Âu, ý tưởng sáp nhập Groenland – từng bị xem là phi lý – nay được nhìn nhận nghiêm túc hơn khi tốc độ hành động của ông Trump vượt xa dự đoán.
Trung Quốc được xem là quốc gia chịu cú sốc lớn nhất từ vụ Maduro. Bắc Kinh không chỉ mất một đối tác chiến lược mà còn lo ngại tiền lệ nguy hiểm cho các điểm nóng khác, trong đó có Đài Loan. Một số nhà nghiên cứu cảnh báo rằng hành động của Mỹ có thể vô tình tạo ra khuôn mẫu mà các cường quốc khác cân nhắc áp dụng, làm gia tăng nguy cơ bất ổn toàn cầu.
Theo: Khai Mở
