Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Washington sẽ có phản ứng “rất mạnh mẽ” nếu chính quyền Iran tiến hành hành quyết những người bị bắt trong các cuộc biểu tình đang lan rộng trên toàn quốc. Teheran lập tức cáo buộc Mỹ tìm cớ can thiệp quân sự và lật đổ chế độ.
- Trump tạm hoãn hành động quân sự với Iran giữa lúc thăm dò thông điệp từ Tehran
- Campuchia cam kết loại bỏ lừa đảo trực tuyến sau vụ bắt giữ ông trùm Chen Zhi
- Ukraine bổ nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng mới, thúc đẩy cải cách công nghệ quân sự
Mỹ cảnh báo Iran trước nguy cơ hành quyết người biểu tình
Ngày 13/01/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Hoa Kỳ sẽ hành động “rất mạnh mẽ” nếu chính quyền Iran bắt đầu hành quyết những người biểu tình bị bắt giữ. Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh cộng đồng quốc tế gia tăng lo ngại trước thông tin vụ hành quyết đầu tiên dự kiến diễn ra trong ngày 14/01.
Theo thông báo bằng tiếng Ba Tư của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đăng trên mạng xã hội X, hơn 10.600 người biểu tình đã bị bắt kể từ khi phong trào nổ ra. Trong số này có Erfan Soltani, 26 tuổi, người được cho là sẽ bị hành quyết trong ngày 14/01. Thông tin này lập tức làm dấy lên phản ứng mạnh mẽ từ các tổ chức nhân quyền quốc tế.
Tổ chức Ân xá Quốc tế đã kêu gọi Iran “ngừng ngay lập tức tất cả các vụ hành quyết”, bao gồm cả trường hợp của Erfan Soltani. Các tổ chức này cho rằng việc sử dụng án tử hình trong bối cảnh trấn áp biểu tình là vi phạm nghiêm trọng luật nhân quyền quốc tế.
Trump gia tăng áp lực, Teheran cáo buộc Mỹ tìm cớ can thiệp
Trả lời báo chí tối 13/01, Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh Mỹ sẽ không đứng ngoài nếu Iran tiến hành hành quyết người biểu tình. Ông khẳng định Washington sẽ có phản ứng quyết liệt, song không nêu rõ hình thức hành động cụ thể.
Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cam kết với những người biểu tình Iran rằng “rất nhiều sự trợ giúp đang đến”. Tổng thống Mỹ kêu gọi họ tiếp tục xuống đường và giành quyền kiểm soát các định chế, thông điệp được viết hoàn toàn bằng chữ in hoa với giọng điệu cứng rắn. Đây không phải lần đầu ông Trump đưa ra những tuyên bố đe dọa can thiệp kể từ khi phong trào biểu tình bùng phát ngày 28/12.
Đáp lại, phái bộ Iran tại Liên Hiệp Quốc cáo buộc Hoa Kỳ tìm cách lật đổ chế độ bằng vũ lực. Teheran cho rằng Washington đang “dàn dựng tình trạng bất ổn và hỗn loạn” nhằm tạo cớ cho một cuộc can thiệp quân sự. Truyền thông nhà nước Iran khẳng định các tuyên bố của Mỹ là hành động can thiệp thô bạo vào công việc nội bộ.
Đàn áp biểu tình leo thang, Internet tiếp tục bị cắt trên toàn quốc
Lãnh đạo ngành tư pháp Iran Gholamhossein Mohseni Ejeï tuyên bố chính quyền sẽ “nhanh chóng xét xử” những người bị bắt trong các cuộc biểu tình, mà nhà chức trách gọi là các vụ “bạo loạn”. Lập trường cứng rắn này cho thấy Teheran không có dấu hiệu nhượng bộ trước sức ép quốc tế.
Theo tổ chức Iran Human Rights có trụ sở tại Na Uy, các cuộc đàn áp đã khiến ít nhất 734 người thiệt mạng, trong khi con số thực tế có thể lên tới hàng nghìn người. Human Rights Watch cũng dẫn các nguồn tin đáng tin cậy cho biết lực lượng an ninh Iran đã tiến hành “những vụ giết người quy mô lớn” trên toàn quốc.
Để đối phó với phong trào biểu tình ngày càng lan rộng, chính quyền Iran đã cắt Internet trên toàn quốc từ ngày 08/01. Theo tổ chức Netblocks chuyên giám sát an ninh mạng, việc phong tỏa Internet đã bước sang ngày thứ bảy liên tiếp, gây tê liệt thông tin và liên lạc trong nước.
Phong trào biểu tình lớn nhất tại Iran kể từ năm 1979
Theo đánh giá của các nhà quan sát, đây là một trong những phong trào biểu tình lớn nhất tại Iran kể từ khi Cộng hòa Hồi giáo được thành lập năm 1979. Phong trào lần này cho thấy mức độ lan rộng và tính chất quyết liệt chưa từng có trong nhiều thập kỷ.
Thông tín viên RFI Siavosh Ghazi cho biết, so với các phong trào biểu tình trong mười năm qua liên quan đến chi phí sinh hoạt, giá xăng hay cái chết của Mahsa Amini, lần này phong trào đã thay đổi căn bản. Các khẩu hiệu mang tính chính trị mạnh mẽ hơn, công khai phản đối chính phủ và thể hiện mong muốn thay đổi chế độ.
Đáng chú ý, các cuộc biểu tình không chỉ diễn ra ở các thành phố lớn mà còn lan sang nhiều thị trấn nhỏ, vùng tỉnh lẻ nghèo, những nơi trước đây hiếm khi xuất hiện trong các phong trào phản kháng. Điều này cho thấy mức độ bất mãn sâu rộng trong xã hội Iran hiện nay.
Theo: Khai Mở
