Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố đạt được khung thỏa thuận sơ bộ về Greenland và rút lại kế hoạch áp thuế với châu Âu đã tạo ra những phản ứng đa chiều. Các đồng minh NATO hoan nghênh tín hiệu hạ nhiệt, song vẫn thận trọng trước những vấn đề liên quan đến chủ quyền và an ninh Bắc Cực
- Mỹ dự kiến cắt giảm khoảng 200 nhân sự trong bộ máy NATO.
- Châu Âu hoãn phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ vì căng thẳng Greenland
- Thị trường tài chính Mỹ chao đảo vì căng thẳng thuế quan liên quan đến Greenland
Mỹ và NATO nhấn mạnh lợi ích an ninh chiến lược
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21/1 cho biết Washington đã đạt được một thỏa thuận sơ bộ về tương lai Greenland sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Trên cơ sở này, Mỹ quyết định rút lại kế hoạch áp thuế với 8 quốc gia châu Âu dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/2.
Theo ông Trump, Mỹ và NATO sẽ tiếp tục các cuộc thảo luận liên quan tới Greenland và dự án phòng thủ mang tên “Vòm Vàng”. Nhà Trắng cho biết các chi tiết cụ thể của khung thỏa thuận vẫn đang được các bên liên quan hoàn thiện và sẽ được công bố khi đạt được đồng thuận cuối cùng.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định nếu thỏa thuận được thông qua, Mỹ sẽ đạt được các mục tiêu chiến lược tại Greenland với chi phí thấp và hiệu quả lâu dài. Tổng thư ký NATO Mark Rutte đánh giá tuyên bố của Tổng thống Trump là “đi đúng trọng tâm” và cho biết các cuộc trao đổi sẽ còn tiếp diễn.
Châu Âu hoan nghênh thận trọng, Đan Mạch giữ lằn ranh đỏ
Về phía châu Âu, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen hoan nghênh việc Tổng thống Mỹ tuyên bố loại trừ khả năng kiểm soát Greenland bằng vũ lực và tạm dừng các biện pháp thuế quan. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh Đan Mạch sẽ không tham gia bất kỳ cuộc đàm phán nào làm phương hại đến chủ quyền quốc gia.
Người phát ngôn NATO Alison Hart cho biết các cuộc đàm phán giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland sẽ tập trung vào bảo đảm an ninh Bắc Cực thông qua nỗ lực tập thể của các đồng minh, đặc biệt là các quốc gia Bắc Cực trong NATO.
Thủ tướng Hà Lan Dick Schoof và Ngoại trưởng Thụy Điển Eva Stenergard đánh giá tích cực quyết định rút thuế của Mỹ, coi đây là tín hiệu giúp hạ nhiệt căng thẳng. Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil cảnh báo không nên quá lạc quan, cho rằng cần thêm thời gian để đánh giá mức độ cam kết thực sự của Washington.
Theo các nguồn thạo tin, một nội dung đang được thảo luận là khả năng đàm phán lại hiệp ước quốc phòng năm 1951 giữa Mỹ và Đan Mạch, qua đó mở rộng hiện diện quân sự của Mỹ tại Greenland. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ đề xuất này có được đưa vào thỏa thuận cuối cùng hay không.
Theo: Báo Dân trí
