Sức mạnh và thách thức từ “siêu tên lửa” Kh-32 của Nga

Ukraine gần đây đã đưa ra những cảnh báo về việc Nga tăng cường sử dụng tên lửa hành trình Kh-32, một loại vũ khí có quỹ đạo bay cực kỳ phức tạp và là bài toán khó đối với các hệ thống phòng thủ hiện đại.

Đặc tính của tên lửa “leo cao, bổ nhào”

Quân đội Ukraine ghi nhận sự gia tăng của tên lửa Kh-32, loại vũ khí vốn được Nga sử dụng khá hạn chế nhưng thường gây hậu quả nghiêm trọng khi được triển khai. Ngày 24/1, không quân nước này tuyên bố đã đánh chặn được 9 quả, cho thấy tầm quan trọng của việc đối phó với dòng tên lửa này. Kh-32 thực chất là phiên bản nâng cấp từ tên lửa Kh-22 thời Liên Xô, được thiết kế để tấn công các mục tiêu hải quân và mặt đất quy mô lớn.

Điểm đặc biệt nhất của Kh-32 nằm ở quỹ đạo bay “leo cao, bổ nhào” đầy thách thức. Sau khi phóng từ máy bay ném bom chiến lược Tu-22M3, tên lửa leo lên độ cao cực lớn rồi ở giai đoạn cuối sẽ bổ nhào xuống với góc dốc và tốc độ siêu nhanh. Theo các trang phân tích quân sự, tốc độ của Kh-32 có thể đạt từ Mach 4 đến Mach 5 tùy theo quỹ đạo bay, đồng thời tầm bắn được mở rộng lên tới 1.000 km nhờ bình nhiên liệu lớn hơn.

Theo chuyên gia Douglas Barrie, quỹ đạo này là một bài toán phòng thủ đặc biệt khó vì sự kết hợp giữa tốc độ siêu nhanh và pha bổ nhào gắt ở giai đoạn cuối. Tuy nhiên, việc bay quá nhanh và dốc cũng có nhược điểm là làm tăng nguy cơ trượt mục tiêu. Do đó, Kh-32 chủ yếu được dùng để tấn công các mục tiêu diện rộng như tàu sân bay hoặc khu công nghiệp lớn thay vì các mục tiêu nhỏ cần độ chính xác tuyệt đối.

Thách thức hậu cần và lưới lửa phòng không

Mặc dù được truyền thông Nga mô tả là vũ khí thế hệ mới hiệu quả cao, Kh-32 vẫn mang những hạn chế của thiết kế cũ. Đây là loại tên lửa lớn, nặng và phức tạp về mặt hậu cần do sử dụng nhiên liệu lỏng, khiến công tác lưu trữ, xử lý và chuẩn bị phóng trở nên khó khăn hơn. Ngoài ra, việc tên lửa này chỉ có thể được phóng từ máy bay Tu-22M3 đã làm giảm tính linh hoạt và khả năng triển khai ồ ạt trên chiến trường.

Về phía phòng thủ, giới chức Ukraine thừa nhận hầu hết các hệ thống hiện có của họ không thể đánh chặn hiệu quả Kh-32. Hiện nay, chỉ có một số ít khí tài tiên tiến như Patriot của Mỹ hoặc hệ thống SAMP/T sử dụng tên lửa Aster mới đủ khả năng đối phó với loại vũ khí này. Tuy nhiên, do số lượng tổ hợp và tên lửa đánh chặn đều khan hiếm, Ukraine chỉ có thể bảo vệ được một số khu vực trọng điểm nhất định.

Dự án phát triển Kh-32 từng bị đình trệ nhiều lần từ cuối những năm 1980 do thiếu kinh phí sau khi Liên Xô tan rã, trước khi chính thức đi vào biên chế vào năm 2016. Dù vậy, Kh-32 vẫn là mối đe dọa thường trực đối với Ukraine, đặc biệt là tại những khu vực không có lá chắn tên lửa hiện đại. Sự kết hợp giữa tốc độ, độ cao và quỹ đạo bay khiến nó trở thành một trong những mục tiêu khó bị tiêu diệt nhất hiện nay.

Theo: Báo Dân trí