Ngành ôtô phương Tây bị cảnh báo lặp lại sai lầm quá khứ khi chậm chuyển sang xe điện, tạo điều kiện cho Trung Quốc tăng tốc chiếm lĩnh thị phần toàn cầu.
Xe điện và bài học đắt giá từ quá khứ
Vào thập niên 1980, các tập đoàn ôtô lớn tại Detroit từng bị đối thủ Nhật Bản đánh bại khi quá phụ thuộc vào những dòng xe tiêu tốn nhiên liệu. Khi giá dầu tăng cao, các mẫu xe Nhật giá rẻ và tiết kiệm xăng đã nhanh chóng chiếm lĩnh niềm tin của khách hàng, khiến doanh số các hãng phương Tây sụp đổ và hàng trăm nghìn việc làm biến mất. Giới chuyên gia nhận định tình hình hiện nay đang lặp lại một kịch bản tương tự khi các hãng xe lớn bắt đầu có dấu hiệu chùn bước trước làn sóng điện hóa.
Nhiều tập đoàn như Volkswagen hay Stellantis hiện đang giảm đầu tư vào xe điện để quay lại tập trung cho động cơ đốt trong do biên lợi nhuận thấp. Tại Mỹ, sự thay đổi chính sách dưới thời ông Donald Trump với việc xóa bỏ ưu đãi thuế và nới lỏng quy định khí thải cũng tạo tâm lý e dè cho các nhà sản xuất. Việc chần chừ và hy vọng thị trường tự điều chỉnh theo hướng có lợi cho xe xăng được coi là một sai lầm chiến lược sâu sắc, đe dọa trực tiếp đến sự tồn tại lâu dài của ngành công nghiệp.
Hệ quả tài chính của sự do dự này đã bắt đầu xuất hiện rõ nét trên các báo cáo kinh doanh của những “ông lớn” trong ngành. Ford ghi nhận khoản thiệt hại lên tới 19,5 tỷ USD cùng việc hủy bỏ nhiều dự án xe điện tương lai, trong khi Stellantis cũng phải giảm giá trị tài sản hàng chục tỷ USD. Việc ưu tiên lợi nhuận ngắn hạn từ xe xăng có thể giúp các nhà điều hành duy trì chỉ số tài chính tạm thời, nhưng lại khiến họ mất đi khả năng cạnh tranh cốt lõi khi thế giới tiến tới mục tiêu loại bỏ xe xăng vào năm 2035.
Trung Quốc bứt phá nhờ lợi thế công nghệ và chuỗi cung ứng
Trong khi phương Tây loay hoay với các quyết định đầu tư, Trung Quốc đã nhanh chóng bứt phá để trở thành thế lực dẫn đầu thị trường xe điện thế giới. Thương hiệu BYD đã chính thức vượt qua Tesla về doanh số, đồng thời giới thiệu những công nghệ pin mới cho phép xe di chuyển gần 1.000 km sau mỗi lần sạc. Các mẫu xe từ quốc gia này không chỉ thu hút bởi thiết kế hiện đại mà còn nhờ mức giá cạnh tranh, giúp họ chiếm lĩnh thị phần tại châu Âu và các thị trường mới nổi.
Lợi thế lớn nhất của các hãng xe Trung Quốc nằm ở khả năng tự chủ hoàn toàn chuỗi cung ứng từ khai thác nguyên liệu đến sản xuất chip và pin. Công nghệ sạc siêu nhanh giúp bổ sung quãng đường dài chỉ trong vài phút đang tạo ra rào cản công nghệ rất lớn đối với các đối thủ phương Tây. Việc xây dựng năng lực sản xuất ở quy mô lớn từ hàng chục năm trước giúp họ tối ưu hóa chi phí, điều mà các dự án pin tại châu Âu vẫn đang chật vật tìm hướng đi sau sự phá sản của nhiều đối tác quan trọng.
Cửa sổ cơ hội cho ngành ôtô phương Tây đang dần khép lại khi xe điện Trung Quốc lan rộng mạnh mẽ tại Ấn Độ, Mexico và Brazil. Nếu tiếp tục duy trì tư duy phân tán giữa xe xăng và xe điện, các thương hiệu truyền thống sẽ không thể tập trung nguồn lực để hoàn thiện phần mềm và hiệu suất pin. Việc lặp lại sai lầm lịch sử không chỉ là mất đi thị phần, mà còn là đánh mất vị thế trong kỷ nguyên vận tải sạch đang được định hình bởi những đối thủ mới đầy năng động.
Theo: VnExpress
