Nước Mỹ tròn 250 tuổi giữa chia rẽ, thách thức và nắng nóng kỷ lục

Ngày 4/7/2026, nước Mỹ kỷ niệm 250 năm lập quốc trong bối cảnh đất nước đối mặt đồng thời với chia rẽ chính trị sâu sắc, căng thẳng thương mại với nhiều đồng minh và đợt nắng nóng cực đoan khiến khoảng 160 triệu người ở 30 bang chịu cảnh báo nhiệt độ khẩn cấp.

Đây là lần thứ ba trong lịch sử nước Mỹ đón một mốc kỷ niệm tròn 50 năm trong hoàn cảnh đầy sóng gió — lần trước là năm 1976, khi Mỹ vừa thua trận ở Việt Nam, lạm phát leo thang và tổng thống đương nhiệm chưa qua bầu cử. Lần này, Tổng thống Donald Trump đang áp thuế quan diện rộng, theo đuổi chủ nghĩa trọng thương và vướng vào cuộc chiến Iran, khiến Washington bất đồng với cả đồng minh lẫn đối tác trên toàn cầu.

Chuyên gia Willis Sparks thuộc Eurasia Group nhận định: “Nước Mỹ đã trở nên thất thường, và giới quan sát nước ngoài không chắc nên đặt cược ở đâu.” Ông cho rằng các đồng minh của Washington đang chủ động phòng ngừa rủi ro từ chính sách khó đoán của Mỹ.

Các cuộc thăm dò phản ánh tâm trạng đó. Gallup ghi nhận 76% người Mỹ không hài lòng với cách mọi thứ đang diễn ra; thăm dò của NBC News công bố ngày 14/6 cho thấy chỉ 38% tin những năm tốt đẹp nhất vẫn ở phía trước; Reuters/Ipsos ngày 15/6 cho kết quả 64% lo ngại nền dân chủ Mỹ có nguy cơ thất bại.

Nhưng lịch sử cho thấy nước Mỹ đã vượt qua những thời điểm còn khắc nghiệt hơn. Năm 1976, sau tất cả những hỗn loạn đó, chỉ 15 năm sau Liên Xô sụp đổ và Mỹ trở thành siêu cường duy nhất trong nhiều thập niên.

Những dấu hiệu kiềm chế quyền lực Tổng thống Trump cũng đang xuất hiện: một số nghị sĩ Cộng hòa ở cả Thượng viện lẫn Hạ viện vừa bỏ phiếu chống lại quyền hạn của ông trong cuộc chiến Iran. Nhà bình luận chính trị người Mỹ William Maher, trong chương trình Gzero World, nói thẳng: “Và nhìn chung, đất nước này giàu có hơn, an toàn hơn và hòa nhập hơn so với 50 năm trước – chứ đừng nói đến 250 năm trước.”

Giữa các bàn luận chính trị, nắng nóng là mối đe dọa trực tiếp hơn với hàng chục triệu người Mỹ trong ngày lễ Độc lập. Nhiệt độ tại New York, Philadelphia và Washington vượt 38 độ C, trong khi chỉ số nhiệt thực tế mà con người cảm nhận có thể lên tới 46 độ C ở khu vực Trung Đại Tây Dương. Bộ Năng lượng Mỹ ban bố tình trạng khẩn cấp ngày 2/7, khi lưới điện quốc gia chịu áp lực lớn — đúng vào thời điểm hàng loạt sự kiện ngoài trời và trận đấu World Cup được tổ chức.

Nghĩa Nguyễn (tổng hợp)