Bộ Công Thương vừa công bố dự thảo Nghị định kinh doanh xăng dầu, đề xuất xóa bỏ cơ chế nhà nước công bố giá cơ sở định kỳ và trao quyền định giá bán lẻ cho thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối.
- “Làm nhà” cho cáy ở, lão nông Thanh Hóa thu hàng trăm triệu mỗi năm
- Tiền dư sau khi thi hành án phải được trả lại cho cựu Chủ tịch Vĩnh Phúc
- Xe khách mất lái lao vào vách núi trên đèo Khánh Lê, 5 người bị thương
Nếu dự thảo được thông qua, thị trường xăng dầu Việt Nam sẽ không còn một mức giá gần như thống nhất toàn quốc như hiện nay. Mỗi hệ thống phân phối sẽ tự tính và công bố giá theo công thức quy định tại Nghị định, đồng thời kê khai với cơ quan quản lý để phục vụ giám sát.
Bộ Công Thương cho biết thị trường xăng dầu 7 tháng đầu năm 2026 cơ bản ổn định, không đứt gãy nguồn cung, quá trình chuyển đổi sang xăng sinh học E10 đạt kết quả tích cực. Tuy nhiên, hàng loạt bất cập vẫn tồn tại: quá nhiều tầng nấc trung gian, mua bán lòng vòng, găm hàng, chiết khấu bằng 0 và nhiều doanh nghiệp vi phạm quy định về dự trữ, tồn kho — Bộ nhận định thị trường “đòi hỏi phải có sự cải tổ”.
Với vùng sâu, vùng xa, dự thảo đặt giới hạn: giá bán lẻ của thương nhân phân phối không được vượt mức giá cao nhất mà thương nhân đầu mối đã công bố tại cùng địa bàn. Đây là điều kiện Bộ đặt ra để bảo đảm an sinh xã hội khi cơ chế giá thống nhất bị bãi bỏ.
Dự thảo cũng siết điều kiện gia nhập thị trường đối với thương nhân đầu mối. Doanh nghiệp muốn đăng ký tư cách đầu mối phải có ít nhất 36 tháng hoạt động liên tục với tư cách thương nhân phân phối, sở hữu kho tiếp nhận xăng dầu sức chứa tối thiểu 15.000m³, ít nhất 10 cửa hàng bán lẻ và bảo đảm tổng nguồn cung tối thiểu 100.000m³ mỗi năm. Doanh nghiệp không đáp ứng sản lượng tối thiểu trong hai năm liên tiếp sẽ bị xem xét thu hồi giấy phép.
Song song với siết đầu vào, dự thảo yêu cầu thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối kết nối dữ liệu trực tiếp với Bộ Công Thương, báo cáo trực tuyến về nguồn hàng, tồn kho và hệ thống phân phối theo thời gian thực. Các tầng nấc đại lý bán lẻ, thương nhân nhận quyền bán lẻ và thương nhân phân phối cũng sẽ được sắp xếp lại để giảm trung gian và hạn chế mua bán lòng vòng.
Một điểm khác trong dự thảo là định hướng phát triển cửa hàng xăng dầu thành hạ tầng thương mại đa dịch vụ, không chỉ kinh doanh nhiên liệu. Sau khi Nghị định được ban hành, Bộ Công Thương sẽ triển khai đồng thời các quy định về niêm yết giá, hóa đơn điện tử, quản lý chất lượng xăng E10 và các quy chuẩn kỹ thuật đối với cửa hàng và bồn chứa.
Đỗ Vân (tổng hợp)
