Gan đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng như chuyển hóa dinh dưỡng, xử lý thuốc, đào thải các chất có hại và sản xuất dịch mật. Tuy nhiên, những thói quen tưởng chừng bình thường vào buổi sáng có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan nếu duy trì thường xuyên.
- Khi lãi suất mỗi ngày được tính theo từng triệu đồng vay
- Khởi tố nữ tài xế Lexus tăng ga bỏ chạy khi bị CSGT dừng xe
Bắt đầu ngày mới bằng đồ uống nhiều đường là thói quen phổ biến ở nhiều người. Cà phê pha nhiều sữa đặc, trà sữa, nước ngọt hay nước ép đóng chai có thể khiến lượng đường và calo nạp vào cơ thể tăng đáng kể, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today của Anh.
Khi cơ thể thường xuyên tiếp nhận lượng calo vượt quá nhu cầu, phần năng lượng dư thừa có thể được chuyển thành mỡ và tích tụ tại gan cũng như các cơ quan nội tạng. Tình trạng này làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, thậm chí có thể tiến triển thành viêm và xơ hóa gan ở một số người. Để hạn chế nguy cơ, nên ưu tiên nước lọc, trà không đường hoặc cà phê ít đường vào buổi sáng.
Thói quen thứ hai cần tránh là uống rượu bia vào buổi sáng. Việc tiêu thụ đồ uống có cồn thường xuyên hoặc uống quá nhiều trong một lần đều có thể gây tổn thương gan. Khi chuyển hóa cồn, gan phải xử lý các chất phát sinh trong quá trình này. Nếu lượng cồn vượt quá khả năng xử lý của cơ thể, nguy cơ tổn thương sẽ tăng lên.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), tổn thương gan do rượu có thể bắt đầu bằng tình trạng tích tụ mỡ trong gan, sau đó tiến triển thành viêm gan và xơ gan ở một số người. Vì vậy, uống rượu bia vào buổi sáng không phải là thói quen nên duy trì, đặc biệt khi việc sử dụng rượu đã trở nên thường xuyên hoặc khó kiểm soát.
Đáng chú ý, nếu một người thường xuyên phải uống rượu vào buổi sáng để giảm các triệu chứng như run tay, vã mồ hôi, buồn nôn hoặc bồn chồn, đây có thể là dấu hiệu của hội chứng cai rượu. Bác sĩ Marvin Seppala, chuyên gia điều trị nghiện tại tổ chức Hazelden Betty Ford Foundation ở Mỹ, lưu ý về tình trạng này. Người gặp những biểu hiện trên nên tìm kiếm sự hỗ trợ y tế thay vì tự xử lý bằng cách tiếp tục uống rượu.
Thói quen thứ ba là tự ý sử dụng thuốc giảm đau sau khi thức dậy. Khi bị đau đầu, đau nhức cơ thể hoặc mệt mỏi, một số người có thể tự uống thuốc giảm đau, vitamin hay các sản phẩm bổ sung mà không tìm hiểu kỹ về liều lượng và thành phần. Việc sử dụng thuốc không đúng hướng dẫn, kết hợp nhiều sản phẩm chứa cùng hoạt chất hoặc dùng thực phẩm bổ sung không rõ nguồn gốc đều có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan.
Paracetamol, còn gọi là acetaminophen, là hoạt chất phổ biến trong các loại thuốc giảm đau, hạ sốt. Theo Medical News Today, dùng quá liều paracetamol có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng. Nguy cơ này có thể xuất hiện khi người dùng uống đồng thời thuốc giảm đau và thuốc cảm cúm nhưng không nhận ra cả hai sản phẩm đều chứa cùng hoạt chất.
Để bảo vệ gan, mỗi người nên xây dựng thói quen buổi sáng lành mạnh, hạn chế đồ uống nhiều đường, tránh sử dụng rượu bia và chỉ dùng thuốc theo đúng hướng dẫn. Khi cần dùng nhiều loại thuốc cùng lúc, nên kiểm tra thành phần hoặc hỏi ý kiến nhân viên y tế. Những điều chỉnh đơn giản này giúp giảm các yếu tố nguy cơ, đồng thời góp phần duy trì sức khỏe gan lâu dài.
Thành Luân (tổng hợp)
