Cảnh báo nguy cơ thao túng tâm lý trẻ trên mạng dịp nghỉ hè

Nghỉ hè học sinh dùng internet nhiều hơn kéo theo nhiều rủi ro. Hiện nay, tình trạng thao túng tâm lý trẻ trên mạng diễn biến vô cùng tinh vi, đòi hỏi phụ huynh nâng cao cảnh giác.

Thủ đoạn tinh vi nhằm lừa gạt và cô lập nạn nhân

Trẻ em hiện nay không chỉ vô tình tiếp cận nội dung xấu độc mà còn đối mặt nguy cơ thao túng tâm lý có chủ đích. Kẻ xấu thường giả danh bạn bè đồng trang lứa, người hâm mộ hoặc game thủ nổi tiếng để dễ dàng tiếp cận. Mục tiêu đầu tiên của chúng là xây dựng lòng tin tuyệt đối với nạn nhân. Sau đó, chúng từng bước thực hiện ý đồ đen tối là cô lập các em khỏi sự quản lý của gia đình.

Khi sự gắn kết gia đình lỏng lẻo, kẻ gian tiêm nhiễm vào đầu trẻ suy nghĩ rằng cha mẹ không thấu hiểu, luôn ngăn cản tự do. Khi trẻ tin tưởng, chúng ép nạn nhân chia sẻ hình ảnh nhạy cảm để làm vũ khí đe dọa, khống chế. Đặc biệt, tội phạm đang lạm dụng trí tuệ nhân tạo để tạo ra hình ảnh, video giả mạo. Công nghệ Deepfake giúp chúng dễ dàng bôi nhọ, tống tiền hoặc tấn công danh dự.

Hơn thế nữa, các công cụ tự động còn hỗ trợ đối tượng xấu viết kịch bản trò chuyện cực kỳ tự nhiên. Chúng nhắm thẳng vào tâm lý tò mò, khao khát được công nhận hay nỗi sợ cô lập của lứa tuổi mới lớn. Đáng chú ý, những thuật toán đề xuất trên mạng xã hội lại vô tình tạo ra vòng xoáy nội dung độc hại. Chỉ cần trẻ dừng lại xem một video, hệ thống sẽ liên tục gợi ý những nội dung tương tự.

Trang bị kỹ năng cốt lõi và môi trường số an toàn

Để bảo vệ con cái, phụ huynh phải tinh ý nhận ra những dấu hiệu bất thường như đột ngột thay đổi thói quen dùng thiết bị. Biểu hiện lén lút xem điện thoại, cáu gắt, mất ngủ hoặc phản ứng mạnh khi bị hỏi về bạn bè ảo là chuông báo động. Đặc biệt, việc thường xuyên xóa lịch sử nhắn tin hay nhận quà từ người lạ cực kỳ rủi ro. Trước tình trạng này, chuyên gia nhấn mạnh biện pháp cấm đoán tiêu cực hoàn toàn không tối ưu.

Thay vì cấm đoán, cha mẹ cần khẩn trương trang bị cho trẻ ba nhóm kỹ năng cốt lõi nhằm phòng vệ. Đầu tiên là kỹ năng nhận diện cạm bẫy để tránh đưa ra những phản ứng muộn màng. Thứ hai là kỹ năng đồng hành, tuyệt đối không chờ đến khi trẻ bị điểm kém mới tra hỏi vì dễ sinh tâm lý phản kháng. Cuối cùng là rèn luyện kỹ năng thiết lập quyền riêng tư an toàn, phù hợp độ tuổi,.

Cùng với nỗ lực từ gia đình, nhà trường đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc định hướng hành vi cho học sinh. Các bài học giáo dục an toàn số phải được đưa vào chương trình giảng dạy chính thức theo từng lứa tuổi. Hơn thế nữa, mạng nội bộ tại khuôn viên trường học cần được bảo vệ nghiêm ngặt bằng các lớp kỹ thuật. Lớp màng lọc này giúp tự động giám sát và ngăn chặn nội dung rủi ro hiệu quả.

Theo: Báo Dân trí