Đền Bạch Mã: Ngôi đền nghìn năm trấn giữ hướng Đông Hà Nội, tọa lạc tại phố Hàng Buồm, đền Bạch Mã thu hút du khách nhờ huyền thoại ngựa trắng dẫn đường xây thành và không gian kiến trúc cổ kính đặc trưng.
Đền Bạch Mã và huyền thoại ngựa trắng dẫn đường
Theo truyền thuyết, khi vua Lý Thái Tổ dời đô về Thăng Long năm 1010, thành đắp đến đâu đổ đến đó. Sau khi nhà vua cầu đảo tại miếu thần Long Đỗ, một con ngựa trắng đã xuất hiện dẫn đường. Nhà vua theo dấu chân ngựa mà xây thành công, từ đó phong thần là Quốc đô Thành hoàng và đổi tên đền thành Bạch Mã.
Ngôi đền vốn có lịch sử lâu đời hơn cả kinh đô Thăng Long, gắn với vị thần Long Đỗ trấn giữ long mạch. Ngay từ thế kỷ IX, quan đô hộ Cao Biền đã phải lập đền thờ sau khi thất bại trong việc dùng phép thuật trấn yểm vùng đất này. Đây là minh chứng cho bề dày văn hóa và tín ngưỡng của cư dân cổ vùng cửa sông Tô Lịch.
Trong hệ thống “Thăng Long tứ trấn”, đền Bạch Mã giữ vai trò quan trọng nhất ở hướng Đông. Cùng với ba ngôi đền khác, nơi đây tạo nên một ranh giới tâm linh bảo vệ sự ổn định cho kinh kỳ qua nhiều triều đại. Đến nay, đền vẫn là điểm tựa tinh thần không thể thiếu của người dân thủ đô.
Đền Bạch Mã lưu giữ kiến trúc cổ kính nghìn năm
Di tích mang phong cách kiến trúc thế kỷ XIX với mái vòm mai cua độc đáo, giúp kết nối các khu vực tiền tế, hậu cung thành một khối thống nhất. Không gian đền rộng rãi, nằm sâu trong lòng phố Hàng Buồm với những hàng cột gỗ lớn và hệ thống vì kèo chạm trổ cầu kỳ. Mỗi chi tiết nhỏ đều thể hiện kỹ thuật xây dựng tinh xảo của cha ông.
Hiện đền còn bảo tồn 15 bia đá cổ ghi lại các mốc thời gian trùng tu và những câu chuyện về thần Long Đỗ. Hệ thống sắc phong phong phú từ thời Lê đến thời Nguyễn là những tài liệu văn bản quý báu về lịch sử và văn hóa. Những cổ vật này khẳng định tầm quan trọng của di tích qua các giai đoạn lịch sử khác nhau.
Sự sắp xếp thờ tự trong đền tuân theo mô thức “Tam nguyên đồng hóa”, kết hợp giữa thần, Phật và Mẫu. Cách bài trí này phản ánh sự bao dung và đa dạng trong đời sống tâm linh của người Việt từ xưa đến nay. Bất kỳ ai đến đây cũng đều tìm thấy sự an lạc trong không gian thờ tự linh thiêng và trang nghiêm.
Điểm đến văn hóa tâm linh thu hút du khách
Đền Bạch Mã là điểm dừng chân yêu thích của du khách khi khám phá khu phố cổ Hà Nội. Khác với sự nhộn nhịp bên ngoài, không gian trong đền mang lại sự tĩnh lặng tuyệt đối cho người hành lễ. Nhiều du khách quốc tế tỏ ra thích thú khi tìm hiểu về ý nghĩa của tượng ngựa trắng và những huyền thoại xây thành.
Vào những ngày đầu xuân, đền đón hàng nghìn lượt người đến cầu may mắn và bình an. Tục xoa tay vào tượng ngựa trắng để cầu sức khỏe vẫn được người dân duy trì như một nét đẹp dân gian. Đây cũng là lúc mọi người tìm về để cảm nhận những giá trị văn hóa truyền thống giữa lòng thành phố hiện đại.
Sự kiện đền được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt năm 2022 đã góp phần nâng cao giá trị của cụm di tích Tứ trấn. Lễ hội hàng năm vào ngày 13/2 âm lịch là dịp để người dân địa phương và du khách hòa mình vào không gian văn hóa lịch sử. Đền Bạch Mã mãi là một chứng nhân thầm lặng của Thăng Long nghìn năm văn hiến.
Theo: Báo Dân trí
