Mưa liên tục nhiều ngày làm sượng trái, kéo giá sầu riêng tại Đồng Nai, Đăk Lăk và Đồng bằng sông Cửu Long xuống mức thấp dù sản lượng năm nay tăng. Doanh nghiệp xuất khẩu siết tiêu chuẩn thu mua, thương lái giảm lượng gom hàng, còn nhà vườn chấp nhận bán sớm để tránh rủi ro.
- Chỉ hai thí sinh đạt điểm 10 môn kinh tế pháp luật trong kỳ thi tốt nghiệp 2026
- Khi trẻ em sống chung với AI: Pháp luật không thể ‘chậm chân
- Luật Quản lý thuế 2025 liệt kê rõ 10 hành vi bị coi là trốn thuế
Tại Đồng Nai, ông Mạnh có 100 gốc sầu riêng 6 năm tuổi, vụ này thu khoảng 5 tấn trái, tăng 20% so với năm ngoái. Toàn bộ sầu riêng Monthong của ông chỉ bán được 55.000 đồng một kg, giảm 21% so với cùng kỳ.
Chi phí phân bón và nhân công đều tăng trong khi giá bán giảm mạnh. “Giá này vẫn có lời nhưng không nhiều vì chi phí phân bón, nhân công đều tăng”, ông Mạnh nói.
Tại Đăk Lăk, bà Hạnh có hơn một ha sầu riêng, chưa đến ngày thu hoạch đã nhận cọc của thương lái vì lo mưa kéo dài ảnh hưởng chất lượng trái. Monthong hiếm khi xuống dưới 60.000 đồng một kg giữa vụ, nhưng năm nay giá đã giảm chưa từng có.
“Tôi chỉ lo nếu trái không đạt yêu cầu thì thương lái sẽ hủy cọc”, bà Hạnh nói.
Thương lái cũng thu mua cầm chừng. Ông Hoàng, chuyên thu mua sầu riêng tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ, mỗi ngày chỉ gom được vài tấn, bằng khoảng một phần ba năm ngoái, do doanh nghiệp xuất khẩu siết chặt tiêu chuẩn chất lượng.
Rủi ro tồn dư Cadimi hoặc hàng không đạt chuẩn khiến ông Hoàng phải tính toán kỹ trước khi mua. “Nếu mua nhầm lô hàng không đạt chuẩn hoặc bị phát hiện tồn dư Cadimi là lỗ nặng. Vì vậy, năm nay chúng tôi chỉ dám mua số lượng vừa phải, phần còn lại tiêu thụ trong nước”, ông nói.
Vụ thu hoạch tại Đồng bằng sông Cửu Long gần kết thúc, nguồn cung đang chuyển dần sang Đông Nam Bộ. Khu vực này cũng chịu mưa lớn kéo dài nên chất lượng chưa ổn định, trong khi Đăk Lăk — vùng có chất lượng ổn định nhất nhiều năm qua — vẫn chưa vào chính vụ.
Khảo sát thị trường cho thấy nhiều kho chỉ nhận trái đạt chất lượng đồng đều, từ chối các lô có dấu hiệu sượng, non, vỏ dày hoặc không đạt yêu cầu hình thức. Monthong tại kho hiện được thu mua 46.000-68.000 đồng một kg, Ri6 ở mức 28.000-38.000 đồng, giảm khoảng 20-30% so với cùng kỳ năm ngoái.
Đây là lần hiếm hoi giá Monthong giảm sâu ngay giữa vụ, theo nhiều nhà vườn và thương lái. Diễn biến này phản ánh sức mua xuất khẩu chậm lại khi chất lượng trái giảm dưới tác động thời tiết.
Ông Võ Tấn Lợi, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đồng Tháp, cho biết nguyên nhân chính khiến giá giảm không phải do nguồn cung tăng mà do chất lượng trái suy giảm. Mưa kéo dài khiến nhiều vùng trồng xuất hiện tình trạng sượng, có nơi tỷ lệ lên tới 30-40%, làm giảm lượng hàng đạt chuẩn xuất khẩu.
Ri6 dễ bị sượng nước, Monthong xuất hiện nhiều trái sượng khô, khiến việc tuyển chọn hàng loại A (2,7 hộc, 1,5-5kg) ngày càng khắt khe. “Chất lượng không đảm bảo nên phía Trung Quốc chủ động hạ giá thu mua. Thương lái trong nước cũng không dám mua mạnh vì rủi ro hàng xuất khẩu không đạt yêu cầu”, ông Lợi nói.
Giá sầu riêng Thái Lan giảm cũng kéo mặt bằng giá của Việt Nam đi xuống theo. Ông Lợi nhận định ngành sầu riêng năm nay rơi vào nghịch lý khi sản lượng tăng nhưng chất lượng giảm, do nhiều diện tích cây tơ bắt đầu cho thu hoạch trong khi thời tiết bất lợi làm tỷ lệ trái đạt chuẩn xuất khẩu sụt giảm.
Yêu cầu chất lượng ngày càng cao cũng là thông điệp phía Trung Quốc nhiều lần nhấn mạnh gần đây. Tại diễn đàn Thương mại Việt Nam – Trung Quốc tổ chức tại TP HCM, ông Hà Vĩ, đại diện Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam, cho biết người tiêu dùng nước này ngày càng quan tâm đến chất lượng, an toàn thực phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc.
Theo ông Hà Vĩ, việc kiểm tra chất lượng và kiểm dịch là yêu cầu bình thường trong thương mại quốc tế; nếu doanh nghiệp kiểm soát tốt chất lượng từ vùng trồng và đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn nhập khẩu, tần suất lấy mẫu tại cửa khẩu có thể giảm, rút ngắn thời gian thông quan. ông nói,”Xu hướng hiện nay không chỉ là tăng sản lượng mà còn phải nâng cao chất lượng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường”.
Vũ Quyến (tổng Hơp).
