Giá sầu riêng Thái tăng mạnh, nhà vườn vẫn thận trọng

Tại Đắk Lắk, sầu riêng Thái hàng tuyển được thu mua với giá vượt 100.000 đồng/kg, lên mức cao nhất từ đầu vụ năm nay, nhưng nguồn trái đạt chuẩn xuất khẩu đang thu hẹp khi mùa thu hoạch dần kết thúc.

Tối 11/10, thương lái báo giá hàng tuyển ở mức 100.000-105.000 đồng/kg, loại A từ 90.000-98.000 đồng/kg và loại B khoảng 75.000-80.000 đồng/kg tại kho. Theo ông Nguyễn Thành Luân, thương lái lâu năm trong vùng, mức giá hàng tuyển hiện cao nhất kể từ đầu vụ, song số trái đáp ứng yêu cầu vẫn hạn chế.

So với những vùng trồng khác, sầu riêng tại Đắk Lắk đang có giá cao hơn Lâm Đồng khoảng 10.000-15.000 đồng/kg và nhỉnh hơn khu vực miền Tây gần 20.000 đồng/kg ở từng phân loại. Dù giá bán tăng, nông dân chưa chắc thu được lợi nhuận tương ứng nếu lượng trái đạt chuẩn để đưa vào chuỗi xuất khẩu giảm.

Đắk Lắk hiện có khoảng 41.000-45.000ha sầu riêng, sản lượng niên vụ 2026 dự kiến gần 500.000 tấn, là vùng trồng lớn nhất cả nước. Vụ thu hoạch tập trung từ tháng 8 đến tháng 11, nhưng đến giữa tháng 10, mùa sầu riêng tại Tây Nguyên đã dần đi vào chặng cuối.

Nguồn hàng đạt chuẩn quyết định diễn biến giá

Khi lượng trái đủ tiêu chuẩn xuất khẩu về cơm và hình thức không còn dồi dào như đầu vụ, nhu cầu thu mua từ các kho hàng và thị trường bán lẻ vẫn được duy trì. Tại TP.HCM, nhiều cửa hàng chuyển sang bán sầu riêng tách múi sẵn để kiểm soát chất lượng, hạn chế tình trạng cơm bị sượng khi đến tay người mua; đây cũng là dấu hiệu nguồn hàng nguyên trái tươi đang dần ít đi.

Trong khi đó, xuất khẩu sầu riêng Việt Nam tiếp tục tăng trưởng. Số liệu hải quan cho thấy kim ngạch tháng 8 đạt hơn 956 triệu USD, tăng 62,5% so với cùng kỳ; tính chung 8 tháng, con số này vượt 2,7 tỷ USD, tăng hơn 52%.

Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò thị trường tiêu thụ chủ lực. Riêng tháng 8, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt 935 triệu USD, tăng 63,5%; lũy kế 8 tháng đạt 2,58 tỷ USD.

Diễn biến hiện tại trái ngược với cảnh báo được Bộ Nông nghiệp và Môi trường đưa ra hồi tháng 7 về nguy cơ dư cung. Khi đó, sản lượng sầu riêng cả nước được ước tính tăng lên 2,08 triệu tấn, gấp hơn 3 lần năm 2021; giá sầu riêng Ri6 loại đẹp tại vườn chỉ còn khoảng 44.476 đồng/kg, trong khi Monthong giảm 8.524 đồng, xuống 70.762 đồng/kg.

Chưa đầy ba tháng sau, giá sầu riêng Thái hàng tuyển tại Đắk Lắk đã tăng lên hơn gấp đôi mức đáy được ghi nhận trước đó. Tổng sản lượng cả năm không giảm, nhưng lượng trái đạt chuẩn xuất khẩu — yếu tố quan trọng quyết định giá thu mua — lại thu hẹp khi vụ chính dần khép lại.

Ông Nguyễn Văn Mười, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), kiêm Chủ tịch CLB Doanh nghiệp Nông nghiệp Nhiệt đới, cho rằng giá tăng chủ yếu vì nguồn hàng trên thị trường giảm khi Tây Nguyên bước vào cuối vụ. Theo ông, giá thu mua cao hơn chưa chắc giúp doanh thu và lợi nhuận thực tế của nông dân tăng tương ứng, bởi lượng sầu riêng đạt chuẩn xuất khẩu đang giảm.

Vì vậy, đà tăng giá vào cuối vụ chưa đủ để khẳng định thị trường sẽ duy trì mặt bằng giá thuận lợi trong mùa tiếp theo. Bài toán đặt ra với người trồng vẫn là bảo đảm chất lượng và đầu ra ổn định, thay vì chỉ trông chờ vào những đợt tăng giá ngắn hạn.

Lê Toan (tổng hợp)