Vụ việc của Shinnosuke Abe tại Nhật Bản cho thấy việc dạy con ngày nay không chỉ là câu chuyện trong mỗi gia đình, mà còn gắn với trách nhiệm pháp lý của cha mẹ.
- Đỗ Thị Vân, người vợ lính 36 năm chờ chồng và cơn bệnh lạ ập đến tuổi xế chiều
- Con đập lớn nhất Đông Dương và dấu ấn một hoàng thân Lào trên sông Chu xứ Thanh
- Vì sao người xưa xem “tham phú, phụ bần” là điều đại kỵ trong ứng xử?
Một người đàn ông Nhật Bản từng sống nhiều năm tại Việt Nam kể rằng khi trở về nước làm cha, điều khiến anh lo lắng nhất là có lúc không kiểm soát được bản thân trong tranh luận với con. Cuối tháng 5/2026, Shinnosuke Abe, 47 tuổi, huấn luyện viên trưởng Yomiuri Giants, bị cảnh sát Tokyo bắt giữ sau khi xô ngã con gái 18 tuổi và từ chức ngay ngày hôm sau.
Sự việc xảy ra khi ông Abe can thiệp vào cuộc cãi nhau giữa hai con gái. Dù con gái 18 tuổi không bị thương nghiêm trọng, việc ông bị bắt tại nhà cho thấy hành vi bạo lực trong gia đình vẫn có thể được xử lý theo pháp luật.
Với nhiều thế hệ cha mẹ Việt Nam và Nhật Bản, ký ức về những chiếc roi mây hay cây thước từng gắn với việc dạy trẻ. Quan niệm “thương cho roi cho vọt” khiến không ít người tin rằng một trận đòn có thể giúp con nhớ lỗi và nghe lời.
Quan niệm ấy ngày càng thay đổi khi pháp luật xác lập rõ hơn quyền được bảo vệ của trẻ em. Ở Việt Nam, Luật Trẻ em 2016 quy định trẻ có quyền được bảo vệ tính mạng và không bị xâm hại thân thể; Nghị định 130/2021/NĐ-CP quy định hành vi đánh đập gây tổn hại thể chất cho trẻ có thể bị phạt 10-20 triệu đồng, cùng nguy cơ bị tạm đình chỉ quyền chăm sóc, nuôi dưỡng con.
Tại Nhật Bản, vụ ông Abe là một trường hợp cho thấy danh tiếng cũng không đứng ngoài giới hạn đó. Theo Kyodo News, khoảng mười phút sau khi con gái ông liên hệ với trung tâm tư vấn trẻ em, thông tin được chuyển cho cảnh sát và ông bị bắt ngay trong đêm.
Ông Toshikazu Yamaguchi, chủ sở hữu đội Yomiuri Giants, tuyên bố: “Chúng tôi xem hành vi bạo lực này rất nghiêm trọng và xác định ông không thể tiếp tục làm huấn luyện viên trưởng.”
Đằng sau câu chuyện ấy là một thay đổi lớn trong cách xã hội nhìn về việc làm cha mẹ. Nhiều người thuộc thế hệ trước từng được nuôi dạy bằng kỷ luật nghiêm khắc, nhưng điều từng được chấp nhận trong gia đình không đồng nghĩa với việc vẫn phù hợp với chuẩn mực pháp luật hiện nay.
Luật sư Nguyễn Thị Hồng Liên, Đoàn Luật sư TP HCM, cho rằng cha mẹ đánh con là hành vi bạo lực gia đình, “làm tổn hại sức khỏe và tinh thần ở trẻ em và có khi bé bị ảnh hưởng tâm lý đến suốt cả đời”.
Một điều đáng lưu ý là không phải mọi hành vi bạo lực đều bắt đầu từ ý định làm hại con. Có khi đó chỉ là một cuộc tranh luận kéo dài, một cơn tức giận và một phản ứng tức thời của người lớn. Nhưng hậu quả có thể vượt xa khoảnh khắc ấy, từ tổn thương của đứa trẻ đến trách nhiệm pháp lý của cha mẹ.
Trẻ em hiện nay cũng lớn lên trong một môi trường khác trước. Smartphone, mạng xã hội và AI giúp các em tiếp cận nhanh hơn với thông tin về quyền của mình, đồng thời biết đến các kênh có thể tìm kiếm sự hỗ trợ khi cảm thấy bị tổn thương.
Vì vậy, kỷ luật trong gia đình không mất đi mà đang thay đổi cách thực hiện. Cha mẹ vẫn cần đặt ra giới hạn, nhưng giới hạn ấy phải bắt đầu từ việc người lớn kiểm soát được hành vi của mình.
Một đứa trẻ có thể quên lời mắng sau một thời gian, nhưng cảm giác bị chính cha mẹ làm tổn thương có thể ở lại lâu hơn. Khi ranh giới giữa dạy dỗ và bạo lực ngày càng rõ, điều người lớn cần học không chỉ là cách dạy con, mà còn là cách không để cơn nóng giận quyết định thay mình.
Nhật Minh (tổng hợp)
