Sân bay Long Thành xin vào danh mục an ninh quốc gia trước giờ G

ACV vừa đề nghị Bộ Công an hướng dẫn thủ tục đưa sân bay Long Thành vào danh mục công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia, khi chỉ còn chưa đầy ba tháng trước ngày dự kiến đón chuyến bay thương mại đầu tiên. Trong khi đó, đầu mối hoàn thiện hồ sơ vẫn chưa được xác định rõ giữa Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng.

Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa gửi văn bản đến Cục An ninh kinh tế, Bộ Công an, đề nghị hướng dẫn trình tự, thủ tục và xác định cơ quan chủ trì lập hồ sơ đưa Cảng hàng không quốc tế Long Thành vào danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Đề xuất được đưa ra sau cuộc họp do Công an tỉnh Đồng Nai chủ trì. Các đơn vị tham dự thống nhất việc đưa dự án vào diện bảo vệ đặc biệt là cần thiết, trong bối cảnh sân bay lớn nhất Việt Nam chuẩn bị khai thác thương mại từ ngày 01/12.

Bộ Tài chính cũng đồng thuận về chủ trương nhưng cho rằng cơ quan này chỉ đại diện phần vốn nhà nước tại ACV, không phải cơ quan quản lý nhà nước về hàng không.

Danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia là cơ chế bảo vệ đặc biệt do Chính phủ quyết định, áp dụng với những công trình có ý nghĩa quan trọng về chính trị, kinh tế, quốc phòng. Trong 22 sân bay dân dụng cả nước, hiện Nội Bài và Tân Sơn Nhất đã nằm trong danh mục này.

Long Thành đang bước vào giai đoạn nước rút. ACV đặt mục tiêu hoàn thành xây dựng trong tháng 9, sau đó chạy thử liên động toàn hệ thống để hướng tới khai thác thương mại từ 01/12/2026. Đây cũng là sân bay có quy mô lớn nhất Việt Nam, được định hướng trở thành trung tâm trung chuyển hàng không của khu vực.

Sức ép về an ninh từng xuất hiện ngay trong quá trình dự án được triển khai. Cuối năm 2025, một tài khoản mạng xã hội đăng bình luận đe dọa đánh bom nhằm vào sân bay, khiến lực lượng chức năng phải khẩn trương truy xét. Công an Đồng Nai sau đó lập tổ chuyên trách để tăng cường bảo đảm an ninh trong thời gian thi công.

Về pháp lý, cơ chế bảo vệ hiện hành theo Pháp lệnh năm 2007 đã bộc lộ nhiều bất cập sau gần hai thập kỷ. Đầu tháng 9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự luật thay thế, dự kiến trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp tháng 10.

Long Thành chạy đua với thời gian

Điểm khó hiện nay là ACV đã xác định nhu cầu bảo vệ đặc biệt nhưng chưa biết rõ cơ quan nào sẽ đứng ra chủ trì hoàn thiện hồ sơ. Bộ Tài chính không nhận vai trò đầu mối vì chỉ quản lý phần vốn nhà nước, trong khi Bộ Xây dựng – cơ quan quản lý chuyên ngành hạ tầng hàng không dân dụng – chưa lên tiếng nhận trách nhiệm phối hợp với Bộ Công an thẩm định hồ sơ trình Chính phủ.

Thời gian không còn nhiều. Từ nay đến ngày 01/12 chỉ chưa đầy ba tháng, trong khi việc đưa một công trình vào danh mục an ninh quốc gia cần qua nhiều bước thẩm định liên ngành.

Trong bối cảnh đó, việc sửa đổi khung pháp lý cũng diễn ra gần như cùng lúc. Khi trình bày tờ trình dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thứ trưởng Bộ Công an Lê Văn Tuyến cho biết việc xây dựng luật mới nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 22-NQ/TW về Chiến lược An ninh quốc gia, đồng thời khắc phục những bất cập của Pháp lệnh năm 2007.

Đề xuất của ACV vì thế xuất hiện đúng lúc Long Thành chuẩn bị vận hành, còn quy định về bảo vệ công trình quan trọng cũng đang được hoàn thiện. Một bên cần câu trả lời nhanh, bên kia lại đang đứng trước yêu cầu thay đổi khuôn khổ pháp lý.

So với Nội Bài và Tân Sơn Nhất, Long Thành đang ở một vị trí khác. Hai sân bay này đã được đưa vào danh mục công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia từ trước, còn Long Thành đang đề nghị cơ chế bảo vệ đặc biệt ngay trước thời điểm đón những chuyến bay thương mại đầu tiên.

Một sân bay lớn không chỉ được đo bằng đường băng, nhà ga hay số chuyến bay. Khi công trình chuẩn bị bước vào vận hành, câu chuyện về an ninh, trách nhiệm quản lý và sự phối hợp giữa các cơ quan cũng cần được hoàn tất đúng lúc.

Long Thành đang đếm ngược tới ngày khai thác. Hồ sơ về danh mục an ninh quốc gia cũng cần một đầu mối rõ ràng để không trở thành phần việc chạy phía sau tiến độ của chính sân bay.

Đỗ Vân (tổng hợp)