Sau vụ Antex của Shark Bình bị phanh phui đầu tháng 10-2025, hàng loạt chuyên gia cảnh báo nhà đầu tư Việt đang đối mặt “ma trận” dự án tiền số, thiếu hành lang pháp lý rõ ràng, khiến nhiều người mất tiền, mất niềm tin vào thị trường blockchain.
- Ngân hàng và doanh nghiệp BĐS: Ai hưởng lợi khi giá nhà không ngừng tăng?
- Phẫu thuật cắt 5 mét ruột cứu sống bệnh nhân 60 tuổi bị tắc động mạch hiếm gặp
- Từ tay trống nhạc rock đến nữ Thủ tướng tương lai của Nhật Bản
Bùng nổ đầu tư tiền số, rủi ro cũng tăng cao
Theo thống kê, hiện có hơn 18.000 đồng tiền điện tử trên toàn cầu, bao gồm coin, token và các dạng tài sản số khác. Riêng tại Việt Nam, Yield Guild Games (YGG SEA) cho biết tính đến tháng 5-2025 có khoảng 1.000 dự án game blockchain đang triển khai.
Ước tính của VinaCapital cho thấy khoảng 17 triệu người Việt đã tham gia giao dịch tiền mã hóa, với giá trị hơn 100 tỉ USD mỗi năm. Tuy nhiên, hầu hết hoạt động đều diễn ra trên các sàn quốc tế như Binance, Bybit, Kucoin…, nằm ngoài tầm giám sát của pháp luật Việt Nam.
Từ “Shark Bình” đến những vụ sập sàn nghìn tỉ
Không chỉ các đồng nổi tiếng như Bitcoin, Ethereum, mà nhiều token do doanh nghiệp Việt phát hành cũng thu hút đầu tư ồ ạt. Trong đó, dự án Antex của ông Nguyễn Hòa Bình (Shark Bình) bị cáo buộc rút tiền từ hơn 30.000 ví, chiếm đoạt số tiền đặc biệt lớn.
Trước đó, các vụ như Alos Coin (32.000 nhà đầu tư) hay Wingstep và Game Naga Kingdom (huy động hơn 200 tỉ đồng) đều sụp đổ chỉ sau vài tháng, khiến nhà đầu tư mất trắng. Ngay cả những dự án từng được xem là “thành công” như KardiaChain (KAI) cũng rớt giá tới 99% so với đỉnh năm 2021.
Thị trường tiềm năng nhưng thiếu hành lang pháp lý
Theo ông Phan Phương Nam, Phó trưởng khoa Luật thương mại, Trường ĐH Luật TP.HCM, việc token hóa tài sản mở ra hướng huy động vốn mới, giúp doanh nghiệp tiếp cận nhiều nhóm nhà đầu tư, kể cả quốc tế.
Tuy nhiên, ông Nam nhấn mạnh, thiếu minh bạch và quy chuẩn pháp lý đang khiến thị trường này dễ bị lợi dụng. Việt Nam mới chỉ thí điểm nghị quyết về tài sản số, nhưng chưa có sàn giao dịch hay loại tiền mã hóa nào được cấp phép. Nếu không có biện pháp quản lý rõ ràng, “chiêu lùa gà” mới sẽ tiếp tục tái diễn.
Những chiêu thức lừa đảo phổ biến trong “ma trận” crypto
Theo các chuyên gia blockchain, rủi ro lớn nhất là các dự án “núp bóng” công nghệ blockchain để trục lợi. Một số chiêu thức phổ biến gồm:
- Clone dự án: sao chép ý tưởng dự án thành công, đánh vào tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ) để gọi vốn rồi biến mất.
- Hứa hẹn lợi nhuận khủng: dụ dỗ người chơi mua token và giữ lâu để “ăn lãi cấp số nhân”.
- Đa cấp “núp bóng” crypto: tạo hệ thống hoa hồng như mô hình Ponzi, điển hình là Lion Group.
- Bán máy đào coin: lợi dụng câu chuyện “đào Bitcoin làm giàu”, thực chất lấy tiền người sau trả cho người trước.
Theo ông Trần Xuân Tiến, Tổng thư ký Chi hội Blockchain TP.HCM, “giá trị ảo” trong các dự án này phần lớn là do chính hệ thống tạo ra, nên khi ngừng dòng tiền vào, toàn bộ mô hình sẽ sụp đổ dây chuyền.
Ông Phan Phương Nam khẳng định, hành lang pháp lý chỉ là “hàng rào”, không phải chiếc khiên tuyệt đối. Điều quan trọng nhất là sự tỉnh táo của nhà đầu tư
Theo: Tuổi Trẻ
