Thói quen ăn mặn của người Việt xuất phát từ lịch sử bảo quản thực phẩm, văn hóa ẩm thực vùng miền và lối sống lao động truyền thống. Tuy nhiên, thói quen này đang khiến nhiều người lệ thuộc vào vị mặn, làm gia tăng nguy cơ tim mạch, bệnh thận và dạ dày.
- Bánh khoái Thanh Hóa: Dân dã, giòn thơm níu chân du khách
- Tỏi, hành lá và gừng: Những liệu pháp cổ xưa trong nhà bếp của bạn
- Giúp người Nhật trường thọ nhờ lối sống cân bằng
Thói quen ăn mặn hình thành như thế nào?
Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, năm 2021, người Việt tiêu thụ trung bình 9,4 g muối mỗi ngày. Con số này gần gấp đôi mức khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới là dưới 5 g.
Các chuyên gia lý giải rằng thói quen ăn mặn bắt nguồn từ điều kiện sống trong quá khứ. Khí hậu nóng ẩm, thiếu tủ lạnh khiến người dân phải muối cá, phơi khô, làm mắm, muối dưa. Dần dần, khẩu vị đậm đà trở thành tập quán ăn uống.
Thời kỳ khó khăn, một bữa cơm chỉ cần có cá khô, mắm hay dưa muối cũng đủ ngon miệng. Ăn mặn giúp tiết kiệm thực phẩm mà vẫn “đưa cơm”. Nếp ăn này được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác và vẫn còn duy trì.
Thói quen còn chịu ảnh hưởng từ văn hóa vùng miền. Người miền Bắc ưa vị mặn để món ăn đậm đà. Người miền Trung nổi tiếng với khẩu vị cay và mặn. Người miền Nam chuộng ngọt nhưng bữa cơm cũng khó thiếu nước mắm.
Hệ lụy sức khỏe từ thói quen ăn mặn
Các bác sĩ cho rằng ăn nhiều muối khiến cơ thể giữ nước, làm tăng huyết áp, kéo theo nguy cơ đột quỵ và suy thận. Ăn mặn lâu dài còn gây tổn thương niêm mạc dạ dày. Đồng thời, làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn H. pylori – tác nhân chính dẫn đến ung thư dạ dày.
Chuyên gia dinh dưỡng nhận định rằng muối dư thừa kéo theo canxi bị đào thải, làm tăng nguy cơ loãng xương. Với trẻ em, việc ăn mặn từ sớm khiến vị giác dễ lệ thuộc. Khi trưởng thành, thói quen này rất khó thay đổi.
Giải pháp giảm muối trong bữa ăn hằng ngày
Bộ Y tế đặt mục tiêu giảm 30% lượng muối tiêu thụ vào năm 2030. Để đạt mục tiêu, cần thay đổi thói quen từng gia đình.
Các chuyên gia khuyến nghị giảm dần lượng muối trong nấu ăn. Không nên cắt đột ngột để vị giác có thời gian thích nghi. Rau thơm, gừng, tỏi, tiêu, chanh có thể thay thế gia vị công nghiệp.
Ngoài ra, nên pha loãng nước chấm để giữ hương vị mà ít natri hơn. Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, tăng rau xanh và trái cây giàu kali giúp cân bằng natri, bảo vệ tim thận. Ăn chậm, nhai kỹ cũng giúp cảm nhận vị ngọt tự nhiên, không cần vị mặn mới ngon.
Theo: VnExpress
