Bạo lực học đường vượt khỏi sân trường

Chỉ trong 20 ngày, 5 vụ bạo lực học đường khiến 3 học sinh tử vong. Khi bạo lực vượt khỏi cổng trường, giáo dục nhân cách và quản trị rủi ro trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.

Liên tiếp các vụ bạo lực học đường nghiêm trọng

Chỉ trong 20 ngày, 5 vụ bạo lực học đường đã khiến 3 học sinh tử vong. Vụ xô xát tại Trường THPT Đặng Thai Mai, xã Quảng Bình, Thanh Hóa, khiến một học sinh lớp 12 tử vong, hai học sinh khác bị khởi tố và tạm giam.

Các em đều không thuộc diện cá biệt, có học lực và hạnh kiểm khá. Chỉ vì vài phút nóng giận và hành động bộc phát, bi kịch đã xảy ra. Những vụ việc liên tiếp này cho thấy bạo lực học đường đang vượt ra ngoài sân trường, ảnh hưởng nghiêm trọng đến học sinh và gia đình.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm học 2023-2024, cả nước xảy ra 466 vụ bạo lực liên quan 1.453 học sinh. Trong đó, 235 học sinh bị tổn hại thể chất, 222 học sinh bị tổn hại tinh thần. Dù con số này giảm so với năm học trước, thực tế vẫn báo động. Bạo lực học đường tồn tại lâu dài và phức tạp.

Nguyên nhân và tác động của bạo lực học đường

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thanh Cầm (Đồng Tháp) nhấn mạnh bạo lực học đường là vấn đề xã hội nghiêm trọng. Nó ảnh hưởng đến thể chất, tinh thần và nhân cách học sinh. Bạo lực không chỉ là thể chất mà còn tinh thần và bắt nạt trên mạng.

Cô Hoàng Thị Hoa Mai, giáo viên Trường THCS Hội Hợp (Phú Thọ), cho rằng nguyên nhân gồm: học sinh dùng điện thoại thông minh, mạng xã hội tràn ngập thông tin độc hại, thiếu quản lý từ phụ huynh và giáo viên. Lứa tuổi 10-16 tâm sinh lý bất ổn, dễ bị kích động và hành xử theo cảm tính.

Nhiều gia đình nuông chiều con, phụ huynh bênh con khi bị nhắc nhở, thậm chí đăng lên mạng. Cộng đồng mạng nhìn một chiều gây áp lực lên giáo viên. Điều này khiến giáo viên ngại răn dạy, làm gia tăng bạo lực học đường.

Cô Doãn Thục Hiền, Trường THCS Minh Cường (Hà Nội), đề xuất giáo viên cần thấu hiểu, lắng nghe và can thiệp sớm khi học sinh có dấu hiệu bất thường. Nhà trường phải xây dựng môi trường an toàn, tôn trọng, nơi học sinh học cách giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại.

Nam sinh lớp 8 ở Lào Cai hất bạn xuống hồ sau khi dùng dao tấn công (ản từ clip-Thanh Hoá Mới)).

Chuyển từ xử lý sự vụ sang quản trị rủi ro

Thông tư 19/2025 của Bộ Giáo dục đã bỏ hình thức đình chỉ học tập. Học sinh vi phạm bị kỷ luật cao nhất là viết bản kiểm điểm. Chuyên gia Tô Thị Diễm Quyên cho rằng Thông tư nhấn mạnh quyền trẻ em và hạn chế ép học quá sức.

Tuy nhiên, việc thực thi còn nhiều bất cập. Khái niệm “học tập quá sức” chưa rõ ràng, khó phân biệt giữa nhắc nhở bình thường và ép buộc. Việc giám sát và đánh giá hành vi cũng chưa có cơ chế cụ thể. Tâm lý sợ bị phạt có thể khiến phụ huynh e dè, dẫn đến hệ quả tiêu cực cho trẻ.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) đề xuất chuyển từ xử lý sự vụ sang quản trị rủi ro: phòng ngừa chủ động, phát hiện sớm, can thiệp kịp thời, hỗ trợ phục hồi. Bà đưa ra 5 giải pháp: xây dựng môi trường an toàn, tăng trách nhiệm giáo viên và cán bộ tư vấn tâm lý, yêu cầu xin lỗi công khai, cam kết không tái phạm, hỗ trợ tâm lý nạn nhân, giáo dục kỹ năng kiểm soát hành vi học sinh hung hăng.