Vô sinh, hiếm muộn không phải lúc nào cũng bắt nguồn từ bệnh lý sinh sản. Nhiều thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại lại âm thầm làm suy giảm khả năng thụ thai ở cả nam và nữ. Nhận diện sớm các yếu tố nguy cơ từ lối sống giúp các cặp đôi kịp thời điều chỉnh, bảo vệ cơ hội làm cha mẹ tự nhiên.
- Xét xử cựu Chủ tịch Vicem và đồng phạm vụ tòa tháp nghìn tỷ bỏ hoang tại Hà Nội
- Bác sĩ TP HCM hát gây quỹ gần 700 triệu dịp Tết
- Cháy nhiều căn nhà tại phường Bình Đông, TP.HCM trong rạng sáng 26/1
Cân nặng không hợp lý: Quá béo hoặc quá gầy
Cân nặng ảnh hưởng trực tiếp đến sự cân bằng hormone sinh sản trong cơ thể. Tế bào mỡ không chỉ dự trữ năng lượng mà còn tham gia sản xuất estrogen. Khi lượng mỡ vượt ngưỡng hoặc thiếu hụt nghiêm trọng, trục nội tiết sinh sản dễ rối loạn. Điều này tác động đến rụng trứng ở nữ giới và quá trình sinh tinh ở nam giới.
Thừa cân, béo phì làm tăng estrogen, gây rối loạn rụng trứng, buồng trứng đa nang. Ở nam giới, béo phì làm giảm testosterone, tăng nhiệt độ bìu, giảm chất lượng tinh trùng. Ngược lại, quá gầy khiến cơ thể “hiểu nhầm” thiếu năng lượng mang thai. Não bộ từ đó ức chế hormone sinh sản, làm ngừng rụng trứng kéo dài.
Thường xuyên để điện thoại, máy tính gần cơ quan sinh dục
Nhiều nam giới có thói quen để điện thoại trong túi quần trước. Một số người đặt laptop trực tiếp lên đùi khi làm việc lâu. Những thói quen này làm tăng nhiệt độ vùng bìu liên tục. Đây là yếu tố bất lợi cho quá trình sản xuất tinh trùng.
Tinh hoàn cần nhiệt độ thấp hơn cơ thể khoảng một đến hai độ C. Nhiệt tỏa ra từ laptop khiến tinh trùng giảm số lượng, giảm khả năng di động. Sóng điện từ từ điện thoại đặt sát cơ quan sinh dục cũng bị cảnh báo gây ảnh hưởng sinh sản. Dù cần thêm nghiên cứu, việc hạn chế tiếp xúc gần vẫn được khuyến cáo để phòng ngừa nguy cơ.
Bệnh nướu răng và vệ sinh răng miệng kém
Sức khỏe răng miệng có mối liên hệ chặt chẽ với sức khỏe sinh sản. Viêm nướu, viêm nha chu không chỉ gây hôi miệng hay đau răng. Các vi khuẩn gây bệnh có thể xâm nhập máu, tạo phản ứng viêm toàn thân kéo dài. Tình trạng viêm âm thầm này ảnh hưởng đến nhiều cơ quan.
Ở nam giới, viêm nha chu làm giảm số lượng và khả năng di động tinh trùng. Một số nghiên cứu cho thấy nguy cơ tắc ống dẫn tinh tăng lên. Với nữ giới, bệnh nướu răng kéo dài thời gian thụ thai. Phụ nữ mang thai còn tăng nguy cơ sinh non, thai nhẹ cân nếu viêm lợi nặng.
Căng thẳng kéo dài dễ dẫn đến vô sinh
Stress kéo dài khiến cơ thể liên tục tiết cortisol và epinephrine. Các hormone này ức chế vùng hạ đồi, trung tâm điều khiển nội tiết sinh sản. Quá trình sản xuất hormone sinh dục vì thế bị gián đoạn. Hệ quả là khả năng thụ thai suy giảm theo thời gian.
Ở phụ nữ, căng thẳng nặng gây trễ kinh hoặc vô kinh. Chu kỳ rụng trứng trở nên không ổn định. Ở nam giới, áp lực tâm lý làm giảm ham muốn và số lượng tinh trùng. Duy trì tinh thần thoải mái, ngủ đủ giấc và cân bằng công việc giúp cải thiện rõ rệt sức khỏe sinh sản.
Vô sinh hiếm muộn đôi khi bắt nguồn từ những thói quen nhỏ mỗi ngày. Kiểm soát cân nặng, chăm sóc răng miệng, tránh nhiệt độ cao vùng kín rất quan trọng. Các cặp đôi nên giữ tinh thần tích cực và lối sống lành mạnh. Nếu sau 6–12 tháng chưa có thai, cần thăm khám sớm để được tư vấn kịp thời.
Theo: Báo Sức khỏe & Đời sống
