Tại tỉnh Kharkiv, Quân đoàn Khartiia số 2 của Ukraine cho biết chiến dịch Veles đã giúp ngăn chặn nỗ lực thâm nhập của lực lượng Nga, bắt giữ hơn 30 binh sĩ đối phương và tiêu diệt hơn 100 người theo thống kê do đơn vị công bố.
- Khi lãi suất mỗi ngày được tính theo từng triệu đồng vay
- Khởi tố nữ tài xế Lexus tăng ga bỏ chạy khi bị CSGT dừng xe
Ngày 22/10, quân đoàn công bố thông tin về chiến dịch được triển khai gần thành phố Kupiansk, đông bắc Ukraine. Theo đơn vị này, binh sĩ đã bí mật di chuyển hơn 15 km qua mạng lưới đường ống ngầm để tiếp cận khu vực phía sau các vị trí của Nga.
Theo Kyiv Post, việc di chuyển dưới lòng đất giúp binh sĩ Ukraine tránh những khu vực trống trải đang nằm trong tầm giám sát của máy bay không người lái (UAV). Sau khi vượt qua các vị trí của Nga, lực lượng này bất ngờ xuất hiện ở phía sau đội hình đối phương.
Chuẩn tướng Ihor Obolienskyi, Tư lệnh Quân đoàn Khartiia, cho biết kế hoạch được xây dựng sau khi Ukraine nghiên cứu cách quân đội Nga sử dụng đường ống dẫn khí đốt để vượt qua tuyến phòng thủ. Phía Ukraine mô tả Veles là cuộc phản công ngầm quy mô lớn đầu tiên trên thế giới.
“Nga tin rằng cơ sở hạ tầng ngầm là công cụ duy nhất của họ để vượt qua hệ thống phòng thủ của chúng ta. Chúng tôi đã nghiên cứu kinh nghiệm của họ và biến mối đe dọa đó thành lợi thế phản công”, theo The Kyiv Independent dẫn lời ông Obolienskyi.
Từ đường ống dẫn khí đến tuyến cơ động quân sự
Chiến dịch Veles đặt ra nhiều trở ngại đối với binh sĩ do không gian di chuyển chật hẹp, thiếu ánh sáng tự nhiên, không có tín hiệu GPS và khó duy trì liên lạc vô tuyến thông thường. Để chuẩn bị, các kỹ sư, công binh cùng nhân viên hỗ trợ đã xây dựng tuyến đường ngầm, trong khi binh sĩ được huấn luyện về thể chất và tâm lý nhằm thích nghi với môi trường tác chiến đặc biệt.
Lực lượng Ukraine cũng triển khai các giải pháp kỹ thuật để định vị, duy trì liên lạc và hỗ trợ người di chuyển dưới lòng đất. Trên mặt đất, bộ binh phối hợp với các đơn vị UAV, trong đó có Lữ đoàn Achilles số 429, tổ chức những đợt tấn công từ nhiều hướng nhằm gây sức ép lên các vị trí của Nga.
Theo The Wall Street Journal, giao tranh dưới lòng đất gần Kupiansk diễn ra trong những đường ống có đường kính khoảng 1,2 m, buộc binh sĩ phải di chuyển nối đuôi nhau và đối mặt với đối phương ở cự ly rất gần.
Trước đó, lực lượng Nga được cho là đã tận dụng mạng lưới đường ống có từ thời Liên Xô để bố trí súng máy, dựng chướng ngại vật và đào các khoang trú ẩn. Ukraine từng sử dụng pháo binh và không kích để phá hủy các lối ra, nhưng phía Nga có thể đào đường thoát mới gần những vị trí bị đánh sập.
Sau những nỗ lực này, lực lượng Ukraine chuyển sang sử dụng phương tiện mặt đất không người lái (UGV) mang chất nổ để phá hủy chướng ngại vật và vị trí phòng thủ bên trong đường ống, trước khi đưa binh sĩ tiến sâu hơn.
Diễn biến tại Kupiansk cho thấy đường ống và công trình ngầm đang được khai thác như một phương án cơ động trong bối cảnh UAV trinh sát và tấn công khiến việc di chuyển trên mặt đất trở nên nguy hiểm. Cách tiếp cận này mở ra khả năng tiếp cận các vị trí đối phương từ những hướng khó phát hiện hơn.
Nga từng sử dụng đường ống ngầm trong các hoạt động quân sự tại Kursk, Kupiansk và một số khu vực khác. Với chiến dịch Veles, Ukraine tìm cách vận dụng phương thức tương tự để phản công. “Veles chứng minh rằng không có thế bế tắc nào đối với những người có thế chủ động và công nghệ”, ông Obolienskyi nói.
Theo ông Mark Cancian, cố vấn Chương trình An ninh quốc tế tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS-Mỹ), tác chiến ngầm đang được chú ý trở lại như một biện pháp đối phó với vũ khí chính xác, đặc biệt là tên lửa và UAV.
Phía Nga chưa đưa ra bình luận về chiến dịch Veles. Tháng 12.2025, Moscow từng tuyên bố đã kiểm soát hoàn toàn Kupiansk, một đầu mối đường sắt chiến lược tại tỉnh Kharkiv, đồng thời cho rằng lực lượng Ukraine vẫn tiến hành các cuộc phản kích quy mô nhỏ nhưng quân Nga duy trì hiện diện tại khu vực.
Theo Ukrinform, ngày 27/9, quân đội Nga đã sơ tán dân thường khỏi cộng đồng Kupiansk thuộc vùng Kharkiv thông qua một đường ống dẫn khí.
Vũ Quyến (tổng hợp).
