Thanh Hóa không chỉ nổi tiếng với những danh thắng và lễ hội mà còn níu chân du khách bằng ẩm thực phong phú. Trong số đó, bánh răng bừa – món bánh dân dã nhưng đậm hồn quê từ lâu đã trở thành niềm tự hào của xứ Thanh. Bánh được làm từ gạo tẻ, gói trong lá dong, có vị dẻo thơm, béo bùi, mang theo cả câu chuyện văn hóa và ký ức tuổi thơ của bao người con nơi đây.
- Măng tây xào thịt heo ngon bổ dưỡng cho bữa cơm gia đình
- Cá trích giàu omega-3 rẻ hơn cá hồi
- Bếp Triệu Ba – Lẩu bò tươi Triều Châu
Nguồn gốc món bánh lá răng bừa Thanh Hóa
Bánh lá răng bừa có nguồn gốc từ làng Trung Lập, xã Xuân Lập, tỉnh Thanh Hóa. Đây là một trong những đặc sản xứ Thanh gắn liền với điển tích có thật trong lịch sử nước Việt. Để tưởng nhớ công lao của vị vua Lê Đại Hành khi đã đích thân xuống ruộng cày bừa trong lễ hội đầu năm mà người dân làng đã làm nên bánh lá răng bừa để tiến vua.
Tên gọi “bánh răng bừa” ra đời từ hình dáng chiếc bánh. Sau khi gói xong, bánh thon dài, nhọn hai đầu. Nhìn qua đã giống chiếc răng bừa – một công cụ quen thuộc của nhà nông. Người dân đặt tên như thế để dễ nhớ, dễ gọi. Ở một số vùng khác, bánh còn có tên là “bánh tẻ”. Tuy nhiên, với người Thanh Hóa, cái tên “bánh răng bừa” gần gũi hơn. Chỉ cần nghe thôi, ta đã thấy bóng dáng đồng ruộng, mùa màng, thấy cả cuộc sống mộc mạc của làng quê xưa.
Cách làm bánh – sự khéo léo trong từng công đoạn
Muốn có chiếc bánh ngon, phải tỉ mỉ từ khâu chọn nguyên liệu. Gạo tẻ được chọn loại ngon, hạt đều, thơm nhẹ. Người Thanh Hóa thường dùng gạo si hoặc gạo quê để bột có độ dẻo nhưng không bết. Gạo ngâm vài giờ cho mềm, sau đó xay thành bột nước. Bột được quấy trên bếp đến khi sánh lại. Người làm phải đảo đều tay, canh lửa chuẩn. Bột quá loãng thì bánh nát, bột quá đặc thì vỏ bánh khô, ăn không dẻo.
Phần nhân cũng quan trọng không kém. Thịt lợn nạc được băm nhuyễn. Có nơi thêm mộc nhĩ thái nhỏ để tăng vị giòn. Có nơi chỉ dùng thịt để giữ vị ngọt tự nhiên. Thịt được ướp hành, tiêu, mắm, muối vừa miệng. Người gói khéo sẽ căn lượng nhân vừa đủ. Nhân nhiều quá thì bánh dễ vỡ. Ít quá thì ăn nhạt.
Lá gói là lá dong. Lá phải xanh, to và mềm. Người ta rửa sạch, lau khô rồi cắt cho vừa tay. Khi gói, lớp bột trải ra trước, nhân đặt vào giữa. Người làm khéo léo gói thành hình thon dài, vót nhọn hai đầu. Gói xong, bánh được buộc lại chắc chắn bằng lạt giang hoặc dây chuối.
Công đoạn cuối cùng là luộc bánh. Nồi nước phải đun sôi, sau đó thả bánh vào. Bánh luộc trong khoảng 15-20 phút. Khi vớt ra, lá bánh xanh thẫm, bóc nhẹ là thấy lớp bột trong, dẻo, thơm mùi gạo. Nhân bên trong mềm, béo, vừa miệng.
(Ảnh: topazthanhhoa)
Mua bánh răng bừa Thanh Hóa ở đâu?
Đối với những ai muốn thưởng thức bánh răng bừa đúng hương vị truyền thống, chợ Điện Biên và chợ Vườn Hoa ở trung tâm Thanh Hóa đều có bán. Ngoài ra, bạn có thể tìm đến các cơ sở sau:
- Bánh Hà Lai: Cơ sở lâu đời với vị bánh thơm ngon, đậm đà.
📍 Địa chỉ: Thôn Phú Thọ, xã Thái Lai, huyện Hà Trung (nay là xã Lĩnh Toại). - Bánh Hoàng Hà: Được yêu thích nhờ nhân bánh tươi ngon, dậy hương tiêu và hành khô.
📍 Địa chỉ: Thôn Đồng Chí, xã Minh Tâm, huyện Thiệu Hóa (nay là xã Thiệu Toán). - Bánh Nam Hương: Thương hiệu OCOP, nổi bật bởi hương vị truyền thống, giá cả bình dân.
📍 Địa chỉ: Thôn Tân Ngữ 2, xã Định Long, huyện Yên Định (nay là xã Yên Định). - Bánh Xuân Lập: Nổi tiếng từ làng nghề truyền thống, với các cơ sở như Tú Chữ, Hoàng Hà.
📍 Địa chỉ: Xã Xuân Lập, huyện Thọ Xuân (nay là xã Xuân Lập).
Ở Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh: Có thể mua tại các cửa hàng đặc sản hoặc qua các trang thương mại điện tử.
Giá bán dao động từ 3.000 – 5.000 VNĐ/chiếc, tùy cơ sở sản xuất và thời điểm. Một số nơi bán theo gói (10 chiếc) rất phù hợp làm quà biếu.
Bánh răng bừa Thanh Hóa không chỉ là món quà quê dân dã. Nó còn là hồn cốt xứ Thanh gửi gắm trong từng hạt gạo, từng chiếc lá. Với người xa quê, chiếc bánh nhỏ bé gợi nhớ bếp nhà và tình thân sum họp. Với du khách, đây là hương vị đáng thử để hiểu thêm ẩm thực và văn hóa nơi miền đất truyền thống. Nếu có dịp về Thanh Hóa, đừng quên thưởng thức và mang về vài chục chiếc bánh làm quà nhé.
Theo: Vinwonders; Topthanhhoaaz và tổng hợp của tác giả
