Nằm khiêm nhường giữa phố thị, Bia Trường Thi là chứng tích đặc biệt của truyền thống hiếu học xứ Thanh. Từ thời phong kiến, nơi đây từng gắn liền các kỳ thi Hương. Trải qua biến động, di tích vẫn giữ giá trị giáo dục sâu sắc, nhắc nhở thế hệ hôm nay trân trọng tri thức.
- Một bé trai 10 tuổi trả lại điện thoại, nhận món quà bất ngờ từ người lạ tốt bụng
- Ung thư phổi và chế độ ăn uống: cảnh báo từ thói quen hàng ngày
- Nguy cơ mất tài khoản nếu không thay đổi mật khẩu Gmail
Lịch sử hình thành và ý nghĩa bia Trường Thi
Bia Trường Thi còn gọi là Bia Khuyến học. Di tích nằm tại ngã ba Trường Thi – Lê Hoàn (còn gọi là Ngã ba Bia) Phường Hạc Thành ( trước là thành phố Thanh Hóa). Đây từng là địa điểm tổ chức kỳ thi Hương cho sĩ tử Thanh – Nghệ – Tĩnh dưới triều Nguyễn.
Theo sử liệu, bia được dựng vào năm Cảnh Hưng thứ 44 (1783). Một số tư liệu khác cho rằng niên đại khoảng năm 1890–1891, thời vua Thành Thái. Sự khác biệt này phản ánh tính đa chiều trong nghiên cứu lịch sử địa phương.
Bia đặt trong nhà bia hai tầng, tám mái. Mái tầng một chạm nổi bốn con rồng, tầng hai có đầu đao uốn cong và hình mặt trời. Tác giả văn bia là Nguyễn Nghiễm, cha của đại thi hào Nguyễn Du. Nội dung văn bia ghi nhận công lao quan lại, hào lý và nhân dân đã góp sức dựng trường, lo nơi ăn ở cho sĩ tử, khuyến khích hiếu học.
Bia trở thành biểu tượng của tinh thần “trọng hiền tài, quý nhân nghĩa”. Nhiều nhân vật nổi tiếng như Nguyễn Quỳnh, Nguyễn Huy Oánh từng gắn bó với vùng đất này.
Giá trị hôm nay và trách nhiệm bảo tồn di tích
(Ảnh: Nhật Minh)
Trong nhịp sống hiện đại, Bia Trường Thi khiêm nhường nép mình bên góc phố. Không phải ai đi ngang qua cũng biết đây là di tích giàu giá trị lịch sử – văn hóa.
Với ý nghĩa khuyến học, bia không chỉ là dấu tích thi cử, mà còn truyền cảm hứng học tập cho các thế hệ trẻ. Đây cũng là minh chứng sinh động về truyền thống hiếu học, coi trọng tri thức của người dân Thanh Hóa.
Nhiều chuyên gia văn hóa cho rằng di tích cần được quảng bá và bảo tồn tốt hơn. Các hoạt động giáo dục, ngoại khóa có thể đưa học sinh, sinh viên tới tìm hiểu. Qua đó, tinh thần hiếu học được tiếp nối, trở thành động lực xây dựng quê hương.
Giữa đô thị hiện đại, Bia Trường Thi vẫn là điểm nhấn văn hóa độc đáo. Nó nhắc nhở mọi người về giá trị học tập và trách nhiệm phát huy di sản cha ông.
