TÂN TIẾN, THANH HÓA – Xã Tân Tiến đang bước vào vụ thu hoạch cói lớn nhất trong năm trên gần 730 ha, tạo việc làm và thu nhập cho nhiều lao động địa phương, đồng thời nỗ lực mở rộng đầu ra để nâng giá trị ngành nghề truyền thống.
- https://thanhhoamoi.com/bia-truong-thi-thanh-hoa-lich-su-nga-ba-bia-
- Chín mươi năm giải Fields, mới có ba người phụ nữ được vinh danh
- Phạm Thị Minh Phượng và hành trình từ những đêm trắng thở dốc đến gạt đục khơi trong
Những ngày cuối tháng 7, không khí thu hoạch diễn ra nhộn nhịp trên các cánh đồng cói của xã Tân Tiến, địa phương được thành lập giữa năm 2025 sau khi sáp nhập ba xã Nga Tiến, Nga Tân và Nga Thái thuộc huyện Nga Sơn cũ. Cùng với niềm vui mùa vụ, nghề trồng cói vẫn đối mặt nhiều khó khăn do phụ thuộc thời tiết và chưa có doanh nghiệp lớn tham gia bao tiêu sản phẩm.
Từ sáng sớm, người dân đã có mặt trên đồng để cắt, bó và phơi cói trước khi vận chuyển đến các cơ sở chế biến. Gắn bó với cây cói hơn nửa đời người, bà Mai Thị Sâm cho biết nghề truyền thống hiện không chỉ làm chiếu phục vụ thị trường trong nước mà còn phát triển thêm các sản phẩm như giỏ, túi xách và đồ trang trí xuất khẩu, giúp những người làm việc chăm chỉ có thu nhập khoảng 5-6 triệu đồng mỗi tháng.
Người dân địa phương gọi tháng 5 và tháng 10 âm lịch là “mùa vàng” bởi đây là hai vụ thu hoạch lớn nhất trong năm. Sau đợt sáp nhập hành chính giữa năm 2025, khoảng 730 ha vùng nguyên liệu cói tập trung chủ yếu tại xã Tân Tiến, tiếp tục giữ vai trò là vùng sản xuất truyền thống gắn bó với nhiều thế hệ người dân ven biển.
Ngay tại ruộng, cói được phân loại kỹ theo chiều dài để phục vụ từng mục đích sử dụng. Loại dài trên 1,65m được dùng dệt chiếu cao cấp hoặc phục vụ xuất khẩu, loại từ 1,5-1,6m dùng cho chiếu phổ thông, còn phần cói già và khô được tận dụng làm chất đốt hoặc lợp mái, góp phần hạn chế lãng phí nguyên liệu.
Phần lớn lao động gắn với nghề trồng và chế biến cói là người lớn tuổi, những người đã theo nghề từ khi còn trẻ. Dù thu nhập chưa cao, cây cói vẫn là nguồn sinh kế ổn định, giúp nhiều hộ dân có việc làm ngay tại quê hương thay vì phải rời địa phương tìm việc.
Sản phẩm từ cói Tân Tiến như chiếu, giỏ hay đồ thủ công đã có mặt tại nhiều thị trường như Mỹ, Australia, Canada, Anh và Pháp. Tuy nhiên, quá trình sản xuất vẫn chịu tác động lớn từ điều kiện thời tiết, bởi chỉ vài ngày mưa hoặc thiếu nắng cũng có thể khiến cói phơi bị mốc, đổi màu và giảm giá trị sử dụng.
Trao đổi với Người Đưa Tin, đại diện UBND xã Tân Tiến cho biết nghề cói đang gặp nhiều thách thức khi chưa có doanh nghiệp lớn tham gia xuất khẩu, trong khi các cơ sở sản xuất chủ yếu hoạt động quy mô nhỏ nên giá trị gia tăng chưa tương xứng với tiềm năng vùng nguyên liệu. Trước thực tế đó, địa phương đang cải tạo hơn 10 ha diện tích cói bị bỏ hoang, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã và các hộ sản xuất mở rộng quy mô, tìm kiếm đối tác tiêu thụ và phát triển thêm các sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ cói.
Việc duy trì vùng nguyên liệu, nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để nghề cói truyền thống tiếp tục phát triển, góp phần ổn định sinh kế cho người dân và giữ gìn một nghề đặc trưng của vùng đất Tân Tiến.
Nhật Minh (tổng hợp)
