Ung thư gia tăng nhanh đang tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế. Bệnh viện tuyến cuối quá tải. Người bệnh chờ đợi dài ngày. Để chặn “làn sóng” này, cần một chiến lược tổng thể, bắt đầu từ phòng ngừa, sàng lọc sớm, đến nâng cao năng lực điều trị tại tuyến cơ sở.
- Ban Bí thư siết kỷ luật, chống biếu quà Tết
- Mường Đủ (Thanh Hoá) – Miền quê ven sông gìn giữ mạch nguồn văn hóa Mường
- Siết chặt kiểm tra nồng độ cồn dịp cuối năm trên địa bàn Thanh Hóa
Ung thư không còn là căn bệnh hiếm gặp. Những năm gần đây, số ca mắc mới và tử vong đều tăng nhanh. Các bệnh viện chuyên khoa ung bướu liên tục rơi vào tình trạng quá tải. Người bệnh phải chờ khám từ sáng sớm. Máy móc vận hành gần như suốt ngày đêm. Áp lực đè nặng lên cả bệnh nhân lẫn đội ngũ y tế.
Thực trạng quá tải tại các bệnh viện tuyến cuối
Tại Bệnh viện K, mỗi ngày có hàng nghìn lượt người đến khám. Nhiều bệnh nhân phải xếp hàng từ rạng sáng. Số ca phẫu thuật, hóa trị, xạ trị tăng đều qua từng năm. Hệ thống xạ trị thường xuyên hoạt động 20 đến 23 giờ mỗi ngày.
Ở phía Nam, Bệnh viện Ung bướu TP.HCM cũng đối mặt tình trạng tương tự. Cơ sở mới được đầu tư lớn, kỳ vọng giảm tải cho tuyến trước. Tuy nhiên, chỉ sau thời gian ngắn vận hành, lượng bệnh nhân đã vượt dự tính. Phần lớn người bệnh đến từ các tỉnh. Điều này cho thấy sức hút của tuyến cuối vẫn rất lớn.
Quá tải không chỉ là thiếu giường bệnh. Đó còn là thiếu thời gian điều trị, thiếu không gian hồi phục, và áp lực tâm lý cho người bệnh. Với ung thư, sự chậm trễ có thể làm giảm hiệu quả điều trị.
Ung thư gia tăng: thách thức mang tính hệ thống
Theo các thống kê y tế, mỗi năm Việt Nam ghi nhận hàng trăm nghìn ca ung thư mới. Tỷ lệ tử vong vẫn ở mức cao. So với hai thập niên trước, số ca mắc đã tăng gần gấp ba. Nguyên nhân đến từ nhiều phía.
Dân số già hóa nhanh. Môi trường sống ô nhiễm hơn. Thói quen ăn uống, sinh hoạt chưa lành mạnh. Tầm soát ung thư chưa trở thành thói quen phổ biến. Nhiều bệnh nhân phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn. Khi đó, việc điều trị phức tạp hơn, tốn kém hơn, và kéo dài hơn.
Một nguyên nhân khác là sự chênh lệch năng lực y tế giữa các tuyến. Tuyến tỉnh chưa tạo được niềm tin đủ lớn. Người bệnh có xu hướng dồn về tuyến trung ương. Điều này làm mất cân đối hệ thống, dù về lý thuyết, nhiều ca có thể điều trị tại địa phương.
Giải pháp ngắn hạn: san sẻ áp lực điều trị
Trong bối cảnh hiện nay, các bệnh viện ung bướu đã chủ động nhiều giải pháp. Mở thêm phòng khám tầm soát. Tăng giờ làm việc. Làm thông tầm và cuối tuần. Ứng dụng công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo, để hỗ trợ chẩn đoán và điều trị.
Một số đề xuất mở thêm cơ sở điều trị vệ tinh tại các địa bàn lân cận cũng được đưa ra. Đây là cách san sẻ áp lực trước mắt. Tuy nhiên, giải pháp này chỉ có tác dụng trung hạn. Nếu số ca mắc tiếp tục tăng, quá tải vẫn sẽ quay lại.
Giải pháp căn cơ: phòng bệnh và nâng tuyến cơ sở
Muốn chặn “làn sóng” ung thư, cần đi từ gốc. Phòng bệnh phải được đặt ở vị trí trung tâm. Truyền thông về lối sống lành mạnh cần làm thường xuyên, dễ hiểu. Tầm soát ung thư phải trở thành dịch vụ phổ cập, không phải lựa chọn xa xỉ.
Song song, cần đầu tư mạnh cho tuyến tỉnh. Không chỉ là máy móc. Quan trọng hơn là nhân lực, quy trình, và niềm tin. Khi người dân tin rằng điều trị tại địa phương là an toàn và hiệu quả, họ sẽ không phải đi xa. Khi đó, tuyến cuối mới thực sự được giảm tải.
Ung thư là bài toán dài hạn. Không có giải pháp đơn lẻ nào đủ sức giải quyết. Chỉ khi phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị được kết nối thành một chuỗi đồng bộ, “làn sóng” ung thư mới có thể được chặn lại, trước khi hệ thống y tế bị cuốn theo.
Theo: Tuổi Trẻ
