Quyết định cứng rắn của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến Greenland đang làm gia tăng căng thẳng với các đồng minh châu Âu. Nhiều chuyên gia cảnh báo động thái này có thể khoét sâu chia rẽ nội bộ NATO, thậm chí đe dọa sự gắn kết của liên minh quân sự xuyên Đại Tây Dương.
- Tàu có chữ Trung Quốc mắc cạn ở Dung Quất: Một đơn vị Trung Quốc nhận là chủ tàu
- Indonesia máy bay chở 11 người mất liên lạc trên đường hạ cánh
- Hai vợ chồng ở TPHCM hối lộ cán bộ thú y suốt 5 năm để buôn lậu
Cảnh báo nguy cơ NATO tan rã
Trao đổi với hãng tin Tass (Nga), ông Larry Johnson, cựu quan chức Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) và Bộ Ngoại giao Mỹ, cho rằng các động thái gần đây của Tổng thống Donald Trump liên quan đến Greenland có thể dẫn đến sự tan rã của NATO.
Theo ông Johnson, nhà lãnh đạo Mỹ hoàn toàn nghiêm túc với mục tiêu kiểm soát Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch. Ông nhận định việc Washington đe dọa trừng phạt kinh tế các đồng minh châu Âu sẽ không mang lại kết quả tích cực cho liên minh.
Chuyên gia này cho rằng Mỹ đang sử dụng thuế quan và đồng USD như công cụ gây sức ép chính trị, thay vì nhằm bù đắp các bất lợi kinh tế. Điều đó, theo ông, đi ngược lại mục đích ban đầu của các biện pháp thương mại.
Thuế quan làm sâu sắc bất đồng với châu Âu
Ngày 17/1, Tổng thống Trump tuyên bố Washington sẽ áp thuế nhập khẩu đối với 8 quốc gia thành viên NATO ở châu Âu từ tháng 2. Biện pháp này được duy trì cho đến khi Mỹ hoàn tất việc mua lại đảo Greenland. Danh sách các nước bị ảnh hưởng gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan. Đây là những quốc gia phản đối kế hoạch sáp nhập Greenland và đã triển khai lực lượng quân sự tại khu vực này.
Tổng thống Trump cáo buộc các nước trên đưa quân tới Greenland với “mục đích chưa rõ ràng”, gọi đây là tình huống “cực kỳ nguy hiểm” đối với an ninh toàn cầu. Động thái này được đánh giá là đã khoét sâu rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO.
Bất đồng về chủ quyền Greenland
Trong khi đó, ông Michael O’Hanlon, Giám đốc nghiên cứu Chương trình Chính sách Đối ngoại tại Viện Brookings (Mỹ), cho rằng Đan Mạch có thể chấp thuận việc Mỹ mở rộng các cơ sở quân sự tại Greenland, nhưng không đồng tình với bất kỳ yêu sách chủ quyền nào.
Theo ông O’Hanlon, nếu Washington đề xuất tăng hiện diện quân sự vì mục đích an ninh, Copenhagen có khả năng sẽ xem xét tích cực. Tuy nhiên, Greenland không phải là lãnh thổ mà Mỹ có quyền sở hữu. Chính quyền Đan Mạch và chính quyền Greenland đều khẳng định hòn đảo Bắc Cực này không phải để bán, nhấn mạnh chủ quyền không thể thương lượng.
Đồng minh NATO phản ứng gay gắt
Nhiều lãnh đạo châu Âu đã lên tiếng chỉ trích các đòn thuế của Mỹ. Ngoại trưởng Hà Lan David van Weel cho rằng những lời đe dọa thuế quan “không giúp ích cho NATO cũng như Greenland”. Thủ tướng Italy Giorgia Meloni và Thủ tướng Anh Keir Starmer đều đánh giá động thái của Washington là một sai lầm. Theo Thủ tướng Anh, an ninh Bắc Cực là vấn đề chung của NATO và cần được xử lý trên tinh thần hợp tác, thay vì gây sức ép đơn phương.
Tổng thống Trump nhiều lần viện dẫn lý do an ninh quốc gia và cạnh tranh với Nga, Trung Quốc để biện minh cho kế hoạch kiểm soát Greenland. Ông cho rằng hòn đảo này có vai trò quan trọng trong việc xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng của Mỹ.
Theo: Dân trí
