Năm học mới mở ra nhiều kỳ vọng đổi thay giáo dục

Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng ngành giáo dục khởi động năm học 2026-2027 với việc vận hành hệ thống trường học sau sáp nhập, đưa vào sử dụng hàng loạt trường nội trú biên giới và triển khai bộ sách giáo khoa thống nhất trên toàn quốc.

Sáng 05/9, tại điểm cầu trung tâm Trường Phổ thông nội trú Mường Khương, lễ khai giảng năm học 2026-2027 được tổ chức đồng thời với sự kiện khánh thành các trường nội trú liên cấp tại khu vực biên giới trên cả nước. Đây cũng là năm học đầu tiên ngành giáo dục vận hành trong bối cảnh mạng lưới trường công lập vừa trải qua đợt sắp xếp quy mô lớn.

Theo thống kê, số lượng trường học giảm từ 37.515 xuống còn 18.575 sau sáp nhập, kéo theo hơn 32.620 hiệu trưởng và hiệu phó được điều chuyển nhiệm vụ. Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn nhận định đây là giai đoạn bản lề để ngành chuyển từ cách quản lý truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu và kết quả thực tế.

Nhiều trường trước đây được hợp nhất thành một đơn vị mới với từ 2 đến 7 cơ sở, chỉ duy trì một hiệu trưởng phụ trách chung. Để mô hình này vận hành hiệu quả, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu tăng cường phân quyền cho các hiệu phó tại từng phân hiệu, hạn chế phát sinh thêm tầng nấc quản lý trung gian.

Song song với quá trình sắp xếp hệ thống trường học, chủ trương xây dựng 248 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền cũng đang được triển khai mạnh mẽ. Trong đợt đầu, hơn 100 đến 108 trường, tùy thời điểm cập nhật số liệu, đã được khởi công và đồng loạt khánh thành vào sáng 05/9; các công trình còn lại dự kiến hoàn thành trước ngày 30/8/2027.

Các chính sách hỗ trợ học sinh tiếp tục được duy trì nhằm tạo điều kiện học tập cho khu vực khó khăn. Học sinh nội trú được hỗ trợ 1,17 triệu đồng cùng 15 kg gạo mỗi tháng, trong khi học sinh bán trú nhận 450.000 đồng và 8 kg gạo.

Một thay đổi đáng chú ý khác đến từ Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị. Sau nhiều năm áp dụng nhiều bộ sách giáo khoa khác nhau theo chủ trương năm 2014, từ năm học 2026-2027 cả nước sẽ sử dụng chung bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”, hướng tới mục tiêu miễn phí sách giáo khoa vào năm 2029.

Bên cạnh những chuyển động về cơ sở vật chất và chương trình học, ngành giáo dục vẫn đối diện yêu cầu nâng cao chất lượng thực chất. Kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa qua ghi nhận nhiều vụ việc gian lận tại các địa phương, trong đó vụ việc tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang khiến hơn 320 thí sinh phải thi lại, lần đầu xuất hiện trong lịch sử ngành.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng việc đẩy lùi tiêu cực trong học tập và thi cử là nhiệm vụ lớn cần được thực hiện kiên trì trong thời gian dài. Ông đồng thời yêu cầu cắt giảm tối thiểu 50% các hội thi và phong trào mang tính hình thức để giáo viên tập trung hơn cho công tác chuyên môn.

Cùng với đó, công nghệ được xem là giải pháp hỗ trợ tăng tính minh bạch trong đánh giá kết quả học tập. GS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho biết việc thí điểm thi tốt nghiệp THPT trên máy tính tại 15 tỉnh, thành phố với hơn 36.000 thí sinh đã cho thấy hệ thống vận hành ổn định, tạo nền tảng cho lộ trình triển khai đến năm 2036.

Các trường nội trú biên giới được đầu tư với quy mô lớn, diện tích từ 5 đến 10 ha và có khả năng phục vụ khoảng 1.000 học sinh mỗi trường. Hệ thống điện, nước sạch và viễn thông được bố trí đầy đủ, góp phần tạo môi trường học tập ổn định cho học sinh vùng biên.

Giáo viên và học sinh tại một trường học vận hành theo mô hình “siêu trường” sau sáp nhập, trước ngày khai giảng năm học 2026-2027. (Ảnh minh họa: THM)

Những ngôi trường mới, bộ sách giáo khoa thống nhất và các giải pháp chuyển đổi số đang mở ra nhiều kỳ vọng cho giáo dục Việt Nam. Tuy nhiên, để các chính sách phát huy hiệu quả, mục tiêu xây dựng môi trường học tập trung thực, nơi người dạy và người học cùng hướng đến chất lượng thực chất, vẫn là nhiệm vụ cần được theo đuổi bền bỉ trong những năm tới.

Minh Tâm (tổng hợp)