Theo Euronews ngày 27/1, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte hứng chỉ trích khi bác bỏ khả năng EU tự đảm bảo an ninh. Phát biểu này làm dấy lên tranh luận gay gắt về tự chủ chiến lược, vai trò Mỹ và tương lai quan hệ xuyên Đại Tây Dương.
- Rét đậm miền Bắc: Chuyên gia khuyến cáo cách tránh sốc nhiệt và lỗi sưởi ấm nguy hiểm
- Virus Nipah lây lan nhanh, ủ bệnh dài ngày: Hiểu đúng để phòng bệnh, không hoang mang
- Việt Nam là đối tác không thể thiếu của Nhật Bản trong giai đoạn phát triển mới
Phát biểu của Mark Rutte và lập luận an ninh phụ thuộc Mỹ
Phát biểu trước Nghị viện châu Âu ngày 26/1, ông Mark Rutte cho rằng châu Âu đang “mơ mộng”. Ông nói EU không thể tự đảm bảo an ninh nếu thiếu Mỹ. Theo ông, Washington vẫn giữ vai trò then chốt với NATO. Đặc biệt là chiếc “ô hạt nhân” Mỹ đang cung cấp cho liên minh. Ông Rutte nhấn mạnh châu Âu chưa có năng lực thay thế răn đe hạt nhân Mỹ. Nếu mất sự bảo trợ đó, chi phí quốc phòng sẽ tăng vọt.
Theo lập luận của ông, các nước châu Âu có thể phải chi tới 10% GDP. Con số này cao gấp đôi mục tiêu hiện nay. Ngoài ngân sách, châu Âu còn phải xây dựng năng lực hạt nhân riêng. Đây là nhiệm vụ cực kỳ tốn kém và kéo dài nhiều thập kỷ. Ông Rutte cho rằng lựa chọn này không thực tế. Vì vậy, Mỹ vẫn là trụ cột an ninh không thể thay thế với châu Âu.
Bối cảnh xuyên Đại Tây Dương và phản ứng từ Ủy ban châu Âu
Phát biểu gây tranh cãi xuất hiện sau giai đoạn căng thẳng hiếm thấy trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Khủng hoảng nổ ra khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gây sức ép với Đan Mạch. Mục tiêu là quyền kiểm soát Greenland. Tình hình từng bị đánh giá có thể làm rạn nứt liên minh gần 80 năm. Sau đó, căng thẳng được hạ nhiệt nhờ thỏa thuận an ninh Bắc Cực. Ông Rutte đóng vai trò trung gian quan trọng.
Trước làn sóng chỉ trích, Ủy ban châu Âu tìm cách làm dịu dư luận. Người phát ngôn Paula Pinho tái khẳng định định hướng dài hạn của EU. Theo bà, EU hướng tới tự cường và độc lập hơn. An ninh và quốc phòng là trọng tâm then chốt. Bà dẫn ví dụ châu Âu đã giảm mạnh phụ thuộc năng lượng Nga. Các lĩnh vực khác cũng đang được xử lý tương tự.
Phản ứng gay gắt từ Pháp và chia rẽ chiến lược nội khối
Phản ứng mạnh mẽ nhất đến từ Pháp, quốc gia thúc đẩy tự chủ chiến lược châu Âu. Ngoại trưởng Jean-Noël Barrot khẳng định châu Âu phải tự chịu trách nhiệm an ninh. Ông cho rằng đây là mục tiêu cốt lõi của EU trong NATO. Thứ trưởng Benjamin Haddad cũng ủng hộ quan điểm này. Ông nhấn mạnh châu Âu là bên hỗ trợ tài chính lớn nhất cho Ukraine. Vì vậy, EU cần đầu tư quốc phòng mạnh mẽ hơn.
Trong Nghị viện châu Âu, nhiều ý kiến chỉ trích gay gắt ông Rutte. Nghị sĩ Nathalie Loiseau gọi phát biểu là “đáng xấu hổ”. Bà cho rằng không cần cố làm hài lòng Tổng thống Trump. Cựu Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel cũng mỉa mai ông Rutte. Ông nhấn mạnh châu Âu cần tầm nhìn và bản lĩnh. Cuộc tranh cãi phản ánh sự giằng co chiến lược sâu sắc nội khối.
Theo: Báo Tin Tức
