Brussels – Nhà lãnh đạo Tehran vừa chính thức xác nhận việc đạt được lộ trình hòa bình mới nhằm bình thường hóa quan hệ ngoại giao song phương. Văn kiện quan trọng này mở ra cơ hội dỡ bỏ các lệnh trừng phạt dầu mỏ và triển khai gói tài chính tái thiết trị giá 7.643.700 tỷ đồng.
- Tài xế công nghệ trả lại tiền nhầm cho du khách Hàn Quốc
- Nghệ An điều tra nguyên nhân cá chết trắng tại đập thủy lợi Ba Tru
- Hai nam sinh Nghệ An dũng cảm lao xuống sông cứu người
Nội dung chi tiết mười bốn điểm trong bản ghi nhớ và lộ trình dỡ bỏ các lệnh trừng phạt
Ngày 18/06, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã chính thức công bố hình ảnh bản ghi nhớ có chữ ký của ông và Tổng thống Mỹ Donald Trump trên mạng xã hội X. Nhà lãnh đạo Tehran khẳng định đây là một văn kiện mang tính lịch sử, truyền tải thông điệp về một đất nước Iran hùng mạnh sẵn sàng hướng tới hòa bình dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau. Văn bản này bao gồm 14 điểm quan trọng, quy định các điều khoản cho một lệnh ngừng bắn kéo dài và đặt nền móng cho các cuộc đàm phán chính thức tiếp theo giữa hai quốc gia. Hai phía cam kết sẽ nỗ lực đạt được một thỏa thuận cuối cùng có ràng buộc pháp lý trong vòng 60 ngày tới nhằm đảm bảo sự ổn định bền vững cho toàn khu vực Trung Đông.
Thỏa thuận mới mở ra cơ hội kinh tế cực lớn cho nước cộng hòa Hồi giáo khi đề cập đến việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt dầu mỏ khắc nghiệt vốn bị áp đặt lâu nay. Theo đó, Iran sẽ được phép bán dầu trở lại thị trường thế giới và mở lại eo biển Hormuz để duy trì dòng chảy lưu thông hàng hóa quốc tế bình thường. Đặc biệt, phía Mỹ cùng các đối tác khu vực cam kết sẽ phát triển một quỹ tái thiết quốc gia trị giá 300 tỷ USD (khoảng 7.643.700 tỷ đồng) dành riêng cho Tehran. Tuy nhiên, văn bản sơ bộ này vẫn còn bỏ ngỏ nhiều chi tiết kỹ thuật phức tạp liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran vốn cần được làm rõ sâu hơn trong các vòng đàm phán kế tiếp.
Washington sẵn sàng tái áp đặt phong tỏa quân sự nếu Iran không tuân thủ đúng cam kết
Trái ngược với sự lạc quan từ phía Tehran, chính quyền Washington vẫn duy trì thái độ thận trọng và kèm theo những lời cảnh báo quân sự đanh thép nhất. Tại Brussels vào ngày 18/06, sau cuộc họp quan trọng với các bộ trưởng quốc phòng thuộc khối NATO, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã lên tiếng nhắc nhở về tính thực thi của bản thỏa thuận vừa ký. Ông Hegseth nhấn mạnh rằng quân đội Mỹ hoàn toàn có đủ khả năng và sự sẵn sàng để tái khởi động các hành động quân sự nếu đối phương không tuân thủ đúng cam kết. Tuyên bố này cho thấy Washington vẫn đang đặt Iran dưới một cơ chế giám sát an ninh cực kỳ nghiêm ngặt trong suốt quá trình triển khai hòa bình.
Tổng thống Donald Trump cho hay việc tái áp dụng các lệnh phong tỏa toàn diện sẽ được thực hiện ngay lập tức nếu tiến trình đàm phán 60 ngày không đạt kết quả như mong đợi. Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là các chi tiết cụ thể liên quan đến chương trình làm giàu uranium vốn chưa được chi tiết hóa rõ ràng trong bản ghi nhớ sơ bộ. Phía Mỹ yêu cầu Iran phải thể hiện bằng những hành động thực tế trên bàn đàm phán thay vì chỉ dừng lại ở những tuyên bố ngoại giao mang tính biểu tượng trên mạng xã hội. Các chuyên gia quốc tế đánh giá rằng giai đoạn sắp tới sẽ là thử thách thực sự cho sự kiên nhẫn cũng như lòng tin chiến lược giữa hai phía sau nhiều năm xung đột.
Thành Luân (Tổng hợp)
