Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington đã điều một hạm đội hải quân lớn áp sát Iran, quy mô vượt lực lượng từng triển khai quanh Venezuela, trong bối cảnh căng thẳng song phương gia tăng và khả năng đàm phán vẫn để ngỏ.
- Greenland và lý do ông Trump muốn đưa vào lá chắn phòng thủ Vòm Vàng
- Hàng xách tay’ tràn lan cửa khẩu Lào Cai, nguy cơ lẫn hàng lậu dịp cận Tết
- Báo Trung Quốc nêu lý do điều tra 2 tướng cấp cao Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập
Mỹ mở rộng hiện diện hải quân tại Trung Đông
Theo các quan chức Mỹ, tàu sân bay USS Abraham Lincoln cùng nhiều tàu khu trục đã vào Trung Đông. Động thái này mở rộng lựa chọn của Tổng thống Trump trong bảo vệ lực lượng Mỹ. Nó cũng tạo khả năng hành động quân sự nhằm vào Iran khi cần thiết. Trong phỏng vấn Axios ngày 26/1, ông Trump nói tình hình “đang biến động”. Ông nhấn mạnh quy mô hạm đội gần Iran lớn hơn lực lượng từng triển khai quanh Venezuela. Tuyên bố này gợi lại giai đoạn Mỹ tăng cường hải quân gần Nam Mỹ. Khi đó, sức ép quân sự dẫn tới vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.
Ông Trump đồng thời cho biết Tehran muốn đàm phán. Tổng thống Mỹ nói Iran đã nhiều lần liên hệ để “nói chuyện”. Trước đó một tuần, ông tuyên bố một “hạm đội” rời châu Á–Thái Bình Dương hướng Trung Đông. Tuy nhiên, ông bày tỏ hy vọng không phải sử dụng đến lực lượng này. Giới chức Mỹ khẳng định các bước tăng cường thường mang tính phòng thủ. Quân đội Mỹ từng làm điều tương tự trong các thời điểm căng thẳng leo thang. Năm ngoái, Washington tăng quân trước các cuộc tấn công liên quan chương trình hạt nhân Iran tháng 6.
Không quân, phòng không được điều động, tập trận phô diễn năng lực
Ngoài tàu sân bay và tàu chiến, Lầu Năm Góc điều máy bay chiến đấu và hệ thống phòng không. Việc triển khai nhằm củng cố khả năng răn đe và bảo vệ căn cứ. Cuối tuần qua, quân đội Mỹ thông báo sẽ tổ chức tập trận khu vực. Mục tiêu là chứng minh năng lực triển khai và duy trì sức mạnh không quân. Các hoạt động này diễn ra trong bối cảnh biểu tình lan rộng tại Iran. Căng thẳng Mỹ–Iran vì thế tiếp tục gia tăng.
Ở chiều ngược lại, Iran phát đi thông điệp cứng rắn. Tướng Mohammad Pakpour của IRGC nói lực lượng “luôn sẵn sàng” bảo vệ đất nước. Ông cảnh báo hậu quả “nguy hiểm” cho mọi hành động gây hấn. Tuyên bố nhắm tới Mỹ hoặc Israel nếu xảy ra tấn công. Các phát ngôn cho thấy rủi ro tính toán sai lầm vẫn hiện hữu. Khu vực Trung Đông vì vậy đứng trước nguy cơ bất ổn mới. Những tín hiệu quân sự song hành kênh ngoại giao khiến tình hình khó đoán định.
Lập trường khu vực và chia rẽ trong nội bộ Washington
Ngày 26/1, UAE tuyên bố không cho dùng không phận, lãnh thổ, vùng biển chống Iran. Lập trường này nhằm tránh bị cuốn vào xung đột. Căn cứ không quân Al Dhafra của Mỹ nằm gần Abu Dhabi. Đây là trung tâm hỗ trợ chống IS và trinh sát khu vực. Vai trò căn cứ khiến UAE đặc biệt thận trọng. Các nước vùng Vịnh theo dõi sát diễn biến leo thang.
Tại Washington, chính quyền Trump được cho là đang chia rẽ. Một số quan chức ủng hộ thực thi “lằn ranh đỏ” gây áp lực Tehran. Những người khác hoài nghi mục tiêu chiến lược của tấn công tiềm tàng. Mỹ lâu nay thúc đẩy thỏa thuận khắt khe với Iran. Các yêu cầu gồm loại bỏ uranium làm giàu, hạn chế tên lửa. Washington cũng muốn Iran ngừng hỗ trợ lực lượng ủy nhiệm. Tehran không sẵn sàng chấp nhận các điều khoản này. Khoảng cách lập trường khiến triển vọng thỏa thuận còn xa.
Theo: Báo Tiền Phong
