Vì sao Tổng thống Putin tới thăm Ấn Độ lúc này?

Vì sao Tổng thống Putin tới thăm Ấn Độ lúc này đang trở thành câu hỏi lớn trong bối cảnh Nga cần củng cố quan hệ chiến lược, còn New Delhi chịu sức ép mạnh từ Mỹ về dầu mỏ và quốc phòng. Chuyến đi hai ngày của ông Putin phản ánh bước tính toán quan trọng trong cục diện địa chính trị mới.

Nga kỳ vọng gì trong chuyến công du Ấn Độ của Tổng thống Putin?

Ngày 4-12, Tổng thống Nga Vladimir Putin bắt đầu chuyến thăm Ấn Độ kéo dài hai ngày, lần đầu tiên kể từ khi xung đột Nga – Ukraine bùng nổ vào tháng 2-2022. Ông dự kiến đến New Delhi vào khoảng 16h30 cùng phái đoàn cấp cao, gồm Bộ trưởng Quốc phòng Andrei Belousov.

Theo lịch trình, ông Putin dùng bữa tối riêng với Thủ tướng Narendra Modi trong ngày đầu tiên. Ngày hôm sau, hai bên sẽ họp cấp cao và gặp gỡ giới doanh nghiệp. Báo chí Ấn Độ nhận định Nga có thể đề xuất hợp tác sản xuất tiêm kích Su-57 – hướng mở nhằm duy trì vai trò của Moscow trong chuỗi cung ứng quốc phòng Ấn Độ.

Không chỉ quốc phòng, thương mại song phương cũng là trọng tâm. Ấn Độ vừa phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu chiến lược từ Nga, vừa phải dè chừng phản ứng của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong bối cảnh hai bên đang đàm phán thương mại. Kremlin xác nhận hệ thống phòng không S-400 là chủ đề then chốt: Ấn Độ đã nhận ba tổ hợp và còn hai tổ hợp chờ bàn giao, nhưng tiến độ chậm do trừng phạt phương Tây sau xung đột Ukraine.

Tỉ lệ vũ khí Nga trong tổng nhập khẩu của Ấn Độ đã giảm mạnh – từ 76% (giai đoạn 2009–2013) xuống 36% (2019–2023). Tuy vậy, giới nghiên cứu nhận định Nga vẫn là mắt xích quan trọng trong chiến lược an ninh dài hạn của New Delhi, nhất là trong bối cảnh các hồ sơ nóng từ Ukraine đến hệ thống quốc tế đang biến động mạnh.

Ấn Độ toan tính gì khi tiếp đón nhà lãnh đạo Nga lúc quan hệ với Mỹ căng thẳng?

Một quan chức Bộ Ngoại giao Ấn Độ mô tả quan hệ Nga – Ấn là “ổn định nhất trong thời hiện đại”. Giới chuyên gia cho rằng cuộc gặp lần này giúp hai nước “tái hiệu chỉnh quan hệ” tại thời điểm nhạy cảm của địa chính trị toàn cầu. Đối với Ấn Độ, đây là tuyên bố về tự chủ chiến lược; còn với ông Putin – người hiếm khi công du gần đây – đó là tín hiệu khẳng định tầm quan trọng của New Delhi.

Bối cảnh chuyến thăm càng đáng chú ý khi ông Trump áp thuế 50% lên phần lớn hàng hóa Ấn Độ hồi tháng 8 để phản ứng việc New Delhi mua dầu Nga. Ấn Độ, quốc gia đông dân nhất thế giới, từng trở thành khách hàng mua dầu giá rẻ lớn nhất của Nga, giúp tiết kiệm hàng tỉ USD. Nhưng gần đây, New Delhi buộc phải giảm nhập khẩu do lệnh trừng phạt Mỹ nhắm vào Rosneft và Lukoil.

Chính phủ Ấn Độ lo ngại mọi thỏa thuận quốc phòng hoặc năng lượng mới với Nga có thể gây bất lợi cho tiến trình đàm phán thương mại với Mỹ. Tuy nhiên, Moscow tuyên bố không lo ngại động thái của Washington mà ưu tiên duy trì và tăng trưởng thương mại song phương.

Giới phân tích nhận định dù Ấn Độ có thể thu hẹp nhập khẩu năng lượng dưới áp lực Mỹ, xu hướng chung của quan hệ Nga – Ấn vẫn bền vững. Hai bên cần nhau về chiến lược – từ an ninh, dầu mỏ đến cân bằng ảnh hưởng trong khu vực.

Theo: Tuổi Trẻ