Tháng 11-1964, cơn đại hồng thủy quét qua vùng thượng lưu sông Thu Bồn (Quảng Nam), nhấn chìm làng Đông An trong biển nước. Hơn 1.400 người thiệt mạng, chỉ vài chục người sống sót. Sáu mươi năm trôi qua, ký ức tang thương ấy vẫn ám ảnh từng người dân nơi đây.
- Lũ lịch sử miền Trung: Công an băng rừng, vượt lũ cứu dân
- Sạt lở đất Đà Nẵng: 5 người bị thương, hàng chục nhà tan hoang
- An Giang: Sạt lở nghiêm trọng bờ sông Hậu dài 120m, thiệt hại hơn 1 tỷ đồng
Ký ức sống sót giữa đại hồng thủy 1964
Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ký ức về trận đại hồng thủy năm 1964 vẫn còn ám ảnh người dân Đông An. Trận lũ khởi đầu ngày 4-11 và kéo dài đến 10-11-1964, cuốn trôi cả làng trong biển nước.
Làng Đông An, xã Quế Phước (TP Đà Nẵng) nằm ở thượng nguồn sông Thu Bồn, nép mình bên rặng tre xanh. Sáu mươi mốt năm trước, nơi đây hứng chịu cơn lũ dữ khiến hơn nghìn người thiệt mạng. Nhiều gia đình tan nát trong phút chốc, người thân nhìn nhau đuối dần trong dòng nước mà bất lực.
“Cả nhà 11 người, chỉ mình tôi sống sót trong trận lũ Giáp Thìn”
Người đàn ông tóc bạc chỉ về căn nhà nhỏ trên đồi keo: “Vào hỏi bà Thanh, mẹ tôi”. Cụ Nguyễn Thị Thanh, nay đã 80 tuổi, vẫn nhớ đêm kinh hoàng ấy. “Cả nhà 11 người, chỉ còn mình tôi sống”, bà nghẹn lời.
Năm đó, Quảng Nam hạn hán kéo dài, nước sông cạn kiệt. Đến tháng mười âm lịch, mưa dồn dập, nước sông Thu Bồn dâng cao. Ngày 9-11, lũ đổ về cuồn cuộn. Cả làng chạy lên gò Bà Điền – nơi cao nhất để tránh nạn.
Nhưng nước dâng quá nhanh. Gò đất cũng chìm. “Nước ào ào, gió giật mạnh. Ghe trong làng bị lũ đánh chìm”, bà Thanh kể. Tối hôm đó, nước cuốn phăng tất cả. Tiếng người la thét vang khắp đêm đen.
Bà bị cuốn ra giữa sông, may mắn vớ được khúc gỗ. Trôi nổi nhiều giờ, bà bám thêm hai cây chuối, thả mình mặc số phận. Một người đàn ông chèo ghe cứu được bà. Sau lũ, bà trở lại làng, chỉ thấy bùn đất và xác người vướng trong tre. Cả nhà không còn ai. Một năm sau, bà tái hôn với ông Nguyễn Thái – người cũng mất mười người thân trong trận lũ.
Bám mái nhà giữa dòng nước dữ năm Thìn
Bà Hồ Thị Thanh, 75 tuổi, Phó chủ tịch Hội Người cao tuổi xã Quế Phước, cũng là nhân chứng sống sót. Khi đó bà mới 14 tuổi. Nhà bà nằm trên khu đất cao, dân làng kéo đến trú ngụ.
Chiều 9-11, nước dâng nhanh. Mọi người leo lên gác, rồi dỡ mái nhà để thoát thân. Nhưng dòng nước hung dữ đã cuốn cả mái nhà đi. Bà bám được sườn gỗ trôi giữa dòng, cùng vài người khác. Qua nhiều giờ, phần lớn bị cuốn mất, chỉ còn ba người sống sót.
Cả nhóm trôi dạt đến Duy Xuyên. Khi nước rút, bà và anh trai đi bộ trở về làng. Cảnh tượng tan hoang: nhà cửa bị cuốn sạch, người thân đều mất. “Anh tôi tưởng tôi đã chết, lập bàn thờ rồi”, bà xúc động nói.
Giỗ lụt năm Thìn – ký ức không phai sau đại hồng thủy
Hằng năm, vào mùng 6-10 âm lịch, khắp làng Đông An nghi ngút khói hương. Đó là ngày giỗ chung những người đã mất trong trận lụt năm Thìn. Ngôi “nhà thờ lụt” do dân góp tiền dựng từ sau thảm nạn, đến năm 2020 được xây mới khang trang.
Theo sổ làng, trận lũ Giáp Thìn 1964 khiến hơn 1.400 người Đông An thiệt mạng, chỉ vài chục người sống sót. Ông Huỳnh Bá Hạnh, trưởng thôn, cho biết dân làng luôn tổ chức “giỗ lụt” vào mùng 5-10 âm lịch. “Ngày ấy, con cháu dù đi xa cũng trở về, để nhắc nhớ bài học về thiên tai và tình người trong hoạn nạn”, ông nói.
Theo: Tuổi Trẻ
