Xử lý dứt điểm vi phạm, lập lại trật tự tại Di tích khởi nghĩa Bà Triệu

UBND tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành Kế hoạch quản lý toàn diện Di tích lịch sử – danh lam thắng cảnh quốc gia Địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu. Với loạt nhiệm vụ, giải pháp cụ thể nhằm chấn chỉnh sai phạm, lập lại trật tự quản lý. Bảo vệ và phát huy giá trị di tích đặc biệt quan trọng này.

Di tích Địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu gồm cụm núi Nưa – đền Nưa – Am Tiên. Trải rộng trên địa bàn các xã Tân Ninh, Trung Chính và Mậu Lâm. Đây là không gian lịch sử, văn hóa, tâm linh gắn với cuộc khởi nghĩa oanh liệt của Anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh năm 248. Biểu tượng cho tinh thần quật cường của dân tộc trong thời kỳ Bắc thuộc. Năm 2009, di tích được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Xếp hạng di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh cấp quốc gia.

Nghinh môn đền Nưa, thuộc Di tích lịch sử. Danh lam thắng cảnh quốc gia Địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu.(Ảnh: Chụp màn hình/Báo Văn Hóa)

Chấn chỉnh dứt điểm các vi phạm kéo dài

Theo UBND tỉnh, trong nhiều năm qua, công tác quản lý di tích còn bộc lộ không ít bất cập. Tình trạng xây dựng trái phép, lấn chiếm không gian di tích, vi phạm quản lý đất rừng phòng hộ. Phối hợp chưa chặt chẽ giữa các địa phương. Quản lý tài sản và nguồn thu thiếu đồng bộ đã làm ảnh hưởng đến cảnh quan. Giá trị nguyên gốc của di tích, gây bức xúc trong dư luận.

Trên cơ sở Kết luận số 131-KL/TU ngày 25/12/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy. UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu chấn chỉnh, khắc phục dứt điểm các tồn tại đã được chỉ ra trước đó. Với tinh thần “không hợp thức hóa sai phạm”.

Trách nhiệm quản lý đất rừng phòng hộ trong phạm vi di tích được giao rõ cho UBND các xã Tân Ninh, Trung Chính, Mậu Lâm, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường. Bảo đảm quản lý đúng địa giới hành chính và quy định pháp luật. Đáng chú ý, tỉnh yêu cầu xử lý kiên quyết các vi phạm tồn đọng tại khu vực Am Tiên, từng được xem là “điểm nóng”.

Các nhiệm vụ cụ thể được đặt ra với mốc thời gian rõ ràng. Gồm: xử lý người cư trú bất hợp pháp trong khu di tích. Tháo dỡ các ki-ốt kinh doanh trái phép; di dời mộ đá xây dựng trái phép sát Giếng Tiên. Dừng hoạt động các công trình tín ngưỡng xây dựng không đúng quy định. Trả lại không gian cảnh quan di tích.

Song song với đó, việc lập hồ sơ khoa học, cắm mốc giới ngoài thực địa và xây dựng cơ chế phối hợp khoanh vùng bảo vệ di tích giữa các địa phương được đẩy nhanh. Phấn đấu hoàn thành trong Quý II/2026.

Du khách thập phương về chiêm bái, dâng hương và cầu nguyện. Tại khu vực được cho là huyệt đạo Am Tiên trên núi Nưa trong ngày khai hội hằng năm.
(Ảnh: Chụp màn hình/Báo Văn Hóa)

Siết quản lý, chuẩn bị cho bảo tồn bền vững

Một điểm mới trong Kế hoạch là thành lập Tổ công tác của UBND tỉnh do lãnh đạo UBND tỉnh làm Tổ trưởng. Với sự tham gia của nhiều sở, ngành và địa phương. Tổ công tác có nhiệm vụ chỉ đạo thống nhất việc xử lý vi phạm. Bảo đảm an ninh trật tự, nhất là trong mùa lễ hội.

Để phục vụ chỉnh trang, tu bổ và vệ sinh môi trường. UBND tỉnh quyết định tạm dừng hoạt động tham quan và thực hành tín ngưỡng tại di tích Am Tiên từ ngày 30/12/2025 đến ngày 1/2/2026. Việc tạm dừng nhằm tạo điều kiện hoàn thiện các hạng mục cần thiết. Chuẩn bị tốt cho việc đón nhân dân và du khách trong thời gian tới.

Về lâu dài, tỉnh yêu cầu rà soát, kiểm kê toàn bộ tài sản, hiện vật, công trình và cơ sở vật chất tại di tích. Làm rõ hiện trạng và tình trạng pháp lý để quản lý thống nhất. Các nội dung tiếp nhận, bàn giao di tích tại đền Nưa và Am Tiên phải hoàn thành trước ngày 5/1/2026.

UBND tỉnh cũng yêu cầu tăng cường quản lý tài chính. Minh bạch hóa các khoản thu, chi tại di tích. Công an tỉnh được giao xác minh toàn bộ hoạt động thu, chi liên quan giai đoạn 2010–2025. Sở Tài chính chủ trì xây dựng phương án xác lập tài sản công, trình Chủ tịch UBND tỉnh xem xét.

Phát biểu tại Hội nghị Ban Thường vụ Tỉnh ủy ngày 25/12, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Doãn Anh nhấn mạnh . Yêu cầu các cấp, ngành nâng cao trách nhiệm quản lý nhà nước đối với di tích. Xử lý dứt điểm tồn tại kéo dài. Đồng thời phát huy giá trị di tích đúng quy hoạch, đúng pháp luật, gắn với phát triển du lịch bền vững.

Theo: Báo Văn Hóa