Ăn ít muối, ít dầu, ít đường có đúng không?

Ăn ít muối, ít dầu, ít đường được nhiều người tin là lối sống vàng. Nhưng với người trung niên và cao tuổi, những nguyên tắc này có thực sự luôn đúng?

Đa số công chúng tin rằng ăn uống lành mạnh có mối liên hệ tích cực với sức khỏe. Trong nhiều năm, ăn ít muối, ít dầu và ít đường được coi là tiêu chuẩn chung của một chế độ ăn tốt. Tuy nhiên, niềm tin này đang dần bị đặt dấu hỏi.

Một số chuyên gia chống lão hóa cho rằng việc tuân thủ quá nghiêm ngặt các quy tắc “ăn ít” vì sức khỏe có thể gây phản tác dụng. Đặc biệt, điều này dễ xảy ra ở người trung niên và người cao tuổi. Theo bác sĩ lão khoa Nhật Bản Hideki Wada, nhiều quan niệm sức khỏe tưởng như hiển nhiên lại không còn phù hợp khi chúng ta già đi. Ông cho rằng cơ thể người lớn tuổi có nhu cầu dinh dưỡng khác hẳn so với người trẻ.

Dưới đây là 5 “cạm bẫy ăn uống lành mạnh” phổ biến, xoay quanh thói quen ăn ít, mà người trung niên và cao tuổi cần nhìn lại.

Cạm bẫy 1: Ăn ít muối – Hạ natri máu làm tăng nguy cơ tử vong

Nhiều cơ quan y tế khuyến nghị giảm muối để phòng bệnh tim mạch. Vì vậy, ăn ít muối trở thành nguyên tắc gần như tuyệt đối trong nhiều gia đình.

Tuy nhiên, bác sĩ Wada dẫn lại một nghiên cứu đăng trên New England Journal of Medicine. Nghiên cứu này cho thấy những người tiêu thụ khoảng 10–15g muối mỗi ngày có tỷ lệ tử vong thấp nhất. Ngược lại, nhóm tiêu thụ khoảng 7,5g muối mỗi ngày lại có tỷ lệ tử vong cao hơn tới 40%. Theo ông, thiếu muối dễ gây hạ natri máu. Tình trạng này có thể dẫn đến choáng váng, mất ý thức và giảm khả năng tập trung. Người lớn tuổi vì thế dễ bị say nắng vào mùa hè và sốc nhiệt vào mùa lạnh.

Khi tuổi càng cao, việc ăn ít muối quá mức có thể trở thành yếu tố nguy hiểm hơn là có lợi.

Cạm bẫy 2: Ăn ít dầu – Thiếu chất béo khiến bụng to khi về già

Dầu mỡ thường bị xem là “thủ phạm” gây béo phì và bệnh tim mạch. Do đó, nhiều người chọn cách ăn ít dầu hoặc thậm chí loại bỏ hoàn toàn chất béo.

Bác sĩ Wada cho rằng đây là một sai lầm phổ biến. Cơ thể cần các axit béo thiết yếu như omega-3 từ cá béo và omega-6 từ dầu đậu nành, dầu ngô hay dầu mè. Omega-6 là axit béo mà cơ thể không thể tự tổng hợp. Nếu không được bổ sung qua ăn uống, cơ thể sẽ tự tạo mỡ từ carbohydrate. Hệ quả là mỡ nội tạng tăng lên, đặc biệt ở vùng bụng.

Khi về già, thiếu chất béo còn khiến da khô, cơ thể gầy yếu và quá trình lão hóa diễn ra nhanh hơn. Trớ trêu thay, vòng bụng vẫn có xu hướng to ra dù ăn ít dầu.

Cạm bẫy 3: Ăn ít đường – Đường huyết quá thấp làm tăng nguy cơ tử vong

Ăn ít đường và hạn chế carbohydrate thường được khuyến nghị để kiểm soát tiểu đường. Điều này đúng, nhưng không phải lúc nào cũng nên áp dụng cứng nhắc.

Theo bác sĩ Wada, ở người lớn tuổi, mức đường huyết cao hơn một chút đôi khi lại an toàn hơn. Hạ đường huyết quá thấp có thể gây chóng mặt, choáng váng và thậm chí mất ý thức. Một nghiên cứu tại Mỹ cho thấy 16% bệnh nhân tiểu đường có HbA1c dưới 6 gặp tình trạng hạ đường huyết. Trong khi đó, chỉ 6,5% người duy trì HbA1c ở mức 7–8 gặp vấn đề tương tự.

Ông cũng cảnh báo rằng hạ đường huyết có thể liên quan đến nguy cơ sa sút trí tuệ. Vì vậy, sau tuổi 60, việc quá khắt khe với chỉ số đường huyết có thể không cần thiết.

Cạm bẫy 4: Ăn ít thịt – Thiếu protein làm suy giảm miễn dịch

Do lo ngại xơ vữa động mạch và cholesterol cao, nhiều người lớn tuổi chủ động ăn ít thịt. Tuy nhiên, thịt lại là nguồn protein quan trọng.

Theo các chuyên gia lão khoa, người cao tuổi thường đối mặt với tình trạng teo cơ. Protein không chỉ giúp duy trì khối cơ mà còn hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả. Ăn đủ protein giúp cơ thể chống lại virus và giảm nguy cơ ung thư. Ở tuổi già, việc quá chú trọng phòng bệnh chuyển hóa đôi khi khiến cơ thể suy yếu nhanh hơn.

Thay vì ăn ít thịt tuyệt đối, người lớn tuổi cần ưu tiên chất lượng và lượng protein phù hợp.

Đường không xấu, chỉ xấu khi dùng sai cách.
(Ảnh: Chụp màn hình/ nhathuoclongchau.com.vn)

Cạm bẫy 5: Ăn ít trứng – Cholesterol cao hơn một chút chưa chắc xấu

Trứng thường bị “gắn mác” không tốt vì chứa nhiều cholesterol. Do đó, ăn ít trứng là lựa chọn của nhiều người cao tuổi.

Thực tế, cholesterol đóng vai trò quan trọng trong cơ thể. Nó tham gia cấu tạo màng tế bào, sản xuất hormone và duy trì hệ miễn dịch.

Một nghiên cứu của Trung tâm Lão khoa Tokyo cho thấy những người có mức cholesterol cao hơn tiêu chuẩn một chút lại sống thọ hơn. Nam giới ở mức 190–219 mg/dL và phụ nữ ở mức 220–249 mg/dL có tuổi thọ cao nhất. Vì vậy, cholesterol không phải lúc nào cũng là “kẻ thù”. Ăn trứng điều độ vẫn phù hợp với người lớn tuổi.

Ăn ít muối, dầu, đường, thịt hay trứng không phải lúc nào cũng sai. Vấn đề nằm ở việc áp dụng máy móc, thiếu linh hoạt theo độ tuổi và thể trạng. Với người trung niên và cao tuổi, cơ thể cần đủ dinh dưỡng hơn là những nguyên tắc kiêng khem cứng nhắc. Ăn uống cân bằng, đa dạng và phù hợp mới là chìa khóa thực sự của sức khỏe lâu dài.

Theo: Song Yun và tác giả biên dịch lại