Linh hồn có thật không? Câu hỏi này từ lâu vẫn gây tranh luận. Từ Mỹ, châu Âu đến châu Á. Các thợ săn ma và giới khoa học đang tiếp cận vấn đề theo hai hướng khác biệt. Cùng thắp lại cuộc tranh luận về “thế giới bên kia”.
- Huyền thoại leo đỉnh Manaslu tuổi 86
- Hồi sinh sau 3 ngày – Các trường hợp y học ghi nhận trong lịch sử
- Tại sao có nhiều núi lửa dưới nước?
Những thợ săn ma và cuộc tìm kiếm kỳ lạ
Không chỉ ở các nước kém phát triển, ngay cả phương Tây cũng có nhiều người tin vào linh hồn. Tại Mỹ, Hans Holzer được coi là một trong những “thợ săn ma” nổi tiếng nhất. Ông sinh năm 1920 ở Áo, sau đó định cư tại New York, tốt nghiệp tiến sĩ và giảng dạy cận tâm lý học.
Niềm đam mê lớn nhất của Holzer là đi tìm dấu vết linh hồn. Trong sự nghiệp, ông xuất bản nhiều cuốn sách gây chú ý như Ghost Hunter hay Ghosts: True Encounters with the World Beyond. Ông cho rằng ma chính là cảm xúc và ký ức còn sót lại từ những cái chết bi thảm.
Vụ việc nổi tiếng nhất của Holzer liên quan đến thảm án Ronald DeFeo Jr năm 1974. DeFeo đã bắn chết cha mẹ và bốn anh chị em. Ngôi nhà sau đó có người đến thuê, nhưng họ sớm dọn đi vì nghe tiếng la hét kỳ quái. Holzer cùng một nhà ngoại cảm đến điều tra. Theo họ, ngôi nhà được xây trên nghĩa trang của người Shinnecock. Linh hồn giận dữ nhập vào DeFeo để gây án.
Đến cuối đời, Holzer từng nói: “Khi tôi rời đi, không cần mộ phần gì cả. Điều quý giá nhất của con người là linh hồn, thể xác chỉ là lớp áo tạm bợ.”
Khi khoa học bước vào cuộc
Thế kỷ 21, khoa học hiện đại cũng không đứng ngoài. Nhiều nhà nghiên cứu bắt đầu đặt câu hỏi: Liệu ý thức và linh hồn có tồn tại độc lập với cơ thể?
Tiến sĩ Stuart Hameroff, bác sĩ gây mê tại Đại học Arizona, nêu giả thuyết về linh hồn. Ông cho rằng não bộ bệnh nhân cận tử cho thấy bằng chứng “linh hồn rời cơ thể”. Nhận định này khơi lại cuộc tranh luận, kéo linh hồn từ tôn giáo sang phòng thí nghiệm.
Cố giáo sư Charles Tart cũng ghi nhận hiện tượng “xuất hồn” trong một thí nghiệm. Một người tham gia ngủ sâu nhưng mô tả chính xác dãy số đặt ngoài tầm nhìn. Trường hợp này đến nay chưa có lời giải khoa học dứt khoát.
Triết học và những giả thuyết táo bạo
Ngoài khoa học thực nghiệm, triết học cũng góp phần vào cuộc tranh luận. Giáo sư Thomas Nagel (Đại học New York) cho rằng vật lý học hiện đại chưa đủ để giải thích nhận thức. Ông ủng hộ thuyết “toàn tâm luận” (panpsychism), giả thuyết cho rằng mọi thành phần trong vũ trụ, kể cả vật chất vô tri, đều có thể mang một dạng ý thức nào đó.
Nagel viết: “Cuộc sống của chúng ta là một phần của vũ trụ đang dần tỉnh thức và nhận biết chính mình.” Câu hỏi đặt ra: phải chăng sự tỉnh thức đó chính là linh hồn dưới một hình thái khác?
Tiến sĩ Jeffrey Schwartz, bác sĩ tâm thần, lại tiếp cận từ hướng khác. Ông chứng minh bộ não có thể tái cấu trúc nhờ sức mạnh ý chí. Với những bệnh nhân OCD hay người phục hồi sau đột quỵ, ý chí đã giúp thay đổi mô hình suy nghĩ. Schwartz cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy tâm trí – thậm chí linh hồn – có thể vượt lên bộ não vật chất.
Hoài nghi vẫn còn đó
Không phải ai cũng đồng tình. Giáo sư David Kyle Johnson (Đại học King’s, Pennsylvania) trong cuốn Do Souls Exist? nhắc đến trường hợp Phineas Gage. Người đàn ông này bị thanh sắt xuyên qua não nhưng vẫn sống, tuy tính cách thay đổi hoàn toàn. Với Johnson, đây là bằng chứng rằng nhân cách – vốn được cho là phần của linh hồn – có thể thay đổi do não bị tổn thương.
Theo ông, những gì trước đây gán cho linh hồn, nay khoa học thần kinh đã dần giải thích: từ ký ức, cảm xúc, đến ý thức. Ông viết: “Mọi thứ từng thuộc về linh hồn, giờ đã nằm trong phạm vi của bộ não.”
Linh hồn: bí ẩn chưa có lời giải
Đến nay, chưa có kết luận cuối cùng. Nhưng rõ ràng, linh hồn không còn chỉ là khái niệm tôn giáo. Nó đã trở thành đề tài được thảo luận trong phòng thí nghiệm, giảng đường đại học, và cả trên những chuyến săn ma đầy kịch tính.
Có thể, khoa học sẽ sớm chứng minh hoặc bác bỏ sự tồn tại của linh hồn. Nhưng trong lúc chờ đợi, bí ẩn ấy vẫn tiếp tục gợi trí tò mò, thôi thúc con người tìm kiếm câu trả lời về sự sống và cái chết.
Theo: Tuổi Trẻ
