Bảo tồn di tích không chỉ là giữ lại công trình. Mà quan trọng hơn là bảo vệ những giá trị văn hóa . Lịch sử làm nên “linh hồn” không gian di sản. Với Địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu, yêu cầu đặt ra hôm nay là quản lý chặt chẽ nhưng linh hoạt. Để phát triển không làm phai nhạt bản sắc của một miền văn hóa tâm linh đặc thù xứ Thanh.
- Thông tin gây sốc: Trump dự định “loại bỏ nhà lãnh đạo ốm yếu” trong tuần này
- Cải bó xôi – Loại rau nhiều sắt hơn cả thịt bò
- Giáo dục TP.HCM thời kỳ đổi mới: Ngoại ngữ trở thành mũi nhọn chiến lược
Chấn chỉnh quản lý, lập lại trật tự không gian di tích
Không gian Núi Nưa – Đền Nưa – Am Tiên được hình thành như một chỉnh thể hài hòa giữa thiên nhiên, lịch sử và tín ngưỡng. Mỗi yếu tố không tồn tại độc lập, mà nương tựa, bổ sung cho nhau. Tạo nên chiều sâu văn hóa gắn với hình tượng Bà Triệu. Trong đó, Núi Nưa – Am Tiên mang dáng dấp của miền tu tâm, hướng thiện, nơi con người tìm về sự tĩnh tại nội tâm.
Tuy nhiên, thời gian qua, do những bất cập trong công tác quản lý nhà nước cùng nhiều nguyên nhân khác, giá trị di tích chưa được phát huy đúng mức. Có thời điểm, không gian di tích xuất hiện dấu hiệu bị xâm hại. Một số công trình bị cải tạo sai quy định. Xây dựng trái phép diễn ra, cảnh quan bị phá vỡ. Nhiều tượng cổ không được bảo quản đúng cách, đứng trước nguy cơ hư hỏng, mai một.
Những tồn tại này khiến không gian di tích có lúc trở nên lộn xộn. Làm mờ đi vẻ tôn nghiêm vốn có của một “vùng đất thiêng”.
Thiết lập trật tự để trả lại giá trị nguyên bản
Trước yêu cầu cấp thiết, ngày 29/12/2025, UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Kế hoạch số 273/KH-UBND về quản lý toàn diện, bảo vệ, khai thác và phát huy giá trị Di tích lịch sử – danh lam thắng cảnh quốc gia Địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu. Kế hoạch yêu cầu tuân thủ nghiêm Luật Di sản văn hóa. Bảo đảm tiến độ và chất lượng các nhiệm vụ được giao.
Việc chấn chỉnh quản lý không chỉ nhằm “dọn dẹp” không gian, mà hướng tới thiết lập trật tự cần thiết cho di tích. Từ rà soát hiện trạng, xác định ranh giới khu vực bảo vệ, đến xử lý các hành vi vi phạm, các bước được triển khai đồng bộ, từng bước trả lại diện mạo phù hợp với giá trị vốn có.
Khi trật tự được lập lại, người dân các xã Tân Ninh, Mậu Lâm, Trung Chính và người dân xứ Thanh kỳ vọng di tích sớm trở về dáng vẻ trầm tĩnh, tôn nghiêm. Ông Lê Văn Sơn, nguyên cán bộ văn hóa xã Tân Ninh, chia sẻ: “Tâm linh bắt nguồn từ tiềm thức cộng đồng. Linh thiêng phải xuất phát từ yếu tố gốc. Hiện đại là cần thiết, nhưng bảo tồn chân thực mới giúp di sản trở thành tài sản lâu dài”.
Giữ “chân” giá trị để di tích phát triển bền vững
Trải qua nhiều biến thiên lịch sử, Địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu vẫn giữ vị trí đặc biệt trong đời sống tinh thần người dân. Sức sống ấy bắt nguồn từ những giá trị văn hóa – tín ngưỡng được gìn giữ bền bỉ qua nhiều thế hệ. Chính “chân” giá trị đã giúp di tích lan tỏa ý nghĩa đến hôm nay.
Vì vậy, bảo vệ di tích không thể chỉ dừng ở gìn giữ hiện trạng vật chất. Quan trọng hơn là gìn giữ cách con người đến với di tích. Ứng xử trong di tích và rời đi với những giá trị tinh thần được bồi đắp. Như chỉ đạo của Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Doãn Anh. Tăng cường quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích không chỉ phục vụ nhu cầu sinh hoạt văn hóa tâm linh. Mà còn góp phần giáo dục truyền thống và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội địa phương.
Với các miền di sản trên địa bàn tỉnh, phát triển bền vững luôn đòi hỏi sự cân bằng tinh tế giữa bảo tồn và khai thác. Đó là quá trình vừa kiên quyết ngăn chặn xâm hại. Vừa khơi dậy ý thức tự gìn giữ trong cộng đồng. Những người gắn bó với di tích bằng niềm tin và sự tôn kính.
Khi quản lý được thực hiện đồng bộ, không gian di tích trở nên mạch lạc về cấu trúc. Rõ ràng về chức năng và giữ được chiều sâu văn hóa. Khi ấy, Địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu không chỉ là điểm đến, mà là nơi mỗi người chậm lại, soi chiếu vào lịch sử, tín ngưỡng và cách ứng xử với những giá trị thiêng liêng được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Theo: Báo Mới
