Ở miền Tây xứ Thanh, nhà sàn không chỉ là chỗ ở. Đó là ký ức văn hóa và bản sắc cộng đồng. Trong bối cảnh du lịch phát triển nhanh, việc giữ gìn kiến trúc nhà sàn đang trở thành nền tảng quan trọng để du lịch cộng đồng phát triển bền vững, khác biệt và giàu giá trị trải nghiệm.
- Giữ gìn nét văn hóa ứng xử trong gia đình Việt thời hiện đại hôm nay
- Càng gặp gỡ nhiều người, bạn càng khám phá ra nhiều điều.
- Dạy con theo tiêu chí của người xưa: Gốc rễ của đạo làm người
Nhà sàn – dấu ấn nhận diện của du lịch cộng đồng
Du lịch cộng đồng miền Tây xứ Thanh như một dòng chảy. Nhà sàn chính là mạch nguồn nuôi dưỡng dòng chảy ấy. Tại bản Bút, bản Năng Cát, bản Mạ, bản Ngàm hay Pù Luông, những ngôi nhà sàn mái lá, sàn gỗ nâu trầm đã trở thành hình ảnh nhận diện quen thuộc của du khách.
Nhiều du khách tìm đến miền Tây Thanh Hóa không chỉ để ngắm núi rừng, mà để được sống trong không gian văn hóa bản địa. Ở đó, mỗi mái nhà sàn kể câu chuyện về nếp sống, phong tục và mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên. Chính yếu tố “đời sống thật” này tạo nên sức hút bền vững cho du lịch cộng đồng.
Giữ kiến trúc truyền thống để giữ trải nghiệm nguyên bản
Tại Khu Du lịch sinh thái cộng đồng bản Mạ. Những ngôi nhà sàn hiện diện như một phần tự nhiên của cảnh quan. Hiện 54/54 hộ dân trong bản vẫn sinh hoạt trong nhà sàn lợp mái kè. Phần lớn kiến trúc được giữ nguyên theo lối truyền thống của đồng bào Thái.
Khi du lịch phát triển, người dân không phá bỏ nhà sàn để xây mới. Họ chọn cách cải tạo nhẹ, bổ sung tiện ích cần thiết nhưng vẫn giữ cấu trúc cũ. Những con đường nhỏ trồng hoa, cây xanh được bố trí hài hòa với không gian nhà sàn. Nhờ vậy, bản Mạ vẫn giữ được vẻ nguyên sơ, phù hợp với du khách yêu thích trải nghiệm và khám phá văn hóa bản địa.
Nhà sàn – giá trị cốt lõi của sản phẩm du lịch
Ở bản Năng Cát, nhà sàn không chỉ là nơi ở mà còn là “giá trị cốt lõi” của sản phẩm du lịch. Hiện bản có hơn 120 ngôi nhà sàn, trong đó 12 hộ tham gia làm du lịch homestay. Ban ngày, nhà sàn là nơi nghỉ ngơi, tham quan. Ban đêm, không gian này trở thành trung tâm sinh hoạt cộng đồng với bếp lửa, mâm cơm chung và những câu chuyện bản làng.
Một chủ hộ homestay cho biết gia đình có thể đón khoảng 40 khách mỗi lượt. Nhà sàn được sửa sang theo định hướng địa phương, gọn gàng và sạch sẽ, nhưng vẫn giữ bản sắc. Ngoài lưu trú, du khách còn được giao lưu văn nghệ và thưởng thức ẩm thực truyền thống của đồng bào Thái.
Bản Bút và định hướng du lịch xanh, bền vững
Là điểm đến mới khai thác từ năm 2019, bản Bút chưa có quy mô du lịch lớn. Tuy nhiên, nhà sàn luôn giữ vai trò trung tâm trong định hướng phát triển. Những ngôi nhà sàn ở đây không cầu kỳ, nhưng bền bỉ theo thời gian và gắn với nhịp sống chậm rãi của người dân.
Địa phương xác định phát triển du lịch xanh, bền vững. Việc bảo tồn kiến trúc nhà sàn gắn chặt với bảo vệ cảnh quan thiên nhiên. Đây được coi là điều kiện tiên quyết để cộng đồng tham gia làm du lịch. Nhờ sự cẩn trọng này, bản Bút trở thành điểm đến phù hợp với du khách tìm kiếm không gian “chữa lành”, tránh được nguy cơ bê tông hóa khi du lịch tăng trưởng.
Giữ nhà sàn để giữ bản sắc lâu dài
Thực tế cho thấy, du khách đến miền Tây xứ Thanh không tìm kiếm sự tiện nghi tuyệt đối. Điều họ mong muốn là được sống trong không gian văn hóa bản địa. Mái nhà sàn, bếp lửa ấm, mùi khói lam chiều và sự mộc mạc của cộng đồng chính là giá trị cốt lõi của trải nghiệm.
Tuy nhiên, việc gìn giữ nhà sàn gặp nhiều thách thức. Thiên tai thường xuyên gây hư hỏng. Vật liệu nhanh xuống cấp, chi phí tu sửa cao. Yêu cầu an toàn phòng cháy, chữa cháy cũng tạo thêm áp lực. Thiếu quy hoạch và định hướng rõ ràng, bảo tồn nhà sàn khó bền vững.
Theo: Thanh Hoá Online
