Ma ám: Bí ẩn linh hồn và những góc nhìn khoa học

Dù nhân loại đang chinh phục không gian, “ma ám” vẫn là một trong những từ khóa được tìm kiếm nhiều nhất. Những câu chuyện kỳ bí xen lẫn lời giải khoa học khiến chủ đề này chưa bao giờ hết sức hút.

Vụ án “thiên linh cái” rúng động Đồng Tháp

Ở Việt Nam, ma ám không chỉ tồn tại trong chuyện dân gian mà đôi khi còn bị kẻ xấu lợi dụng để gây án nghiêm trọng. Điển hình là vụ việc đầu thập niên 2000 tại xã Tân Bình, huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp cũ.

Phạm Văn Tuấn (biệt danh Hai Tửng, sinh năm 1957, quê Kiên Giang) tự nhận đã học “bùa phép thiên linh cái” ở Thất Sơn, An Giang. Hắn mở chòi hành nghề, nhận chữa bệnh ghen, trừ ma ám cho người dân.

Kinh hoàng thay, sau những lần “xin bùa”, bốn cô gái trẻ tại địa phương đã vĩnh viễn không trở về. Thi thể của họ được tìm thấy trong tình trạng bị vùi lấp, có nạn nhân bị cắt đầu để “luyện bùa”. Khi sự thật phơi bày, dư luận rúng động. Cơ quan tố tụng xác định Tuấn không bị tâm thần, tuyên án tử hình; vợ hắn nhận án chung thân vì đồng lõa.

Vụ án là minh chứng rõ ràng cho sự lợi dụng niềm tin tâm linh để trục lợi và gây tội ác. Nó đồng thời cảnh tỉnh xã hội về sự nguy hiểm của mê tín cực đoan.

Ngôi làng của người chết ở Bắc Ossetia

Các tòa tháp ở Dargavs: Nơi có nhiều ngôi mộ nằm trong đó (Ảnh: Tuổi Trẻ)

Trên thế giới, có những địa danh gắn liền với vô số câu chuyện ma ám. Một trong số đó là làng Dargavs tại Bắc Ossetia (Nga), nơi được gọi là “ngôi làng của người chết”.

Tại đây, số lượng nhà mồ nhiều gấp bội so với nhà dành cho người sống. Nhiều công trình an táng có niên đại hàng thế kỷ, với đủ loại hình thức: mộ hầm, mộ tháp, mộ thuyền, thậm chí cả mộ lâu đài. Trong mỗi nhà mồ, đồ vật sinh hoạt vẫn được bày biện như khi chủ nhân còn sống.

Người dân địa phương tin rằng nơi này là chốn ngự trị của linh hồn. Nhiều hiện tượng dị thường không thể lý giải vẫn được truyền miệng: khách du lịch hiếm ai dám qua đêm, còn dân bản xứ cũng tránh trú ngụ lâu dài. Dargavs vì thế vừa mang vẻ đẹp u tịch, vừa chất chứa bầu không khí huyền bí.

Tòa nhà ma ám giữa Matxcơva

Không chỉ làng mạc hẻo lánh, ngay giữa thủ đô Matxcơva cũng tồn tại một địa điểm được xem là “ma ám”: tòa nhà House on the Embankment.

Được xây dựng trên một vùng đầm lầy từng là nơi trú ngụ của băng đảng khét tiếng, tòa nhà này gắn với hàng loạt cái chết bí ẩn từ thời Sa hoàng đến hiện đại. Các vụ hành quyết, tai nạn bất thường và những án mạng chưa tìm ra lời giải vẫn liên tục xảy ra qua nhiều thế hệ.

Ngày 29-8-2018, Bruno Charles De Cooman – phó chủ tịch một công ty thép hàng đầu của Nga – bất ngờ ngã từ căn hộ sang trọng tầng 9 và tử vong. Vụ việc càng khiến danh tiếng “tòa nhà ma ám” thêm ám ảnh. Đến nay, nguyên nhân chính xác vẫn là dấu hỏi.

Góc nhìn khoa học về hiện tượng ma ám

Dù những câu chuyện kể trên mang màu sắc rùng rợn, nhiều nhà khoa học khẳng định rằng phần lớn hiện tượng “ma ám” đều có thể lý giải bằng cơ chế tự nhiên và tâm lý học:

Ảo giác và rối loạn giấc ngủ: Khi thiếu ngủ hoặc rơi vào trạng thái “bóng đè”, não bộ dễ tạo ra hình ảnh bóng người hay tiếng động kỳ lạ.

Ảnh hưởng môi trường: Các tòa nhà cũ kỹ thường chứa nấm mốc, khí độc hoặc bức xạ điện từ, gây ảo giác và cảm giác bất an cho người ở.

Hiệu ứng tâm lý đám đông: Niềm tin truyền đời và các câu chuyện thêu dệt khiến người ta dễ “thấy” điều huyền bí dù thực tế chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên.

Giáo sư tâm lý học Richard Wiseman (Đại học Hertfordshire, Anh) từng khẳng định: “Nỗi sợ ma chủ yếu bắt nguồn từ sự lo âu, gợi nhớ và kỳ vọng. Nếu bạn tin nơi nào đó có ma, não bộ sẽ diễn giải các tín hiệu mơ hồ thành trải nghiệm siêu nhiên.”

Vì sao con người vẫn tin vào ma ám?

Ngay cả khi khoa học ngày càng tiến bộ, con người vẫn tiếp tục tìm kiếm lời giải cho các hiện tượng kỳ bí. Một phần vì tâm linh gắn liền với bản sắc văn hóa, một phần vì nhu cầu tâm lý: niềm tin vào sự tồn tại của linh hồn giúp nhiều người bớt sợ hãi trước cái chết.

Tuy nhiên, các vụ việc lợi dụng mê tín như “thiên linh cái” cho thấy niềm tin mù quáng có thể dẫn đến bi kịch. Xã hội cần phân biệt rạch ròi giữa tín ngưỡng văn hóa và hành vi vi phạm pháp luật.

Chủ đề ma ám sẽ còn thu hút sự tò mò của nhân loại, bởi nó đứng ở ranh giới mong manh giữa tâm linh và khoa học. Những vụ án rùng rợn, ngôi làng chết chóc hay tòa nhà bị nguyền rủa đều tạo nên ám ảnh tập thể.

Theo: Tuổi Trẻ