Dù chưa xuất hiện tại Việt Nam, virus Nipah đang gây lo ngại toàn cầu bởi tỷ lệ tử vong tới 75% cùng các biến chứng viêm não nặng nề mà chưa có vaccine điều trị.
- Thành phố Hồ Chí Minh: Một cá nhân bị khởi tố vì tàng trữ lượng lớn súng đạn
- Dự báo thời tiết ngày 9/2/2026: Miền Bắc rét đậm, vùng núi dưới 3°C
- Nguy kịch vì ngộ độc rượu thuốc không rõ nguồn gốc mua trên mạng
Hệ số lây nhiễm thấp nhưng tỷ lệ tử vong cực cao
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa xác nhận ca tử vong đầu tiên trong đợt bùng phát mới tại Bangladesh là một phụ nữ 40 tuổi, qua đời chỉ sau một tuần xuất hiện triệu chứng do uống mật chà là nhiễm mầm bệnh. Theo PGS.TS Đỗ Duy Cường, Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới (Bệnh viện Bạch Mai), dù tốc độ lây lan chậm hơn Covid-19, nhưng Nipah lại có tỷ lệ tử vong rất cao, dao động từ 40-75%. Điều này đồng nghĩa với việc cứ hai người mắc bệnh thì có khoảng một người không qua khỏi, mức độ nguy hiểm tương đương với cúm gia cầm.
Các triệu chứng ban đầu của bệnh thường không điển hình như sốt, đau cơ, ho hoặc nôn ói, rất dễ nhầm lẫn với các bệnh cúm thông thường. Tuy nhiên, Nipah được xếp vào nhóm tác nhân dịch bệnh nguy hiểm nhóm A do diễn biến lâm sàng phức tạp. Nhiều trường hợp bệnh chuyển biến rất nhanh sang viêm não và màng não, gây rối loạn ý thức, hôn mê sâu và thường để lại di chứng nặng nề cho người bệnh nếu may mắn sống sót.
Thách thức trong điều trị và cơ chế lây truyền phức tạp
Hiện nay, y học thế giới vẫn chưa tìm ra vaccine phòng ngừa hay thuốc điều trị đặc hiệu cho virus Nipah trên cả người và động vật. Các bác sĩ chỉ có thể tiến hành hồi sức tích cực, hỗ trợ đa cơ quan và giải quyết triệu chứng cho bệnh nhân. Với thời gian ủ bệnh trung bình khoảng 14 ngày, virus có thể âm thầm lây lan trong cộng đồng trước khi bị phát hiện, tạo ra thách thức lớn cho công tác kiểm soát dịch.
Cơ chế lây truyền của loại virus này rất đa dạng, bắt nguồn từ vật chủ tự nhiên là dơi ăn quả. Mầm bệnh truyền sang lợn hoặc thực phẩm, sau đó lây sang người qua đường ăn uống hoặc tiếp xúc trực tiếp. Nguy hiểm hơn, virus Nipah có khả năng lây từ người sang người thông qua đường hô hấp và dịch tiết cơ thể. Chuyên gia cảnh báo nhân viên y tế là nhóm đối tượng rủi ro cao nhất nếu thiếu các quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn và đồ bảo hộ nghiêm ngặt.
Siết chặt kiểm dịch cửa khẩu và biện pháp phòng ngừa
Trước tình hình dịch bệnh trong khu vực, Bộ Y tế đã trực tiếp kiểm tra quy trình kiểm dịch tại các cửa khẩu quốc tế như Hữu Nghị (Lạng Sơn) và Móng Cái (Quảng Ninh),. Dù Việt Nam hiện chưa ghi nhận ca bệnh nào, nhưng ngành y tế yêu cầu các đơn vị phải siết chặt giám sát, phát hiện sớm và xử lý ngay các ca bệnh truyền nhiễm có nguy cơ xâm nhập qua biên giới. Việc kiểm soát Nipah đòi hỏi sự phối hợp liên ngành giữa y tế, thú y và nông lâm nghiệp.
Để chủ động phòng bệnh, người dân được khuyến cáo thực hiện ăn chín, uống sôi và tuyệt đối không tiêu thụ động vật hoang dã. Cần tránh sử dụng các loại trái cây có dấu hiệu bị chim, dơi gặm nhấm hoặc uống nhựa cây tươi như thốt nốt, chà là chưa qua chế biến nhiệt. Khi có các triệu chứng nghi ngờ sau khi tiếp xúc với động vật hoặc người trở về từ vùng dịch, người dân cần chủ động cách ly và khai báo y tế ngay lập tức.
Theo: VnExpress
